Een Kosovaarse kunstenaar legt de laatste hand aan een portret met graankorrels en zaden van Dua Lipa, een populaire Britse zangeres van Kosovo-Albanese afkomst. Beeld AFP
Een Kosovaarse kunstenaar legt de laatste hand aan een portret met graankorrels en zaden van Dua Lipa, een populaire Britse zangeres van Kosovo-Albanese afkomst.Beeld AFP

Nationalisme

Voor zangeres Dua Lipa dreigt een rechtszaak in Servië

Voor zangeres Dua Lipa dreigt een rechtszaak in Servië, nu zij een lokale delicatesse ‘Albanees’ heeft genoemd.

Staat de Britse popster Dua Lipa binnenkort voor de rechter in het Servische stadje Leskovac? De gemoederen zijn daar hoog opgelopen, nadat de 24-jarige zangeres in een populaire culinaire show op tv was verschenen. Daarin vertellen bekende mensen over gerechten uit hun streek. Lipa, geboren in Londen als dochter van Kosovo-Albanese ouders, liep het water in de mond bij de gedachte aan ‘ajvar’, een op de hele Balkan populair smakelijk smeersel op basis van geroosterde rode paprika’s en olie. “Een echte Albanese specialiteit”, lichtte Lipa toe. Daarmee opende zij de doos van Pandora.

Want je een van de gemeenschappelijke gerechten toe-eigenen, waarvan de precieze oorsprong niet onomstotelijk vaststaat, is vragen om problemen op de Balkan. Zo ruziën Bulgarije en Servië al sinds mensenheugenis over van wie de shopska-salade is, met tomaten, komkommer, ui en een dikke laag geraspte kaas. Ingrediënten met precies de kleuren van de Bulgaarse vlag, wat in de ogen van de Bulgaren hun claim kracht bijzet. En Griekenland en Turkije kunnen nog jaren voort met de vraag waar die typische dikke yoghurt nou echt vandaan komt.

Uit de gratie

Nu zijn de Serviërs dus witheet over Dua Lipa’s bewering dat ajvar Albanees is. In Leskovac gingen ze helemaal door het lint toen de producenten van de kookshow een potje ajvar uit die stad in beeld brachten, terwijl Lipa vertelde hoe verzot ze op het Albanese prutje is. ‘Ajvar van Leskovac’ is geregistreerd als merk bij de Wereldorganisatie voor de Intellectuele Eigendom in Genève. Daarom slepen de burgemeester en de plaatselijke vereniging van ajvarproducenten Lipa en de makers van het tv-programma nu voor de rechter. “Degenen die de ajvar gestolen hebben en hebben gepresenteerd als Albanees nationaal product, moeten daarvan de gevolgen dragen”, aldus de voorzitter van de ajvarvereniging.

Lipa was sowieso al enkele dagen uit de gratie in Servië, nadat ze een kaart van Groot-Albanië op Twitter had gezet, naast de portretten van twee Albanese vrijheidsstrijders. De kaart omvat heel Albanië en Kosovo, en delen van buurlanden Montenegro, Griekenland, Servië en Noord-Macedonië waar veel etnische Albanezen wonen, en is vooral bij extreem-nationalisten populair. Ze betuigde ook haar steun aan een oproep aan technologiegigant Apple om Kosovo als apart land op zijn kaarten weer te geven. Daar geldt het gebied nog altijd als provincie van Servië. In 2008 riep Kosovo de onafhankelijkheid uit, maar Servië en onder meer de VN erkennen die status niet.

Lipa’s uitingen leverden een stortvloed aan haatreacties op, vooral uit Servië. “Ik heb nooit haat willen zaaien”, schreef de zangeres daarop. Ik verwerp etnisch separatisme volledig. Ik wil gewoon dat mijn land op de kaart staat en dat ik met trots en vreugde over mijn Albanese wortels en moederland kan praten.”

Lees ook:

Belgrado smult van Nederlandse tv-kok

De Nederlandse chef Rudolf van Veen is in Servië een begrip. Nederlandse bezoekers kunnen zich – behalve op het vaste gespreksrepertoire van wiet en voetbal – maar beter voorbereiden op referenties aan de tv-kok. Zijn ondertitelde Nederlandstalige shows hebben de woordenschat van Serviërs verrijkt met termen als ‘boter’ en ‘chocolademelk’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden