In memoriamNexhmije Hoxha (1921-2020)

Voor Nexhmije Hoxha (1921-2020) bleef haar man de ideale leider van Albanië

Nexhmije Hoxha, de weduwe van de Albanese dictator Enver Hoxha, overleed op 99-jarige leeftijd. Beeld AFP

Hij was volgens haar de ‘ideale leider’ van Albanië geweest. De weduwe van dictator Enver Hoxha heeft tijdens haar leven nooit excuses gemaakt aan de slachtoffers van het communistische regime van haar man. 

De weduwe van de Albanese dictator Enver Hoxha bleef tot het einde toe de trouwste verdediger van het regime van haar man. Donderdag werd Nexhmije Hoxha, die eerder deze week op 99-jarige leeftijd overleed, begraven. Tijdens haar leven liet zij geen gelegenheid voorbijgaan om haar man – die in 1985 – stierf te prijzen. Ze noemde hem ‘de ideale leider’ die zijn land had verdedigd ‘tegen buitenlandse en lokale vijanden’. Hoxha, die het land na de Tweede Wereldoorlog veertig jaar lang met ijzeren vuist regeerde liet duizenden bunkers verrijzen die het land moesten verdedigen tegen een mogelijke invasie. Onder zijn regime werd de Volksrepubliek Albanië het meest geïsoleerde land van Europa, destijds ook wel ‘het Noord-Korea van het Westen‘ genoemd. Tienduizenden mensen belandden in de gevangenis, naar schatting 6000 mensen werden geëxecuteerd.

Zo veel mensen de dood injagen had haar man waarschijnlijk wel pijn gedaan, zei Nexhmije Hoxha in een laatste tv-interview vier jaar geleden. Maar hij had dat volgens haar ‘gezien als zijn plicht als staatsman’. Berouw of excuses over het onderdrukkende regime van haar man kwamen nooit over haar lippen. “Waar zou ik mij voor moeten schamen?”, zei ze in 2008 tegen persbureau AFP. “Ik heb nergens spijt van en er is niets waar ik mij schuldig over zou moeten voelen. We hebben alleen maar de wetten gevolgd die toen golden.”

Nexhmije Hoxha leerde haar man tijdens de Tweede Wereldoorlog kennen toen ze samen aan de kant van de partizanen vochten. Als dochter uit een eenvoudig gezin afkomstig uit het huidige Noord-Macedonië, was ze onder de indruk van Hoxha die toen een groep communistische partizanen leidde. Nog tijdens de oorlog trouwde ze met hem. Toen hij in 1944 de politieke leider van het land werd, ontpopte Nexhmije Hoxha zich als een van zijn belangrijkste adviseurs. Toen de gezondheid van haar man het liet afweten, nam haar invloed verder toe. Zij bestierde onder andere het Marxistisch-Leninistische instituut in de hoofdstad Tirana.

Onder de Albanezen kreeg ze de bijnaam ‘de zwarte weduwe’, maar Nexhmije Hoxha vergeleek zichzelf liever met de etnisch Albanese Moeder Teresa. “Wat moeder Teresa deed voor India, heb ik voor Albanië gedaan”, citeerde persbureau Ibna haar in 2015. Na de val van het communistische regime begin jaren negentig belandde de weduwe in de gevangenis vanwege verduistering van staatsmiddelen. Toen ze in 1997 werd vrijgelaten kon ze niet terug naar haar villa in de hoofdstad Tirana. Haar laatste jaren bracht Nexhmije Hoxha door in een appartement in de hoofdstad waar ze met haar dochter en nicht woonde. Daar schreef ze ook – te midden van foto's en boeken van de dictator - haar memoires ‘Mijn leven met Enver’. 

Lees ook: 
Albanië blikt liever niet terug

Ruim 25 jaar na de val van het communisme zwijgen veel Albanezen over het verleden van hun land. Twee schrijvers proberen daar tegen de klippen op verandering in te brengen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden