Omstreden grens

Voor het eerst in jaren vallen er doden in het Chinees-Indiase grensconflict in de Himalaya

Betogers in de Indiase stad Bhopal verbrandden dinsdag een portret van de Chinese president Xi Jinping.Beeld EPA

Een dodelijk incident bij de omstreden Chinees-Indiase demarcatielijn laat zien hoe makkelijk de rivaliteit tussen de twee Aziatische kernmachten kan escaleren.

Bij een gewelddadige confrontatie tussen Chinese en Indiase militairen in de Himalaya zijn maandagavond aan Indiase kant zeker twintig doden gevallen, zo melden autoriteiten in New Delhi. Volgens de Indiase strijdkrachten kwamen de militairen om bij strijdgewoel met stenen en stalen staven. Er is niet geschoten. Volgens de Global Times, een staatspropaganda-dagblad in Peking, zijn ook aan Chinese zijde slachtoffers gevallen, maar het is onduidelijk of de krant het over gewonden heeft of ook over doden.

Al laait de spanning er geregeld op, het is voor het eerst sinds de jaren zeventig dat er doden vallen aan de 3500 kilometer lange Chinees-Indiase grens, die op veel plekken omstreden en slecht gemarkeerd is. “Hoge officieren van beide kanten zijn bijeen om te proberen de situatie op te lossen”, aldus de Indiase strijdkrachten in een verklaring.

De confrontatie in de Galwan-vallei begon begin vorige maand, kennelijk naar aanleiding van een weg die de Indiërs hebben aangelegd aan hun zijde van de grens. Peking is kwaad over die weg, omdat die een strategische Indiase vliegstrip beter verbindt met de regio. De weg maakt het voor Delhi ook makkelijker om troepen aan te voeren. 

Volgens Indiase media trokken duizenden Chinese militairen op meerdere plekken de grens over. Zij zouden hun bivak hebben opgeslagen, zich hebben ingegraven en zich niks aantrekken van oproepen om te vertrekken.

Doorgaans gelden er strikte bevelen om niet te schieten

Het kwam de afgelopen weken al meermaals tot confrontaties tussen Chinese en Indiase troepen in het gebied, waarbij tot maandagavond alleen gewonden vielen. De militairen die patrouilleren aan beide zijden van de demarcatielijn, hebben doorgaans strikte bevelen om niet te schieten en hebben vaak ook geen vuurwapens bij zich. Pogingen om de spanning te verminderen, liepen tot nu toe op niks uit.

“Dit is heel, heel ernstig”, zei de Indiase oud-generaal Deependra Singh Hooda volgens persbureau Reuters over het incident van maandag. “Dit bederft wat er ook maar aan dialoog gaande was.”

De laatste keer dat China en India werkelijk ten strijde trokken over de grens, was in 1962, toen de Indiërs in een korte oorlog een pijnlijke nederlaag leden. De verwachting is dat het nu niet opnieuw oorlog wordt, maar de spanning laat wel zien hoe makkelijk de rivaliteit tussen de twee kernmachten, die samen 40 procent van de wereldbevolking binnen hun grenzen hebben, kan escaleren.

India is zeer beducht voor de Chinese ambitie om een sinocentrisch Azië te creëren. De regering in New Delhi doet nadrukkelijk niet mee aan het grote Chinese Belt and Road-project, waarmee Peking nieuwe handelsroutes door de regio aanlegt. New Delhi volgt bovendien met argusogen hoe de snel groeiende Chinese marine vaker opduikt in de Indische Oceaan. Tegelijk kijken de Chinezen met ergernis naar de Indiase flirt van de laatste jaren met de Verenigde Staten.

Op de achtergrond speelt ook een rivaliteit tussen twee politieke systemen. China is een stuk rijker en heeft zijn infrastructuur en strijdkrachten aanzienlijk beter op orde. Chinese analisten gaan er vaak prat op dat hun autocratische, centraal geleide systeem veel meer welvaart heeft gebracht en dat de gemiddelde Chinees beter af is dan de gemiddelde Indiër. Indiase experts brengen daar tegenin dat zij meer vrijheid en onafhankelijke rechters hebben. Zij voorspellen dat hun democratie op de langere termijn stabieler is dan de Chinese autocratie.

Lees ook:

Troepen in Ladakh, schepen in de Zuid-Chinese Zee. Houd Peking met argusogen in de gaten

­terwijl de rest van de wereld worstelt met de corona-epidemie, maakt Peking van de gelegenheid gebruik om in de eigen achtertuin met de spierballen te rollen, schrijft Trouw in zijn commentaar.

Modi en Trump bij het spinnewiel van Gandhi

De Indiërs haalden onlangs werkelijk alles uit de kast om de Amerikaanse president te behagen.

Het Koude Oorlog-denken is weer helemaal terug, en Europa kijkt verdeeld toe

Na de Koude Oorlog leek het denken in invloedssferen voorbij. Maar China, Rusland en de Verenigde Staten eisen inmiddels weer eigen machtszones op. Europa kijkt verdeeld toe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden