Innovatie

Voor de onlinesector zijn het gouden tijden in China

In Shanghai beantwoordt een bezorger van een online-boodschappendienst een telefoontje.Beeld Photo News

Door de Sars-epidemie van 2003 nam het online winkelen in China een vlucht. Komt er nu een nieuwe golf van innovaties? De eerste tekenen wijzen erop.

In een witte jas zit dokter Ling Mei voor haar computer. In plat Shanghainees vraagt ze de fronsende vijftiger op haar schermpje of ze koorts heeft. Een beetje, is het bezorgde antwoord. “Kom je uit een risicogebied? Zijn er anderen thuis die hoesten of koorts hebben? Maak je maar geen zorgen hoor.” Op haar scherm vult Ling gegevens van de vrouw in. Ze schrijft een potje pillen voor die tegen een gewone verkoudheid moeten helpen - traditionele Chinese medicijnen, gemaakt van kruiden.

In de hal van het Xuhui Centrale Ziekenhuis is een hoekje ingericht voor het Cloud Hospital. Afgeschermd met plastic schotten houden twaalf artsen spreekuur. Ernaast is een kantoortuintje voor verplegers die de administratie doen. Geen besmettingsgevaar in overvolle wachtkamers, want patiënten komen alleen binnen per computer.

Het Xuhui Cloud Hospital bestaat al een paar jaar. Tot december kwam het dagelijkse bezoekersaantal niet boven de driehonderd patiënten, maar na Chinees Nieuwjaar schoot de teller omhoog – tot wel tienduizend telefoontjes per dag van mensen die zich zorgen maakten over het nieuwe coronavirus. Het ziekenhuis hoopt het momentum te grijpen. Nu de epidemie in China bijna uitgeraasd is, zullen inbellende patiënten binnenkort moeten betalen voor een consult.

Van ziekenhuis tot sportschool, en van vergaderapp tot drones - onlineproducten beleven gouden tijden. Komt er een nieuwe golf van online innovaties?

Succesformule gevonden tijdens de SARS-epidemie

De vorige grote crisis, de SARS-epidemie van 2003, bleek een grote katalysator voor het online winkelen. JD.com is zo’n grote naam die zijn succesformule vond tijdens die epidemie. De doe-het-zelf-zaak moest noodgedwongen verhuizen naar het internet, waar online warenhuis JD.com een megasucces werd. Concurrent Alibaba, in 2003 nauwelijks meer dan een online bedrijvengids, is een ander succesverhaal. Toen een personeelslid symptomen toonde van SARS-besmetting, versjouwden medewerkers hun computers naar huis. In afzondering, maar gemotiveerd door de massa consumenten die thuis zaten en weinig anders leken te doen dan online winkelen, zette Alibaba consumentenwebsite Taobao op poten. De website groeide uit tot paradepaardje van miljardenbedrijf Alibaba.

Nu lijkt de innovatie ‘m vooral in de servicesector te zitten. Makelaars geven live een tour door appartementen die ze willen verkopen. Koks livestreamen kookworkshops vanuit restaurantkeukens. En bij gebrek aan mensen, worden drones ingezet om gewassen te controleren. Vergaderapp DingTalk (van Alibaba) werd in februari 3,5 keer zo vaak gedownload als een maand eerder. Honderdduizenden bedrijven en overheidsdiensten schreven zich in op communicatieplatform WeLink.

En de boodschappendiensten hadden het nog nooit zo druk. Meituan Dianping, een besteldienst die eten van restaurants naar consument brengt, zag haar omzet tussen 19 januari en 19 februari verdriedubbelen. De bestellingen bij concurrent Ele.me verdubbelden in grofweg dezelfde periode, meldt de South China Morning Post.

Versnelde uitrol van het 5G-netwerk

Deskundigen verwachten een versnelde uitrol van het 5G-netwerk in China, als er straks weer gewoon gewerkt kan worden. Maar hoeveel blijft er tegen die tijd over van de online-innovaties in de dienstensector? Dat hangt van de aanbieders af, zegt onderzoeksbureau Mintel. Zij moeten hun kans grijpen om ook op de langere termijn relevant te blijven.

De afgelopen twee maanden, toen het nieuwe coronavirus China in haar greep hield, was livestreamen voor sportschool ZNB in Shanghai bijvoorbeeld handig om een band te onderhouden met haar clientèle. Via een liveverbinding konden klanten inschakelen in een lesje Zumba of yoga. Maar dit is een innovatie die waarschijnlijk niet beklijft: als straks de sportschool weer opengaat, rollen klanten hun matje toch liever uit in de gymzaal, in plaats van naast de eettafel.

En ook cursusaanbieders die uit noodzaak hun lessen nu online brengen, zullen lang niet allemaal overleven. “We zijn er niet voor opgezet, het is niet onze corebusiness. Dus als alles weer normaal is, kunnen we de competitie niet aan met bedrijven die hierin gespecialiseerd zijn”, zegt Fei Fei, van het Zhoujiadu-buurtcentrum, dat buitenschoolse activiteiten voor jongeren aanbiedt. Van sommige lessen zette ze filmpjes op haar website, maar daar houdt ze mee op als het centrum weer opengaat, weet ze nu al.

Behoefte aan informatie over veiligheid en hygiëne

Livestreaming was in China al langer populair, net als online boodschappen bestellen. Toch vallen binnen dat segment trends op, zeggen de onderzoekers van Mintel. Er is behoefte aan meer informatie over veiligheid en hygiëne, merken kunnen daar ook  straks op blijven inspelen.

Ook onder de ouderen valt er nog een wereld te winnen. Die vinden online boodschappen doen vaak nog ingewikkeld - slechts 12 procent maakt gebruik van een bestel-app. Opgesloten in hun huis, hebben ze er nu een paar weken aan kunnen proeven. Dat biedt bedrijven de kans om te onderzoeken hoe ze het die klantgroep gemakkelijker kan maken. “Als innovatie een basisbehoefte vervult, kan hij lang meegaan. In ieder geval zolang als de behoefte er is”, zegt Mintel-onderzoeker Matthew Crabbe.

Lees ook: 

Kleurt de code groen? Dan mag de Wenzhou’er weer naar buiten (tot ‘ie op geel of rood springt)

Tot voor kort moesten de inwoners van Wenzhou binnenblijven. Dankzij een softwareprogrammaatje op hun telefoon kunnen inwoners nu weer gaan en staan waar ze willen. Tenminste: als de software hen een groene code geeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden