InterviewOlga Karatsj

Volgens Olga Karatsj is geen Wit-Russische activist nog veilig: Het regime bereidt operaties voor binnen de EU

Olga Karatsj. Beeld Stills van ISHR / YouTube
Olga Karatsj.Beeld Stills van ISHR / YouTube

Olga Karatsj is een prominent lid van de Wit-Russische oppositie. Zij waarschuwt de Europese Unie tegen de leider van haar land, Loekasjenko. ‘Jullie eigen burgers lopen gevaar.’

Een klassieke blouse met strikje, in een gebloemde jurk met hoedje op, of in het wit-rood-wit van de oppositie. Olga Karatsj kleedt zich graag chic. De voorvrouw van de Wit-Russische mensenrechtenorganisatie Ons Huis is een van de markantste figuren in het verzet tegen dictator Aleksandr Loekasjenko. Wekelijks neemt ze in een studio in Vilnius een eigen praatprogramma op, dat ze publiceert op YouTube. De uitzendingen trekken tienduizenden kijkers, in Wit-Rusland en onder de leden van de Wit-Russische diaspora.

“Veilig? Nee, ik voel me zeker niet veilig”, zegt Olga Karatsj. Hoewel haar organisatie zich in een achteraf-appartement in de Litouwse hoofdstad bevindt, is sinds de arrestatie van Roman Protasevitsj de bezorgdheid groot in de vluchtelingengemeenschap van Vilnius. “Zelf had ik al geen illusies over het regime”, aldus Karatsj. “In die zin was deze actie geen verrassing. Maar ja, ik moet aan mijn veiligheid denken.”

We moeten doorgaan

Olga Karatsj kent het regime van binnen en van buiten; van de topposities tot de uitvoerende ambtenaren. Haar organisatie Ons Huis boekstaaft al jaren martelingen van opposanten en misdragingen van gevangenispersoneel, en helpt ouders van jonge, veelal minderjarige drugsgedetineerden bij de juridische strijd. Daarbij werkt ze samen met de mensenrechtenrapporteur van de VN. “We hebben geen keus dan doorgaan met ons werk”, zegt de activiste.

De arrestatie van Roman Protasevitsj zal deze week onderwerp zijn in haar talkshow. Die gebeurtenis beschrijft Olga Karatsj als ‘zeer pijnlijk voor de oppositie’. Als ex-medewerker van Telegramkanaal Nexta kent Protasevitsj de beheerders van talloze gelijksoortige communicatiekanalen van de oppositie. “Ze zullen druk op hem uitoefenen om met namen te komen, om vervolgens die mensen ook te arresteren.” Dat marteling daarbij komt kijken, is in Wit-Rusland een gegeven.

Olga Karatsj Beeld Stills van ISHR / YouTube
Olga KaratsjBeeld Stills van ISHR / YouTube

Dankzij een toespraak van een prominente politicus, afgelopen maandag, kreeg Karatsj een déjà vu van haar eigen arrestatie in 2011. “De veiligheidsdiensten hebben een geweldige klus geklaard”, kraaide parlementslid Oleg Gajdoekevitsj over de arrestatie van Protasevitsj. Om te vervolgen met: “Opposanten kunnen worden opgepakt op het grondgebied van een andere staat, en in de kofferbak van een auto naar hier worden gebracht. En dan onmiddellijk de gevangenis in.”

Carrière maken met repressie

De Wit-Russische parlementariër is een typische representant van het Loekasjenko-regime: carrière maken met repressie. In 2011 was Oleg Gajdoekevitsj chef van het politiedepartement waar Olga Karatsj korte tijd gevangen zat. Ze was met nog een twintigtal andere activisten opgepakt, om vervolgens als terrorist te worden aangeklaagd. “Ze sloegen me, en dreigden met verkrachting.”

Het Nederlandse parlement is aan zet, vindt Karatsj. In zijn hoedanigheid van vicevoorzitter van de buitenlandcommissie van het parlement is Gajdoekevitsj namelijk verantwoordelijk voor de contacten met de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa. “Het is toch onmogelijk dat zo iemand op deze manier banden met bijvoorbeeld Nederland onderhoudt? Hij is een crimineel.”

Volgens Karatsj moet de dreiging van de parlementariër serieus worden genomen. “Zijn woorden zijn een indicatie dat het regime operaties voorbereidt binnen de EU”, zegt ze. “De dreiging voor Wit-Russische oppositieleiders is reëel. Dit is geen grap.”

Volgens de mensenrechtenactiviste zijn na het vliegtuigincident mooie woorden over sancties niet genoeg. “De EU zal nu moeten begrijpen dat ook haar eigen burgers gevaar lopen. Loekasjenko zal nooit stoppen.”

Lees ook:

Wie is Roman Protasevitsj, die uit het RyanAir-toestel werd gehaald en gearresteerd?

De Wit-Russische president Loekasjenko heeft zondag onder dreiging met geweld een vliegtuig van RyanAir gedwongen te landen in de hoofdstad Minsk, om de dissident Roman Protasevitsj op te kunnen pakken. Wie is deze activist?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden