Afghanistan

Vliegveld van Kaboel gaat deels weer open, met hulp van Qatar

Een Talibanstrijder zondag bij een vliegtuig op Hamid Karzai International Airport. Zaterdag werd het vliegverkeer deels hervat. Beeld EPA
Een Talibanstrijder zondag bij een vliegtuig op Hamid Karzai International Airport. Zaterdag werd het vliegverkeer deels hervat.Beeld EPA

Zware gevechten om de Panjshirvallei, waar Tadzjiekse strijders verzet blijven bieden tegen de Taliban.

Het vliegveld van de Afghaanse hoofdstad Kaboel is afgelopen weekend deels heropend. Zaterdag arriveerde een eerste vliegtuig met humanitaire hulp vanuit de Golfstaat Qatar, waarmee de Taliban op redelijk goede voet staan. Qatar meldde dat het dagelijks met hulp naar Kaboel wil gaan vliegen. Tegelijk begon de Afghaanse nationale luchtvaartmaatschappij Ariana met de eerste binnenlandse vluchten van en naar Kaboel.

Tot een week geleden was Hamid Karzai International Airport druk in gebruik bij Amerika en zijn Navo-bondgenoten voor de evacuatie van ruim 100.000 eigen burgers en Afghanen die risico lopen nu de Taliban de macht hebben overgenomen in Afghanistan. Daarna viel het vliegverkeer stil en het was onzeker of de Taliban in staat zouden zijn om de luchthaven weer in gebruik te nemen. Technici uit Qatar hielpen om het vliegveld operationeel te krijgen.

Taliban verplichten nikab voor studentes

Afghaanse vrouwelijke studenten moeten voortaan in de klas een zwarte abaya met een gezichtsbedekkende nikab dragen, blijkt uit een decreet dat de Taliban vlak voor de heropening van privé-universiteiten hebben gepubliceerd. Een abaya is een lange sluier die het lichaam bedekt. Een nikab bedekt het gezicht, met uitzondering van de ogen.

Ook mogen vrouwen alleen nog maar lessen volgen in ruimtes zonder mannen, tenzij de sekses met een gordijn van elkaar zijn gescheiden. Vrouwen moeten een gedeelde klas vijf minuten eerder dan de mannen verlaten. Vervolgens moeten ze in wachtzalen verblijven totdat de mannelijke studenten het gebouw hebben verlaten.

In het decreet bepalen de Taliban tevens dat vrouwelijke studenten alleen les mogen krijgen van andere vrouwen. Als dat niet mogelijk is, kunnen ­‘oudere’ mannelijke docenten met ‘een goed karakter’ dit invullen. De maatregel geldt alleen voor particuliere hogescholen en universiteiten, waarvan het aantal explosief is gegroeid sinds het eerste Taliban-bewind in 2001 eindigde door de inval van de VS.

Qatar vervult momenteel een brugfunctie tussen westerse landen en de Taliban, die in de Qatarese hoofdstad Doha al jaren een officieuze ambassade hebben. Amerika en verschillende Europese landen, waaronder Nederland, hebben ook al aangekondigd dat zij hun Afghaanse ambassade veiligheidshalve in Doha vestigen, in plaats van in Kaboel. “Qatar is het centrum geworden voor diplomatieke relaties aangaande de Taliban-regering die nu gevormd wordt”, zei de Italiaanse minister van buitenlandse zaken Luigi Di Maio gisteren.

‘Het verzet gaat door’

In Afghanistan zelf werd dit weekend flink gevochten om de toegang tot de Panjshirvallei, ten noorden van Kaboel. Strijders van de Tadzjiekse minderheid en voormalige regeringsmilitairen verzetten zich daar tegen de Taliban. De Panjshirvallei is omringd door hoge, steile bergen en slechts toegankelijk via smalle kronkelige bergweggetjes. Het gebied is notoir lastig in te nemen. De vroegere Sovjet-bezetter wist de vallei nooit te veroveren en ook de Taliban slaagden er tijdens hun eerdere bewind van 1996 tot 2001 niet in de vallei in te nemen.

Het Nationaal Verzetsfront (NRF), dat zich ten noorden van Kaboel opwerpt als rivaal van de Taliban, wordt geleid door Ahmad Massoud. Hij is een zoon van Ahmad Shah Massoud, een roemruchte Tadzjiekse militieleider, bijgenaamd ‘De leeuw van de Panjshir’, die zowel tegen de Sovjets als tegen het vorige Taliban-regime vocht.

Enkele politici van Tadzjiekse afkomst, onder wie oud-vicepresident en -inlichtingenchef Amrullah Saleh, hebben zich bij de NRF gevoegd. Vrijdag publiceerde de ex-spionagebaas, die zichzelf heeft uitgeroepen tot interimpresident, een internetvideo om geruchten te ontzenuwen dat hij zou zijn gevlucht. Hij zei dat de situatie in de Panjshirvallei ‘moeilijk’ is, maar verzekerde dat de NRF niet opgeeft. “Het verzet gaat door en zal door blijven gaan”, twitterde hij.

Intussen houden de Amerikaanse strijdkrachten, die vorige week hun terugtrekking uit Afghanistan afrondden, rekening met een nieuwe ronde bloedvergieten in het Zuid-Aziatische land. Legerchef Mark Milley zei zondag op tv-zender Fox News dat een burgeroorlog ‘waarschijnlijk’ is. En volgens de generaal kunnen terreurgroepen als Al Qaida en Islamitische Staat daar hun voordeel mee doen. Milley: “Wij gaan dat in de gaten houden.”

Lees ook:

Vrouwen in Afghanistan zitten gedwongen thuis: ‘We hebben elkaar voor altijd vaarwel gezegd’

Vrouwen in Afghanistan geloven niets van de belofte van de Taliban dat ze uiteindelijk weer terug mogen naar hun werk. ‘Ze liegen tegen de media.’

Al maanden werd gewaarschuwd voor een rampscenario in Afghanistan. Wanneer kwam Nederland in actie? Een reconstructie

Nederland evacueerde 2500 mensen uit Afghanistan. Maar de voorbereidingen voor die evacuaties verliepen rommelig. Ministeries werkten langs elkaar heen, en lang bleef onduidelijk wie wel en wie niet in aanmerking kwam voor evacuatie. Een reconstructie van de politieke besluitvorming.

Baarden, boerka’s en draconische straffen: zo was het leven onder het eerdere Taliban-bewind

Hoe wordt het leven in Afghanistan nu de Taliban zegevieren? Trouw-verslaggever Arjen van der Ziel reisde uitgebreid door het land onder het vorige Taliban-regime.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden