UpdateOpmars Taliban

Vliegveld Kunduz gevallen, president Ghani vliegt naar belegerde stad

Een talibanstrijder bij Farah, een van de provinciehoofdsteden in handen van de Taliban.  Beeld AP
Een talibanstrijder bij Farah, een van de provinciehoofdsteden in handen van de Taliban.Beeld AP

De Afghaanse president Ashraf Ghani is woensdag naar de belegerde noordelijke stad Mazar-i-Sharif gevlogen; ondertussen hebben honderden militairen zich teruggetrokken bij het vliegveld van Kunduz.

Redactie Trouw/ANP

Honderden militairen, politiemensen en militieleden die zich in de Noord-Afghaanse stad Kunduz tegen de opmars van de Taliban verzetten, hebben zich overgegeven. Een lid van het bestuur van de regio zei dat de troepen zich op het vliegveld ten zuiden van de stad hadden teruggetrokken, nadat de Taliban in het weekeinde Kunduz, de zesde stad van het land, innamen. Woensdagmorgen hebben ze zich met al hun uitrusting overgegeven aan de Taliban, aldus de zegsman.

President voert crisisoverleg

Ondertussen is president Ashraf Ghani naar provinciehoofdstad Mazar-i-Sharif gevlogen om zijn troepen aan te moedigen nu de Taliban in enkele dagen een kwart van de provinciehoofdsteden hebben veroverd. Het kostte de radicaalislamitische beweging minder dan een week om negen van de 34 provinciehoofdsteden in handen te krijgen. De laatste stad die in handen van de moslimextremisten viel was Faizabad, waar ongeveer 78.000 mensen wonen. President Ghani heeft inmiddels overleg gevoerd over de verdediging van Mazar-i-Sharif met militieleider Atta Mohammad Noor en de beruchte krijgsheer Abdul Rashid Dostum.

De val van Mazar-i-Sharif zou rampzalig zijn voor de regering, die de controle over het noorden van het land dan grotendeels kwijt zou zijn. Juist het noorden gold voorheen als bolwerk van tegenstanders van de Taliban. De fundamentalisten heersten in de jaren negentig ook al over een groot deel van Afghanistan, waaronder ook hoofdstad Kabul. Tegenstanders verenigden zich toen in de zogeheten Noordelijke Alliantie.

Amerikanen zullen niet terugkeren

De Taliban maakt sinds vorige week dankbaar gebruik van het vertrek van de buitenlandse troepen uit het land. Amerikaanse troepen vielen het land in 2001 binnen en maakten zo een einde aan het schrikbewind van de extremistische Taliban. Twintig jaar hebben buitenlandse militairen helpen voorkomen dat de Taliban de macht heroverden. Onder Trump, vorig jaar, werd besloten de Amerikaanse troepen versneld terug te trekken.

Ondertussen is het onwaarschijnlijk dat president Joe Biden zijn de Amerikaanse aftocht zal afblazen. Hij heeft de Afghanen opgeroepen te vechten voor hun land en zei dat de VS een biljoen dollar hebben uitgegeven en duizenden Amerikanen zijn gesneuveld in Afghanistan. De VS geven nog steeds veel militaire hulp en voedselhulp en betalen lonen in Afghanistan, zei Biden. Hij herinnerde eraan dat het noorden van het land vele jaren het meest vredige deel van Afghanistan was.

Talibanstrijders in Kunduz, dat afgelopen weekend door de opstandelingen is veroverd. Beeld AFP
Talibanstrijders in Kunduz, dat afgelopen weekend door de opstandelingen is veroverd.Beeld AFP

Meer dan 3500 gevangenen vrijgelaten

Gisteravond stootten de Talibanstrijders door naar Faizabad en Pul-e-Khumri, de hoofdstad van de provincie Baghlan, ten noorden van de hoofdstad Kabul, waar overheidstroepen zonder verzet vertrokken. Pul-e Khumri, met bijna een kwart miljoen inwoners, is strategisch gelegen langs de snelweg naar het noorden tussen Kabul en Mazar-e Sharif. Tienduizenden Afghanen zijn op de vlucht geslagen naar onder meer Kabul.

Eerder dinsdag kregen de Taliban na korte schermutselingen controle over de hoofdstad van de provincie Farah in het zuidwesten van het land, waar ze overheidsgebouwen als het politiehoofdkwartier en het gouverneurskantoor betrokken. Ook de gevangenis in de aan Iran grenzende provincie is in handen van de extremisten. Naar verluidt hebben ze in diverse provincies in totaal meer dan 3500 gevangenen vrijgelaten.

‘Burgeroorlog onvermijdelijk’

President Ashraf Ghani denkt dat een burgeroorlog in Afghanistan onvermijdelijk is. Hij wil in zee met milities en krijgsheren om de Taliban te stoppen. De Amerikaanse gezant Zalmay Khalilzad probeert in Qatar onderhandelaars van de Taliban ertoe te bewegen de wapens neer te leggen.

De fundamentalistische beweging beheerste in de jaren negentig een groot deel van het land. Dat regime kwam ten val toen de VS binnenvielen na de terreuraanslagen op Amerikaans grondgebied van 11 september 2001. De Taliban voerden de afgelopen twintig jaar een guerrillastrijd tegen troepen van de regering in Kabul en de internationale strijdkrachten die nu vertrekken uit Afghanistan.

Ambassadeurs tegen uitzetting Afghanen

De Nederlandse ambassadeur in Afghanistan en zeven EU-collega’s vinden dat Afghaanse asielzoekers in Europa voorlopig niet teruggestuurd moeten worden. Door de snelle opmars van de Taliban is het er niet veilig genoeg, stellen ze. De ambassadeurs hebben dat hun hoofdsteden laten weten, meldt het Duitse persbureau DPA.

Nederland en vijf andere EU-landen drongen er vrijdag juist nog eens op aan dat Afghanistan asielzoekers moet blijven terugnemen die zij terugsturen. De regering in Kabul deed dat tot voor kort ook, maar heeft haar medewerking voor zeker drie maanden opgeschort nu het land wegzinkt in geweld.

Dit bericht is woensdagochtend geactualiseerd.

Lees ook:
Nederland vraagt Europese Unie: ‘Zorg dat we Afghanen kunnen blijven uitzetten’

Zes Europese landen, waaronder Nederland, willen dat het bestaande terugkeerakkoord met de Afghanen blijft gehandhaafd. Brussel moet hierover met de Afghaanse regering gaan praten.

Taliban boeken successen in verschillende steden tegelijk, volgens president Ghani is een burgeroorlog onvermijdelijk

De Taliban veroveren steeds meer steden in Afghanistan. Door de gevechten is er een nieuwe vluchtelingenstroom op gang gekomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden