Asielbeleid

Visegrad-landen verwijzen EU-migratieplan naar de prullenbak

Vlnr: Premier Mateusz Morawiecki van Polen, premier Viktor Orbán van Hongarije, voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen en premier Andrej Babis van Tsjechië in Brussel.Beeld EPA

De premiers van Hongarije en Polen zien niets in de migratievoorstellen van de Europese Commissie. ‘Gewoon geen enkele migrant toelaten op EU-grondgebied’, vinden zij.

De vier zogeheten Visegrad-landen (Hongarije, Polen, Slowakije en Tsjechië) zien niets in de nieuwe migratievoorstellen van de Europese Commissie. Dat bleek tijdens een bezoek van drie van de vier premiers van deze landen aan Brussel, waar ze onder meer met commissievoorzitter Ursula von der Leyen spraken.

“Dit is geen doorbraak”, oordeelde de Hongaarse premier Orbán over het nieuwe EU-asiel- en migratiepact, dat een dag eerder was gepresenteerd. Volgens Orbán blijft het EU-principe onveranderd, namelijk dat migratie als een beheersbaar fenomeen wordt beschouwd. “De toon van het voorstel is wel beter”, wilde de premier nog wel als positief punt noemen. “Maar het komt er nog steeds op neer dat ze migratie in goede banen willen leiden en niet willen stoppen.”

Wat de Europese Commissie betreft zal de registratie en beoordeling van asielzoekers na aankomst in een EU-land veel sneller en efficiënter moeten verlopen. Daarbij moeten wel alle internationale afspraken over mensenrechten en vluchtelingenopvang worden nageleefd, vindt Brussel. Orbán ziet echter het liefst dat geen enkele migrant tot EU-grondgebied wordt toegelaten, tot het moment dat een van de lidstaten de hele asielprocedure heeft afgerond en de aanvraag goedkeurt.

Alle migranten terugsturen

Zijn Tsjechische ambtgenoot Babis zit ook op die lijn. Hij pleit ervoor dat de EU alle migranten direct terugstuurt naar waar ze vandaan komen. Babis hekelde ook het (strengere) terugkeerbeleid voor afgewezen asielzoekers dat in de voorstellen staat. “Dat is eigenlijk nonsens. Als we geen migranten toelaten, is er ook geen noodzaak om ze terug te sturen.”

Critici aan de andere kant van de voorstellen – onder wie Sophie in ’t Veld, Europarlementariër voor D66 – vinden juist dat de Europese Commissie te veel de oren laat hangen naar de Visegrad-landen, die zich sinds 2015 fel verzetten tegen vooral de verplichte asielzoekersquota. Die zijn uit de plannen verdwenen. Alle EU-landen zijn weliswaar verplicht een steentje bij te dragen aan het migratiebeleid, maar hoe ze dat doen, mogen ze zelf bepalen. Zo kunnen ze bijvoorbeeld kiezen voor een actievere rol in het uitzetten van afgewezen asielzoekers.

Maar als blijkt dat er te weinig landen zijn die asielzoekers willen overnemen van overbelaste andere landen, dan kan de commissie wel degelijk verplichtingen opleggen. “Die regels zijn voor ons onaanvaardbaar”, aldus Babis. “We moeten migratie, quota en herverdeling stoppen.”

Loodzware onderhandelingen

De inleidende beschietingen vanuit de oostkant van de EU bewijzen wat iedereen in Brussel al verwachtte: de onderhandelingen over de commissievoorstellen worden loodzwaar en gaan lang duren, minstens een jaar.

De Italiaanse premier Conte liet zich positief uit over de voorstellen, maar tussen de regels van zijn tweet door was ook wel wat kritiek hoorbaar, tegengesteld aan die van de Visegrad-4. “Zekerheid over terugkeer en herplaatsing is nodig: de landen van eerste aankomst kunnen de migratiestromen niet alleen beheren.” Al sinds 2015 pleit Rome hartstochtelijk voor meer solidariteit binnen de EU.

Nog geen reactie uit Den Haag

Het Nederlandse kabinet heeft nog niet formeel gereageerd op de migratievoorstellen van de Europese Commissie. Er is wel een reactie van de Nederlandse EU-vertegenwoordiging in Brussel, die via Twitter de plannen zegt te ‘verwelkomen’.

“Dit is belangrijk om tot een effectief asiel- en migratiebeheer te komen, in de frontlijnstaten, in Nederland en elders in de EU.”

Frankrijk is positief. “Ons gemeenschappelijke asiel- en migratiebeleid moet grondig worden herzien om te leren van de situatie in Europa sinds de crisis van 2015”, aldus een gezamenlijke verklaring van liefst drie bij dit thema betrokken bewindslieden in Parijs. “We moeten de controles aan de EU-buitengrenzen versterken en mensen die in aanmerking komen voor asiel betere zorg bieden.”

Lees ook:
Migratievoorstellen van de Europese Commissie laten tal van vragen onbeantwoord

De Europese Commissie presenteerde haar blauwdruk voor het asiel- en migratiebeleid. Ze bepleit betere grensbewaking en snellere beoordeling van asielzoekers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden