CoronacrisisMutant

Virusmutant rukt op in Europa - ondanks gesloten grenzen

Vrachtwagenchauffeurs langs hun trucks voor Dover. Na het sluiten van de grenzen stonden ze dagenlang in de file.  Beeld AP
Vrachtwagenchauffeurs langs hun trucks voor Dover. Na het sluiten van de grenzen stonden ze dagenlang in de file.Beeld AP

De besmettelijkere Britse variant van het coronavirus rukt steeds verder op. Onder andere Frankrijk, Spanje en Zweden maakten dit weekend bekend de mutant aangetroffen te hebben.

De variant van het virus werd voor het eerst gezien in Groot-Brittannië, waar wetenschappers een verband zagen tussen de plotseling snel oplopende besmettingscijfers en de nieuwe variant van het virus. De variant is vooral veel besmettelijker dan het reguliere coronavirus; maar hij zou niet dodelijker zijn; mensen zouden er niet zieker van worden en er is geen reden om te denken dat de ontwikkelde vaccins niet of minder goed zouden werken. Maar aangezien de mutant wel besmettelijker is, verspreidt hij zich sneller. Epidemiologen schatten dat de variant in het Verenigd Koninkrijk het reproductiegetal met 0,4 heeft verhoogd.

Een week geleden werden daarom in rap tempo de grenzen gesloten met Groot-Brittannië. Ook in Nederland werd een reisverbod ingesteld en waren vliegtuigen niet meer welkom. Voor Dover ontstonden kilometers lange files van vrachtwagens die niet door de Kanaaltunnel of op de veerboten werden gelaten.

Maar de afgelopen dagen is duidelijk geworden dat de besmettelijkere variant van het coronavirus al in verschillende Europese landen is opgedoken - evenals buiten Europa. Zo meldde Frankrijk op Eerste Kerstdag dat de mutatie in het land is ontdekt. De besmette persoon in Frankrijk is een Fransman die in Groot-Brittannië woont en in thuisisolatie is gegaan in Tours in Midden-Frankrijk, melden de autoriteiten. Hij kwam op 19 december uit Londen en werd twee dagen later getest in een ziekenhuis. Hij vertoont geen ziekteverschijnselen.

Een dag later werden ook de eerste gevallen in Spanje bevestigd: in de regio Madrid zijn vier mensen positief getest op de Britse variant. Ook Zweden meldde zaterdag zijn eerste geval: daar is de mutatie vastgesteld bij iemand die na aankomst uit Groot-Brittannië ziek werd. De reiziger verbleef in quarantaine in Zweden en er zijn vooralsnog geen andere gevallen ontdekt, aldus de Zweedse autoriteiten. Ierland, Duitsland en ook Nederland maakten al bekend dat er meerdere gevallen met coronamutant zijn besmet.

Ook buiten Europa duikt de mutant al op, onder meer in Hongkong en Australië. Japan meldde vrijdag ook enkele gevallen van de Britse mutant.

Een virus muteert wel vaker

De mutatie lijkt ervoor te zorgen dat dit eiwit beter aangrijpt op de receptor op deze longcellen. Dit zou het binnendringen in de cellen vergemakkelijken.

Aangezien virussen bestaan bij de gratie van een snelle vermenigvuldiging, is het succesvol als het veel kopieën van zichzelf weet te maken voordat een immuunsysteem het heeft opgespoord. Voor een controle op een foutloze reproductie gunt het virus zich weinig tijd. Daardoor ontstaan foutjes (mutaties). Vele daarvan hebben geen functie of maken het virus juist kreupel. Die verdwijnen dan ook weer snel. Maar soms biedt een mutatie het virus voordeel. Die variant vermenigvuldigt zich dan sneller dan de andere en krijgt al snel de overhand. Zo is het coronavirus dat in Wuhan rondging, in Europa verdrongen door een succesvollere mutatie (de D614G-mutatie: op plaats 614 is aminozuur D vervangen door aminozuur G).

Tot nu toe zijn er 3470 varianten bekend van het coronavirus. Dat is overigens niet veel - het influenzavirus dat griep veroorzaakt muteert twee tot zes keer zo snel.

Lees ook:

10 vragen en antwoorden over de mutatie van het coronavirus

De mutatie van het coronavirus roept veel vragen op. Onze wetenschapsredacteur Joep Engels beantwoordt vragen van onze lezers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden