Hongarije

Viktor Orbán haalt Grote Vervangingstheorie aan in controversiële toespraak

Op de dag dat Viktor Orbán zijn toespraak gaf, werd in Boedapest de Pride gevierd.  Beeld AFP
Op de dag dat Viktor Orbán zijn toespraak gaf, werd in Boedapest de Pride gevierd.Beeld AFP

De Hongaarse premier veroordeelt de ‘vermenging’ van de bevolking van andere Europese landen. Volgens critici probeert hij af te leiden van de financiële problemen in eigen land.

Roos van Hennekeler

“Wij Hongaren zijn geen gemengd ras... en dat willen we ook niet worden.” Dat zei de Hongaarse premier Viktor Orbán afgelopen weekend tijdens zijn jaarlijkse toespraak in Transsylvanië, waarin hij altijd zijn ideologische ideeën uiteenzet. In 2014 begon hij tijdens hetzelfde evenement bijvoorbeeld voor het eerst over de ‘illiberale democratie’ die hij voor ogen had, een idee waar Orbán inmiddels bekend om staat.

Dit jaar ging hij echter verder dan ooit tevoren. Orbán stelde dat het Westen inmiddels in tweeën gesplitst is: in landen die nog echte natiestaten zijn, zoals Hongarije, en landen waarvoor dat niet meer geldt, omdat de bevolking te veel ‘vermengd’ is met mensen die van buiten Europa komen.

Orbán noemde – zoals vaker – Brussel en aartsrivaal George Soros als partijen die migranten aan Europa willen opdringen, om de Europese bevolking zo ‘uit te dunnen’. Dat idee staat bekend als De Grote Vervangingstheorie en is al lange tijd populair in extreemrechtse kringen.

Barsten in de pilaren

De Hongaarse premier schetste in zijn tweeënhalf uur durende toespraak verder een donkere, apocalyptische toekomst voor Europa. Het komende decennium zal volgens hem een decennium van gevaar, onzekerheid en oorlog worden. Er beginnen zich al barsten af te tekenen in de pilaren onder de westerse samenleving, zo stelde hij. “Dit is de grote historische strijd die we voeren: om demografie, migratie en gender”, zei Orbán, terwijl in een bloedheet Boedapest het jaarlijkse Pride-festival werd gevierd.

Orbáns uitspraken komen op een moment dat Hongarije economisch in zwaar weer verkeert: het land kampt met gierende inflatie, de Hongaarse munt (de forint) is sterk in waarde gedaald en in de afgelopen weken is onder veel protest van de bevolking de ene na de andere populaire financiële maatregel gesneuveld omdat die onbetaalbaar is geworden voor de Hongaarse regering, zoals een laag belastingtarief voor freelancers en kleine zelfstandigen.

Buiten de Europese consensus

Volgens sommige van Orbáns critici in Hongarije zijn de controversiële uitspraken van de premier vooral bedoeld om de aandacht af te leiden van al deze financiële problemen en impopulaire maatregelen. Anderen stellen dat Orbáns toespraak vooral onderstreept hoe ver hij inmiddels van de Europese mainstream verwijderd is geraakt, en niet meer in het Westen gelooft.

Ook de oorlog in Oekraïne werd door de premier besproken: hij uitte kritiek op de Europese sancties jegens Moskou, die volgens hem gefaald hebben en vooral Europa zelf raken, en pleitte voor vredesonderhandelingen met Rusland. Ook wat Rusland betreft plaatst hij zichzelf daarmee ver buiten de Europese consensus. Een paar dagen eerder was Orbáns minister van buitenlandse zaken nog in Moskou op bezoek.

Lees ook:

Hongarije is het ultieme gastland voor de conservatieve Amerikaanse lobbyclub ACU

De belangrijkste conservatieve Amerikaanse lobbybeweging ACU houdt voor het eerst een congres in Europa. Dat Hongarije het gastland is, zegt veel over waar conservatief rechts in de VS heen beweegt.

Hongarije is zijn Europese subsidies over negen maanden mogelijk kwijt

Hongarije zal voor februari 2023 een deel van zijn Europese subsidies kwijtraken. Gisteren begon de klok te tikken.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden