NieuwsOost-West-conflict

Vijandelijke taal tussen Navo en Moskou, met Oekraïne als speelbal

Navo-secretaris-generaal Stoltenberg (links) en de Amerikaanse minister Blinken van buitenlandse zaken tijdens een Navo-ministersbijeenkomst in Riga, woensdag.  Beeld EPA
Navo-secretaris-generaal Stoltenberg (links) en de Amerikaanse minister Blinken van buitenlandse zaken tijdens een Navo-ministersbijeenkomst in Riga, woensdag.Beeld EPA

Oekraïne is opnieuw het geopolitieke strijdtoneel tussen Oost en West. Van een militair Navo-optreden is vooralsnog geen sprake.

Christoph Schmidt

De vijandelijke retoriek tussen de Navo en Rusland heeft woensdag weer nieuwe hoogtepunten bereikt. En zoals zo vaak de laatste jaren is Oekraïne de grote speelbal in het hart van Europa.

Tijdens een bijeenkomst in de Letse hoofdstad Riga spraken de Navo-ministers van buitenlandse zaken ferme taal tegen het Kremlin naar aanleiding van de Russische troepenconcentraties aan de Oekraïense grens. Die zijn al een tijdje aan de gang. Inmiddels zouden zich hier bijna honderdduizend Russische militairen hebben gegroepeerd.

Volgens zowel Kiev als Amerikaanse inlichtingendiensten bereidt Moskou een invasie voor in het oosten van Oekraïne. Rusland steunt al jarenlang de gewapende pro-Russische separatisten in die regio.

‘Economische sancties met een grote impact’

Als Russische militairen inderdaad het Oekraïense grondgebied binnenvallen, moet Moskou zich opmaken voor ‘economische sancties met een grote impact’, zo dreigde de Amerikaanse minister Antony Blinken in Riga. Die sancties zullen volgens hem zwaarder zijn dan in het recente verleden, zoals na de Russische annexatie van de Krim in 2014.

Blinken beschuldigde Moskou van een intensieve desinformatie-campagne vol met anti-Oekraïense propaganda, ‘niet meer vertoond sinds de invasie van de Krim in 2014’.

Na afloop van de Navo-bijeenkomst zei secretaris-generaal Jens Stoltenberg dat “de ministers duidelijk hebben gemaakt dat elke toekomstige Russische agressie een hoge prijs zal hebben, met ernstige politieke en economische consequenties voor Rusland”.

Geen militair Navo-antwoord

De Oekraïense minister Dmitro Koeleba was te gast bij de Navo-ministers. Hij riep de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie op om een ‘afschrikkingspakket’ aan sancties tegen Rusland in de steigers te zetten.

Van een eventueel militair Navo-antwoord is vooralsnog geen sprake. Oekraïne is immers geen Navo-lid, dus artikel 5 van het Navo-verdrag (‘een aanval op één van ons is een aanval op ons allemaal’) kan niet worden geactiveerd. Ook kan de Navo als organisatie geen economische sancties instellen. Dat zou hooguit een gecoördineerde actie van alle dertig individuele lidstaten kunnen zijn, eventueel in EU-verband.

Associatieverdrag

Net als acht jaar geleden is Oekraïne inzet van een hoogoplopende geopolitieke strijd tussen ‘het Westen’ en Rusland. In 2013 stond Oekraïne op het punt om een associatieverdrag met de Europese Unie te ondertekenen.

Maar de toenmalige president Janoekovitsj trok zich op het allerlaatste moment terug, onder druk van zijn Russische ambtgenoot Poetin. Toen mede daardoor een burgerconflict uitbrak in Oekraïne en Janoekovitsj het land moest ontvluchten, kwam dat associatieverdrag er alsnog.

Zoals Poetin destijds alles op alles zette om Oekraïne buiten de EU-invloedssfeer te houden, zo doet hij dat nu als antwoord op de helpende hand die de Navo uitsteekt naar Kiev.

Poetin zei woensdag dat hij wil onderhandelen met Washington en zijn bondgenoten. Die moeten daarbij van de Russische president garanderen dat de Navo niet verder oprukt naar het oosten en geen wapensystemen installeert dichtbij Russisch grondgebied.

Donderdag treft Blinken zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov in de Zweedse hoofdstad Stockholm.

Lees ook:
Oekraïense president zet aanval in tegen oligarch

Met zijn waarschuwing voor een ‘staatsgreep’ gaat de Oekraïense president openlijk het gevecht aan met de rijkste man van het land, Rinat Achmetov. ‘Zelenski creëert zijn eigen media-realiteit.’

EU zet Oekraïne tot het allerlaatst onder druk

Zo ging dat iets meer dan acht jaar geleden in Vilnius, tijdens een uiteindelijk jammer mislukte EU-Oekraïne-top.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden