Uittreding

Via een achterdeurtje kúnnen Londen en Brussel tijd winnen voor de brexit

Beeld Reuters

Verder uitstel van de brexit leek onmogelijk, maar nu kan het misschien toch. 

Vorige week verstreek, bijna onopgemerkt, een nieuwe brexit-deadline. De Britten hadden tot 30 juni de tijd om verlenging te vragen van de overgangsperiode die tot 31 december duurt. Die aanvraag kwam niet.

Dus zal het nu echt gebeuren. Het Verenigd Koninkrijk verlaat op 31 december aanstaande de interne markt van de Europese Unie, met of zonder deal. Of toch niet? Volgens Georgina Wright, die werkt bij het Britse adviesbureau Institute for Government, is het nog altijd mogelijk dat brexit wéér een andere datum krijgt.

“Door corona was het maandenlang onmogelijk om te onderhandelen. Partijen zijn pas nu begonnen aan gesprekken over een akkoord. Normaal gesproken neemt zo’n proces jaren in beslag, nu zijn er maar een paar maanden. Er klonken geluiden dat die tijd te kort zou zijn.” Wright zocht uit wat de juridische mogelijkheden zijn als beide partijen alsnog langer willen onderhandelen. Ze ontdekte: uitstel kan, ook al zeggen beide partijen nu nogal stellig dat het onmogelijk is.

Een paar creatieve manieren

“Het zou verreweg het eenvoudigst zijn geweest als de Britse regering uitstel had gevraagd voor 30 juni, maar de kans dat ze dat zou doen, was heel klein. Er is zelfs in een wet vastgelegd dat ze dat niet zou doen. Toch zijn er ook nu nog een paar creatieve manieren.”

Enkelen daarvan zijn puur theorie, maar twee zijn echt mogelijk. “Als ze op het allerlaatste moment  wel een akkoord bereiken dan kunnen de EU en het Verenigd Koninkrijk een implementatiefase invoeren. Dan gaat het niet om verlenging zozeer, maar om een gefaseerde overgang naar de nieuwe situatie.”

Die implementatiefase, die op 1 januari zou ingaan, is ook mogelijk in het scenario waarin er nog geen akkoord is. “Partijen kunnen dan iets langer de tijd nemen om de nieuwe grens-infrastructuur op zijn plek te krijgen. In beide gevallen is het geen gemakkelijke opgave. Mocht er wel een akkoord komen, dan vereist zo’n implementatiefase een nieuw mandaat. Lopen de onderhandelingen af zonder akkoord, dan is het moeilijk voorstelbaar dat beide partijen het wel eens worden over een tijdelijke regeling.”

Toch gelooft Wright dat de houding nog kan veranderen. “Ik kan me voorstellen dat het bedrijfsleven in het najaar zegt: het wordt ons te veel. We hebben al Covid-19, we kunnen brexit er niet bij hebben. We hebben meer tijd nodig om de uittreding te implementeren. Daar zouden beide partijen mogelijk wel aan tegemoet willen komen.”

Maar dat zou slikken zijn voor de Britse overheid. “De EU zal dan alsnog van alles opleggen. Die zal zeggen: goed, maar in de implementatiefase moeten jullie alsnog voldoen aan de wetten van de EU. Misschien zegt ze zelfs: een implementatiefase zal jullie extra geld kosten. Op dit moment staat de regering van het Verenigd Koninkrijk daar bepaald niet voor open.”

Lees ook:

Brexit-top kan weinig meer doen dan concluderen dat het slecht gaat

De Britse premier Johnson en drie EU-voorzitters maken maandag de balans op: het gaat beroerd. Beide partijen onderhandelen de hele zomer door.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden