Capitool-bestorming

Vervolging dreigt voor Steve Bannon vanwege ‘criminele minachting’

Steve Bannon op archiefbeeld uit 2020, toen hij voor de rechtbank moest verschijnen vanwege het wegsluizen van geld van donateurs voor privédoeleinden. Beeld REUTERS
Steve Bannon op archiefbeeld uit 2020, toen hij voor de rechtbank moest verschijnen vanwege het wegsluizen van geld van donateurs voor privédoeleinden.Beeld REUTERS

De parlementaire commissie die de bestorming van het Capitool onderzoekt wil weigerachtige Republikeinen dwingen om mee te werken.

Wie niet op een hoorzitting wil komen, moet maar voelen, besloot de parlementaire commissie die de gebeurtenissen van 6 januari in Washington DC onderzoekt. Toen de stoel van Steve Bannon op donderdag leeg bleef, besloot de commissie om vervolging in gang te zetten, vanwege ‘criminele minachting’ van de dagvaarding om te verschijnen.

Eigenlijk had de oud-adviseur van Trump tekst en uitleg moeten geven over zijn rol bij de gewelddadige bestorming van het Capitool door Trump-aanhangers, die de bezegeling van de verkiezingsresultaten probeerden te verhinderen.

Bannon was toen al lang niet meer in dienst bij de president, maar stond die dagen wel in contact met hem. Zijn weigering om daar nu openheid over te geven zou hem uiteindelijk een jaar gevangenisstraf op kunnen leveren, en een boete van 100.000 dollar.

Een duidelijk signaal

Of het ooit zover komt, is overigens nog de vraag. Het Huis van Afgevaardigden moet er nog plenair over stemmen, dan moet het ministerie van justitie besluiten om tot vervolging over te gaan, daarna kan een juridische uitputtingsslag bij de rechtbanken volgen.

Tegen de tijd dat die is uitgevochten zijn de Republikeinen misschien wel weer in de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden, en kunnen ze besluiten om het hele onderzoek in een la te stoppen. En dat terwijl de commissie eigenlijk komend voorjaar al met conclusies wil komen.

Maar de commissie wil met de juridische stappen een duidelijk signaal afgeven: een dagvaarding is niet vrijblijvend. Want vertraging is vervelend, maar de tegenwerking die de commissie nu van Republikeinse zijde ondervindt is dat ook.

Republikeinen betuigen weer openlijk loyaliteit aan Trump

Direct na de bestorming van het Capitool, waarbij doden vielen en congresleden in veiligheid moesten worden gebracht, distantieerden veel Republikeinen zich van Trump, die naar hun inschatting nu echt te ver was gegaan.

Maar die inschatting bleek verkeerd: de oud-president blijft onverminderd populair bij zijn harde kern van aanhangers, en dus betuigen de meeste Republikeinen tegenwoordig weer openlijk hun loyaliteit aan Trump, en weigeren ze hardop te erkennen dat Joe Biden de verkiezingen eerlijk heeft gewonnen.

Een van hen is Kevin McCarthy, leider van de Republikeinen in het Huis, die aanvankelijk nog zei dat Trump ‘verantwoordelijkheid droeg’ voor de gewelddadige opstand van 6 januari. Maar hij probeerde sindsdien het instellen van de parlementaire onderzoekscommissie te saboteren, bijvoorbeeld door te weigeren om Republikeinen voor te dragen om er zitting in te nemen. Uiteindelijk besloten de Democraten om zelf maar twee dissidente Republikeinen in de commissie te benoemen.

McCarthy probeerde verder telecomaanbieders en sociale media te intimideren om niet mee te werken met verzoeken van de commissie om informatie. “Een Republikeinse meerderheid zal dat niet vergeten”, keek hij vooruit naar een mogelijke verkiezingsoverwinning in 2022.

‘Presidentieel privilege’

Ook Trump zelf probeert het werk van de commissie te belemmeren. Trumps advocaten gaven Bannon rugdekking in zijn weigering, door hem per brief te sommeren om niets met de commissie te delen, waarbij ze zich beroepen op ‘presidentieel privilege’: de president moet met zijn adviseurs frank en vrij kunnen overleggen, zonder dat dat in de openbaarheid komt. Ook andere medewerkers die gedaagd werden, kregen zo’n brief van Trumps advocaten.

Puur juridisch gezien lijkt dat ‘presidentieel privilege’ in dit geval een kansloos argument. Maar het levert wel weer stof op voor een hoop rechtszaken, en dus geldt ook in dit geval voor de commissie: je kunt wel gelijk hebben, maar voor je het bij de rechter gehaald hebt, kan de hele politieke situatie alweer veranderd zijn.

Voorlopig lijken de commissieleden het dus met de podcasts van Steve Bannon te moeten doen, waarin hij regelmatig uitweidt over de theorie dat de bestorming van het Capitool grotendeels toe te schrijven is aan infiltratie door de veiligheidsdiensten.

Lees ook:

In Donald Trumps ooit zo drukke hotel in Washington heerst nu galmende leegte

Het Trump International Hotel in Washington krioelde vier jaar lang van de politici, donoren en lobbyisten. Nu is het uitgestorven, en probeert de oud-president zijn hotel te verkopen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden