ReportageBoedapest

Versoepelen voor gevaccineerden in Europa; Dávid in Hongarije heeft het felbegeerde gouden ticket

null Beeld EPA
Beeld EPA

Horeca, cultuur, zwemmen: in Hongarije mag je met een immuniteitspasje weer van alles doen. In theorie. De praktijk lijkt iets weerbarstiger.

Dávid Váradi slaat zijn portemonnee open. “Dit is hem dan!” Hij trekt zijn gloednieuwe immuniteitspasje uit het hoesje. Het plastic kaartje is sinds deze week felbegeerd in Hongarije, dat als een van de eerste EU-landen meer vrijheden geeft aan gevaccineerden.

Váradi kreeg het kaartje drie weken geleden al in de bus, alleen toen kon hij er nog niets mee. Premier Orbán had aangekondigd dat zo gauw als 4 miljoen mensen ten minste één prik binnen zouden hebben, het volgende stadium van heropening aan zou breken. Dat bleek het moment dat het pasje ineens in een gouden ticket veranderde: je mag er sinds afgelopen week mee binnen zitten in cafés en restaurants, je mag ermee naar het zwembad, musea, de dierentuin en de bioscoop; voor iemand met zo’n pasje wordt alles ineens weer toegankelijk.

Willekeur

Toch lijken nog maar weinig mensen in Boedapest echt gebruik te kunnen maken van die herwonnen vrijheid. Váradi loopt door zijn geliefde Újlipótváros: een hippe buurt in Boedapest vol horeca en delicatessenwinkels. Na een week van stralend lenteweer komt de regen nu met bakken uit de hemel vallen – in dat opzicht is een pasje waarmee je overal naar binnen mag vanavond geen overbodige luxe.

Het is de eerste keer dat Váradi gebruik gaat maken van zijn nieuwe vrijheid: zijn vriendin heeft er nog geen, dus samen kunnen ze nergens heen. Dat lijkt voor meer mensen een probleem; wanneer het pasje opgestuurd wordt en aan wie, lijkt voorlopig nog van willekeur aan elkaar te hangen. Officieel hebben mensen acht dagen na de eerste vaccinatieprik recht op zo’n immuniteitsbewijs, maar in de praktijk kan het ook weken of zelfs maanden duren voordat het pasje eindelijk aankomt. En dan moet je dus nog maar net vrienden hebben die hun gouden ticket ook al binnen hebben.

Onverbiddelijk

Sommige mensen proberen daarom met het papieren kaartje dat ze bij hun vaccinatie kregen binnen te komen. Bij de ingang van restaurant Dunapark, in een mooi Bauhaus-pand op de hoek van het park, is zo’n discussie gaande. Twee bevriende stellen willen samen uit eten, maar terwijl het ene stel twee versgedrukte plastic pasjes kan laten zien, heeft het andere stel alleen zo’n papieren kaartje mee. Dat is écht niet genoeg: de ober is onverbiddelijk. Nogal beteuterd staat het pasjesloze stel even later in hun regenjassen en blauwe wegwerpmaskers bij de uitgang genoeg moed te verzamelen om weer de gure avond in te stappen. Hun vrienden worden intussen van hun jassen verlost en naar een tafeltje aan het raam begeleid.

Ook niet alle horecazaken in de buurt doen mee met Orbáns grote heropening. Een pizzeria even verderop laat voorlopig nog niemand binnen zitten: ze vinden het nog te vroeg.

Geen groepsimmuniteit

Het aantal nieuwe infecties dat er per dag bijkomt, daalt al een paar weken; begin april waren er nog dagen met bijna tienduizend nieuwe infecties per dag, inmiddels schommelt het aantal dagelijkse nieuwe infecties ergens tussen de duizend en tweeduizend. Maar in april had Hongarije, naar aantal inwoners, nog het hoogste sterftecijfer ter wereld: bijna tweehonderd doden per dag.

Experts wijzen er bovendien op dat het beleid van de Hongaarse regering – het koppelen van versoepelingen aan numerieke mijlpalen die bij het vaccineren behaald worden – geen wetenschappelijke basis heeft: er is immers nog lang geen sprake van groepsimmuniteit. Het percentage mensen dat volledig is gevaccineerd, ligt momenteel net boven de 20 procent.

Onwennig

Bij Babka, het mezzerestaurant waar Váradi uiteindelijk naar binnenloopt, is nog geen politie langs geweest om te controleren of de gasten wel echt zo’n pasje bij zich hebben. Toch nemen ze er bij de ingang ruim de tijd voor om te controleren of het kaartje wel echt is en of de gegevens corresponderen met die op de identiteitskaart die erbij overhandigd wordt.

“Tsja”, zegt de dienstdoende serveerster, “na zoveel maanden dicht te zijn geweest, gaan we nu natuurlijk écht geen boete en tijdelijke sluiting riskeren”.

Voor Váradi voelt het nog onwennig, zoveel informatie over jezelf prijsgeven wanneer je een restaurant binnenloopt. Hij lacht. “Hoe weet ik dat de serveerster me straks niet ineens op Instagram gaat stalken?”

Correctie 08-05: In een eerdere versie stond dat Hongarije in april ‘wekenlang bijna tweehonderd doden per miljoen inwoners per dag. In Hongarije wonen in totaal ongeveer 10 miljoen mensen.’ Dit suggereert ten onrechte dat er 2.000 doden waren, terwijl het ging om 200 doden per dag op een inwonertal van ongeveer 10 miljoen.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Duitsland: Wie is geprikt, mag avondklok negeren

Nadat enkele deelstaten de ­teugels al wat hadden laten ­vieren, ging deze week ook het Duitse parlement akkoord met een versoepeling van de regels. Althans, voor mensen die volledig zijn gevaccineerd of zijn genezen van Covid-19. Deze groep mag bijvoorbeeld weer winkelen of naar de kapper. Ook hoeven ze zich niet aan de avondklok te houden, die geldt in gebieden met veel besmettingen. Wel moeten de Duitsers een mondkapje blijven dragen. De versoepeling komen op een moment dat de coronacijfers iets lijken te verbeteren. Volgens minister Jens Spahn van volksgezondheid is de negatieve trend van de derde golf ­mogelijk doorbroken.

Intussen heeft bijna een derde van de bevolking een eerste prik gehad, terwijl bijna 9 procent ­volledig is ingeënt. Om de ­vaccinatiecampagne verder op te voeren geeft Duitsland het vaccin van AstraZeneca vrij voor alle volwassenen; tot nu toe werd AstraZeneca voornamelijk aan 60-plussers toe­gediend in verband met een ­risico op een zeldzame, maar gevaarlijke bijwerking bij jongere volwassenen. Berlijn maakt ook vast plannen om tegen het eind van de zomer te beginnen met het inenten van kinderen van 12 jaar en ouder.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Griekenland: Langer op een terrasje hangen

Na een half jaar konden de Grieken afgelopen week weer een terrasje pakken. En wie een tafeltje weet te bemachtigen, kan ook een uurtje langer blijven plakken. De avondklok gaat namelijk een uur later in: niet om tien, maar om elf uur. Binnen en buiten moeten voorlopig nog wel mondkapjes worden gedragen. Athene durft de ­versoepelingen aan, omdat het aantal dagelijkse besmettingen aan het dalen is.

­Lagen die begin april gemiddeld nog rond zo’n 3000 per dag, nu zijn het er ongeveer 1800 per dag. Ongeveer een kwart van de bevolking heeft een eerste prik gekregen. Ook de toeristenindustrie kan zich opmaken voor een langzame terugkeer naar het oude ­normaal. Vanaf 15 mei is het met een negatieve PCR-test of een vaccinatie­bewijs weer toegestaan om door het land te reizen.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Verenigd Koninkrijk: Britten willen snel weer knuffelen

Door het hoge vaccinatietempo in hun land denken de Britten aan heel andere versoepelingen dan het openen van winkels of terrassen. Zij hopen elkaar na ruim een jaar weer eens stevig in de armen te kunnen vallen. Op een bevolking van ruim 66 miljoen inwoners liggen de besmettingscijfers met een kleine 2000 per dag relatief laag. De datum van 17 mei hangt in de lucht als de dag waarop weer mag worden ­geknuffeld, maar een formeel besluit daarover is nog niet ­aangekondigd.

Vanaf deze datum mogen de Britten in ieder geval wel op vakantie naar landen die op de “groene lijst” staan die de regering vrijdag publiceerde, zonder na terugkomst in quarantaine te moeten. Op het moment staan er twaalf landen op de lijst, waaronder Israël, Portugal en Australië. Maar het virus is nog zeker niet verdwenen, waarschuwt Mark Walport, een adviseur van de regering. “Van de volwassenen is 35 procent nog niet gevaccineerd.” De lage besmettingscijfers zijn volgens Walport ook te danken aan het feit dat mensen zich aan de afstandsregels houden en binnenactiviteiten nog niet op gang zijn gekomen. Het sociale leven nu te snel opstarten zou een vergissing zijn, meent hij.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Denemarken: Met gratis test naar de sportschool

In Denemarken houden de vele gratis sneltests de sportscholen, terrassen en restaurants open voor de hele bevolking. Bij het openen van de horeca voerde de Deense regering direct een coronapaspoort in, dat mensen toegang verleent om van de Deense hygge, gezelligheid, te genieten. De coronapas is gekoppeld aan een medisch dossier waarover iedere Deen beschikt. Daarin is te zien of ­iemand besmet is geraakt, ­getest is geweest of al is ge­vaccineerd. De Denen kunnen zich voor niets op vrijwel iedere straathoek laten testen.

Het aantal besmettingen schommelt op het moment rond de duizend per dag. ­Ondertussen heeft 28 procent van de bevolking een eerste prik gehad. Denemarken is ­overigens gestopt met het toedienen van het AstraZeneca-vaccin. Maandag besloot de Deense gezondheidsautoriteit datzelfde te doen met het ­vaccin van Janssen.

Maurits de Liefde

Lees ook:

In Israël kun je met je groene vaccinatiepas weer naar de sportschool

Israëliërs die zijn gevaccineerd kunnen vanaf 23 februari de beschikking krijgen over een ‘groene pas’ die de weg naar nieuwe vrijheden opent.

Wendy (42) mag niet naar Italië, Jan Geert (73) kan met zijn vaccinatiepaspoort wel naar Mallorca. ‘Totaal bezopen’

Wie geprikt is kan straks op vakantie, wie niet gevaccineerd is komt mogelijk een aantal EU-landen niet in. Is dat eerlijk? Een gevaccineerde en twee ongevaccineerden over het vaccinatiepaspoort.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden