Rechtszaak

Verrassing: Turkse rechtbank spreekt verdachten Gezi-protesten vrij

De grote vreugde over de vrijspraak wordt dinsdag voor de rechtbank gevierd.Beeld Ozan KOSE / AFP

Wederom een kafkaëske dag in de Turkse rechtspraak. Op één en dezelfde dag is een prominente Turkse zakenman vrijgesproken en opnieuw aangeklaagd.

Tranen en applaus vulden dinsdag de rechtbank in de buurt van de zwaarbeveiligde Silivri-gevangenis, iets ten westen van Istanbul. Velen in de zaal hadden zich voorbereid op zware gevangenisstraffen voor de zestien verdachten in de beruchte Gezi-rechtszaak. In plaats daarvan volgde vrijspraak.

De term ‘Gezi’ verwijst naar het gelijknamige park in Istanbul waar in 2013 massale protesten uitbarstten tegen de AKP-regering van destijds premier Erdogan. De opstanden werden gewelddadig neergeslagen en zijn vergeten noch vergeven door de Turkse leider. In 2019 begon een grote rechtszaak tegen zestien vermeende ‘organisatoren’ van de protesten, onder wie journalisten, architecten, acteurs en advocaten.

Een van de verdachten, Osman Kavala, zat al in de gevangenis. De prominente Turkse zakenman werd in oktober 2017 zonder aanklacht gearresteerd en zat 28 maanden vast. Net als de andere verdachten werd hij later aangeklaagd voor een poging tot het gewelddadig omverwerpen van de regering.

De zeshonderd pagina’s lange aanklacht – vol spelfouten – leunde op flinterdunne bewijsvoering en groeide uit tot symbool van de kafkaëske absurditeit van de Turkse rechtspraak. Tegen Kavala en twee andere verdachten werd levenslange eenzame opsluiting geëist.

‘Beste nieuws in tijden’

De onverwachte vrijspraak leek dan ook een enorme opsteker voor de Turkse oppositie. De hashtag #Gezi-yiSavunuyoruz – ‘wij verdedigen Gezi’ – werd tienduizenden keren gedeeld in Turkije en groeide snel uit tot een wereldwijde trend op Twitter. Ook Europese politici reageerden opgelucht op het bericht over de vrijspraak. “Het beste nieuws uit Turkije in tijden”, tweette voormalig Turkije-rapporteur Kati Piri.

Europese druk kan een rol hebben gespeeld in de vrijspraak. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens riep twee maanden geleden op tot de vrijlating van Osman Kavala Eind januari legde een Turkse rechter die uitspraak nog naast zich neer, maar sindsdien is Turkije op ramkoers komen te liggen met Rusland in Noordwest-Syrië. De plotselinge omslag in de Gezi-zaak leek dan ook samen te hangen met Ankara’s noodgedwongen toenadering tot Europese bondgenoten.

Maar in de Turkse politiek is niets zeker. Nog voordat Kavala de gevangenis kon verlaten, volgde dinsdagavond opnieuw een arrestatiebevel. Ditmaal wordt de zakenman aangeklaagd voor het omverwerpen van de constitutionele orde vanwege zijn vermeende betrokkenheid bij de mislukte poging tot staatsgreep tegen president Erdogan in juli 2016. Of Kavala deze nieuwe zaak in vrijheid mag afwachten is nog onduidelijk.

Met deze nieuwe wending lijkt de constitutionele orde in het geding. Met het nieuwe arrestatiebevel is een politiek onwelgevallige rechterlijke uitspraak onmiddellijk terzijde geschoven.

Lees ook:

Politie ontruimt Gezi-park met traangas en waterkanon.

De Turkse politie is met waterkanonnen en traangas het Taksimplein opgegaan en het Gezi-park binnengedrongen, enkele uren nadat premier Tayyip Erdogan aankondigde dat de demonstranten die zich daar al weken ophouden voor zondag het plein en het park moeten hebben verlaten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden