EU-top

Vernietigende reacties na traineren EU-uitbreiding Noord-Macedonië en Albanië

De Noord-Macedonische premier Zoran Zaev (links) was donderdag op bezoek bij de Europese Commissie, waar hij ook sprak met eerste vicevoorzitter Frans Timmermans. Beeld EPA

Regeringsleiders voeren verhitte en emotionele discussie over mogelijke toetreding Albanië en Noord-Macedonië, maar besluiten uiteindelijk niets.

Totale eensgezindheid en solidariteit tegenover een vertrekkend lid (Verenigd Koninkrijk), volslagen verlamming en besluiteloosheid tegenover twee aspirant-leden (Albanië en Noord-Macedonië) – de Europese Unie toonde zich op de voorbije top een tweekoppig monster.

Het regende vrijdag vernietigende reacties op het traineren van toetredingsonderhandelingen met de twee Balkan-landen. Het verzet van Frankrijk en Nederland staat een noodzakelijke unanieme beslissing in de weg.

Emotioneel beladen discussie

EU-ministers schoven de zaak begin deze week door naar hun bazen, de regeringsleiders, ook al hadden ze in juni nog plechtig beloofd dat ze deze oktobermaand een knoop zouden doorhakken. Het gevolg van dat doorschuiven was dat de EU op het allerhoogste niveau te kijk kwam te staan. De regeringsleiders voerden in de nacht van donderdag op vrijdag een zeer emotioneel geladen discussie over de kwestie, zonder enig resultaat.

In de slotconclusies van de top staat er één zin over. “De Europese Raad komt vóór de top EU-Westelijke Balkan in mei 2020 te Zagreb op de uitbreidingskwestie terug.” Daarmee moeten Albanië en Noord-Macedonië het doen. Ze zijn kandidaat-lidstaat sinds respectievelijk 2014 en 2005.

Examen

“Ik voel me echt beschaamd”, aldus voorzitter Donald Tusk van de Europese Raad, die in herinnering riep dat hij als Pool zelf ruim 25 jaar moest wachten voordat zijn ‘droom over Europa’ in vervulling ging en zijn land zich kon aansluiten bij de EU. “Deze twee landen hebben hun examen gehaald. Dat kan ik niet zeggen van onze eigen lidstaten.”

Als een van de weinigen deed Tusk een poging om de indruk bij Albaniërs en Noord-Macedoniërs weg te nemen als zouden ze aan het lijntje worden gehouden. “Alsjeblieft, geef niet op. Ik begrijp jullie frustratie volledig. Jullie hebben jullie aandeel geleverd en wij niet. Maar ik heb geen enkele twijfel dat jullie op een dag EU-leden zullen zijn.”

Woede en onbegrip

“Ik zei tegen mijn collega’s dat dit een afspraak met de geschiedenis is”, aldus de Italiaanse premier Giuseppe Conte. “In 1400 vielen deze gebieden het Ottomaanse Rijk toe. Na de Tweede Wereldoorlog vielen ze het communistische blok toe. Het is hun aspiratie om bij Europa te horen.”

En uiteraard was er woede en onbegrip in de landen zelf. “Het minste dat de EU de regio verschuldigd is, is om oprecht te zijn”, tweette de Noord-Macedonische minister Nikola Dimitrov van buitenlandse zaken. “Als er geen consensus meer is over de Europese toekomst van de westelijke Balkan, als een oude belofte niet meer geldt, dan hebben de burgers het recht om dat te weten.” Jarenlang kreeg zijn land te horen dat het EU-lidmaatschap dichterbij zou komen als het conflict met Griekenland over de naam ‘Macedonië’ zou worden opgelost. Dat werd het, vorig jaar.

Schooltas vol huiswerk

Frankrijk en Nederland willen echter eerst een grondige hervorming van het hele toetredingsproces voordat er sprake kan zijn van onderhandelingen met aspirant-leden. Nederland vindt daarnaast dat Noord-Macedonië, maar vooral Albanië, sowieso nog niet voldoen aan de huidige eisen.

Premier Rutte suggereerde wel dat Noord-Macedonië in maart of mei volgend jaar wel klaar zou kunnen zijn. “Maar Albanië heeft nog een behoorlijke schooltas vol huiswerk.”

Lees ook:

Zorgenkindje Albanië begint brave jongetje Noord-Macedonië tot last te worden

Noord-Macedonië en Albanië trokken samen op, om bij de EU te komen. Maar zorgenkindje Albanië is brave jongetje Noord-Macedonië inmiddels een beetje tot last.

Veroordeeld tot de ‘eeuwige wachtkamer’ van de EU

‘Hotel California’ is een vaak gebruikte metafoor voor het brexit-drama: uitchecken kan altijd, ‘but you can never leave’. Helemaal aan het andere uiteinde van de Europese Unie heb je een ‘eeuwige wachtkamer’, waar landen in verblijven zonder ooit aan inchecken toe te komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden