Beeld Trouw

ColumnBas den Hond

Verlaten Republikeinse ratten het zinkende schip van Trump?

Niet om eerzame Amerikaanse politici en lobbyisten te beledigen, maar het is nu eenmaal de uitdrukking: verlaten Republikeinse ratten het zinkende schip van het presidentschap van Trump?

Op en rond de conventies van de afgelopen twee weken etaleerden zowel de Democraten als de Republikeinen traditiegetrouw overlopers van de ene naar de andere partij. Maar de Republikeinse partij heeft de meeste reden om zenuwachtig te worden over haar afvalligen.

Die partij presenteerde afgelopen week met trots Vernon Jones op de conventie, een Afro-Amerikaans lid van het Huis van Afgevaardigden van de staat Georgia. Dat is landelijk gezien geen enorm belangrijke functie, maar zowel de partijpolitieke afkomst als de huidskleur van Jones maakten hem voor de Republikeinen toch een goede vangst. 

Waarom hij na zijn hele leven Democraat te zijn geweest nu Trump steunt? Omdat de Democraten ervan uitgaan dat Afro-Amerikanen toch wel voor hen stemmen en dus niets voor hen doen. “De Democratische partij wil niet dat zwarte mensen de mentale plantage verlaten waar ze ons al tientallen jaren in vasthouden”, zei Jones. 

Bij de Democraten hield de voormalige Republikeinse senator Chuck Hagel een toespraak. Die was toch al geen rechtse scherpslijper, want in 2013 bereid om minister van defensie te zijn onder Barack Obama. Maar dit jaar geeft hij openlijk zijn steun aan de Democratische presidentskandidaat Joe Biden. Volgens hem had Trump ‘zijn plicht verzaakt’.

En in de week van de Republikeinse conventie liet een groep van meer dan zeventig voormalig hoge ambtenaren op het gebied van nationale veiligheid, allen Republikeinen, weten dat Trump niet herkozen moet worden. Volgens een verklaring die ze uitgaven, maakt zijn corrupte gedrag hem ongeschikt als president en heeft hij, door het verspreiden van onware informatie, bewezen dat hij het land niet door de coronacrisis kan loodsen.

Wat al die overlopers gemeen hebben, is dat ze de uitzonderingen zijn die de regel van partijtrouw bevestigen. En dat het gaat om mensen die in de landelijke politiek nog niets, of niets meer in de melk te brokkelen hebben. De Republikeinen schrikken echt niet van Chuck Hagel of Jeff Flake, de voormalige Republikeinse senator van Arizona die zich in 2019 tegen Trump verzette. 

Ze schrikken wel van een veel subtieler signaal dat in de week van hun conventie werd afgegeven door een organisatie die beslist veel macht heeft: de US Chamber of Commerce.

De Chamber is een invloedrijke geldschieter

Die club heeft niets gemeen met de Nederlandse Kamer van Koophandel, waar je informatie over bedrijven kunt registreren en opvragen. De Chamber of Commerce is een lobby-organisatie, die in Washington de belangen van het bedrijfsleven bevordert. Lobbyen doe je het effectiefst door politici aan je te verplichten. Het afgelopen decennium gaf de Chamber zo’n tien miljoen dollar per jaar uit aan tv-advertenties en rechtstreekse steun voor kandidaten voor het Congres.

Dat waren voornamelijk Republikeinen. Officieel staat de Chamber aan de kant van het bedrijfsleven, niet van een bepaalde partij. Maar vermindering van het aantal regels en verlaging van de belastingen zijn belangrijke wensen van bedrijven en daarvoor moet je bij de Republikeinen zijn.

De laatste jaren heeft de Chamber de doelstellingen wel wat gemoderniseerd. Het bestrijden van klimaatverandering is erbij gekomen. Het bedrijfsleven, vooral grote multinationals, is immers schoorvoetend tot het inzicht gekomen dat het zelf grote schade zal ondervinden door een uit de hand lopende opwarming van het klimaat.

Maar die bekering lijkt nog niet volledig. De milieu-organisatie World Resources Institute (WRI) heeft gekeken naar de rapportcijfers die de Chamber uitreikt aan leden van het Congres. Ze krijgen punten voor stemgedrag dat de doelstellingen van de organisatie steunt. Als de score de 70 procent overschrijdt, kan de Chamber de politicus aanbevelen in diens district of staat.

Er is iets raars aan te hand met die rapportcijfers, stelt het WRI vast. De Chamber sprak zich uit voor een aantal wetten die in het Congres in behandeling waren op het gebied van energiebesparing, beperking van uitstoot en kernenergie. Maar Democratische congresleden die voor stemden, kregen daar geen punten voor. Terwijl de Chamber wel een aantal congresleden aanbeveelt die ontkennen dat er een klimaatprobleem is of dat het verbranden van fossiele brandstoffen er de oorzaak van is.

Een milieulobby is de Chamber dus bepaald nog niet. Maar dat er iets beweegt, blijkt uit de lijst met Congresleden die de organisatie dit jaar wil aanbevelen. Daar zitten wel behoorlijk wat Democraten bij. En nog vervelender voor de Republikeinen: er zitten behoorlijk wat leden van het Huis van Afgevaardigden bij die voor het eerst verkozen werden in 2018, het jaar dat de Democratische partij een comeback maakte. Zulke groentjes lopen bij hun eerste poging tot herverkiezing, voor hen dus dit jaar, altijd meer risico om hun zetel te verliezen dan gevestigde Congresleden. Dus de steun van de Chamber voor hen is een fikse tegenvaller voor de tegenpartij.

En er is verzet

Er is verzet binnen de Chamber, meldt website Politico. Bij de organisatie zijn weer kamers van koophandel uit de afzonderlijke staten aangesloten en die van Oklahoma is boos over de uitverkiezing van het Democratische congreslid Kenda Horn uit die staat, vanwege haar houding ten opzichte van de olie-industrie. “Ik vraag me af hoe de U.S. Chamber een kandidaat kan steunen die consequent stemt tegen de grootste bedrijfstak in Oklahoma, die meer dan 90.000 mensen werk biedt in de staat”, schrijft voorzitter Chad Warmington.

Ook een aantal bedrijven heeft geprotesteerd, schrijft Politico. Een directielid van een kolenbedrijf suggereerde dat het bestuur zou smokkelen met de rapportcijfers om meer Democraten te kunnen steunen. En binnen het bestuur van de Chamber is het nieuwe beleid ook omstreden. Maar volgens voorzitter Thomas Wilson vaart de Chamber al sinds 2016 een minder partijdige koers.

Dat zou kunnen kloppen. De doelstellingen van de Chamber komen sindsdien niet meer precies overeen met die van de Republikeinse regering. De handelsoorlogen die Donald Trump begon met Europa en China waren het bedrijfsleven bepaald niet welkom.

Maar dat juist in 2020 de steun voor Democraten zo opvallend groeit, zal ook te maken hebben met de slechte cijfers van Donald Trump, en in zijn kielzog van andere Republikeinse kandidaten, in de peilingen. Als er begin volgend jaar een Democratische regering aantreedt, heeft een lobby-organisatie die uitsluitend op het Republikeinse paard wedde een groot probleem. En daarom maakt een van de belangrijkste steunpilaren van de Republikeinse partij dus nu alvast terugtrekkende bewegingen.

Bas den Hond schrijft een wekelijkse column over het Amerika van president Trump. 

Lees ook:

Amerikanen hebben de keus: kiezen ze angst of vaagheid?

Ik vrees dat de positieve maar vage houding van de Democraten niet opgewassen is tegen de negatieve, maar sterk mobiliserende houding van de Republikeinen, schrijft columnist James Kennedy. Waar staan zij voor, behalve dat ze fatsoenlijker zijn dan Trump?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden