Britse verkiezingen

Verkiezingen in het VK: wat een modderbad, rugby is er niets bij

Een vrouw op een paard bij het stembureau in het Britse Thornsett Beeld Getty Images

Onder links wordt het Verenigd Koninkrijk een socialistische heilstaat die in vijf jaar tijd bankroet is, zegt rechts. Met rechts behoudt het zijn corrupte premier, zegt links.

Britse verkiezingscampagnes hebben gebruikelijk al veel gemeen met de Britse nationale sport, rugby. Het zijn weinig subtiele wedstrijden, nogal fysiek, waaruit beide partijen modderig tevoorschijn komen, soms met een lichaam vol pijnlijke, bloedende schrammen.

De verkiezingscampagne in het Verenigd Koninkrijk de afgelopen zes weken was een modderbad, waarbij de gemiddelde rugbywedstrijd volstrekt in het niet valt. Het was een campagne waarbij alles geoorloofd leek: krabben en bijten, elkaar op alle mogelijke manier in diskrediet brengen.

Socialistische heilstaat

Vanaf de rechter-, Conservatieve kant van het veld klonk het geluid dat het land onder Labourleider Corbyn wordt omgevormd tot een socialistische heilstaat, waarin het land in vijf jaar tijd bankroet zal raken. Vanaf links werd het beeld verspreid van een corrupte premier Johnson, die de politiek uitsluitend gebruikt voor zijn eigen financieel belang en dat van zijn vrienden, van een elitaire rijke stinkerd die zelfs van plan is om de nationale gezondheidszorg aan de Amerikanen te verkopen.

Voor beide claims was geen enkel bewijs. Voor het geluid van andere, kleinere partijen was weinig plaats, laat staan dat er aandacht was voor lokale kwesties. 

Maar het werkte wel. Hoeveel, was gisteren te zien op de voorpagina van de populaire Daily Mail, supporter van de rechterkant. In megaletters vroeg de krant zijn lezers aandacht voor de noodsituatie. ‘Loop niet slapend richting catastrofe. U moet stemmen en ons weerhouden van de grootste crisis sinds de oorlog’. De krant waarschuwde voor de ‘vijf jaar marxistische regering’ die een regime-Corbyn zou opleggen, voor superbelastingen en megawerkloosheid.

Voorsprong kleiner dan gedacht

De dreigende voorpagina was een reactie op een laatste opiniepeiling van het grote peilingkantoor YouGov, waaruit bleek dat de voorsprong van Boris Johnson en zijn Conservatieve Partij kleiner is dan tot nog toe werd gedacht. Om in de rugbybeeldspraak te blijven: de bal zou zomaar aan de andere kant uit de scrum kunnen komen.

De vrees aan Conservatieve kant wordt nog versterkt door de initiatieven om strategisch te stemmen. Zeker twintig procent van de kiezers aan de remain-kant zou daar oren naar hebben: door Johnson van zijn meerderheid te beroven, wordt een nieuw brexit-referendum misschien mogelijk.

Maar de compromisloze opstelling van beide grote partijen maakt het er de kiezer niet makkelijker op. Het commentaar van The Guardian repte gisteren van ‘een land waarin wanhoop heerst’ en ook ‘waar velen in de achterban van de conservatieven en de sociaal-democraten zich niet meer thuis voelen bij hun eigen partij’.

‘Geen verdeeldheid meer’

De Britten kunnen vandaag kiezen tussen populistisch links of populistisch rechts, iets anders zet weinig zoden aan de dijk. Het merkwaardige is dat beide partijen het over één ding eens zijn: dat het afgelopen moet zijn met de verdeeldheid in het land. “Laten we brexit afmaken en dit land weer bijeenbrengen’, zegt Boris Johnson keer op keer. ‘Het is tijd om ons land te verenigen’, schreef Corbyn gisteren nog op Twitter.

De vraag in hoeverre de kiezers zich vandaag, op een dag waarop het weerbericht in bijna het hele land niet meer dan twintig minuten zonneschijn voorspelt, verleid voelen om voor de derde keer in drie jaar naar de stembus te gaan, is even groot als de vraag of Johnson wel of niet een meerderheid haalt.

‘Ik herken mijn eigen land niet meer’

Beeld Matt Chapman

Matt Chapman (30), komt uit Liverpool, woont sinds drie jaar in Amsterdam

“Mijn stem gaat naar de Liberal Democrats, die partij ligt het dichtst bij me. Veel zin heeft mijn stem niet: in mijn kiesdistrict wint Labour toch glansrijk. Ik hoop dat Labour landelijk de grootste wordt, dan komt er mogelijk een nieuw referendum over de brexit.

Niet dat ik daarnaar uitzie: weer een referendum zal het verscheurde VK nog meer verdelen, vrees ik. Nu al herken ik mijn eigen land niet meer. Ik heb vrienden verloren door de politiek, omdat ze extreme ideeën vormden over bijvoorbeeld immigratie.

Uit de EU gaan is voor mij problematisch. Nu heb ik geen verblijfsvergunning nodig en hoef ik geen inburgeringscursus te doen. Maar als de Britse regering straks moeilijk gaat doen over EU-burgers in het VK, wie zegt me dan dat Nederland in reactie daarop niet ook moeilijk gaat doen?”

‘Voor mijn zoontje stem ik, tegen brexit’

Beeld Bianca Pellet

Bianca Pellet (33), komt uit Maidenhead, woont sinds twee jaar in Den Haag 

“Wij zijn superinternationaal. Met mijn echtgenoot uit Frankrijk woon ik nu in Nederland, en ik doceer op de International School of The Hague. Zonder de EU zouden we elkaar misschien niet eens kennen, laat staan zo samen kunnen leven. Ik snap niet waarom zoveel mensen die eenheid willen opgeven. Ik kom uit het kiesdistrict van Theresa May, een conservatief bastion. Mijn stem voor de Liberal Democrats is dus waardeloos. Toch stem ik, om mijn pasgeboren zoontje te kunnen zeggen dat ik aan de goede zijde van de geschiedenis stond.

Het brexitreferendum in 2016 was een blunder. Het was een te simpele vraag over een ingewikkeld onderwerp, in het hart van de migratiecrisis.

Mensen zijn nu beter geïnformeerd, daarom hoop ik op een nieuw referendum. De vraag moet dan zijn: blijven, of vertrekken met de deal die er ligt.”

Lees ook:

Niet alles is Brexit. Waar de Britse verkiezingen óók over gaan

Al ruim drie jaar verlamt het brexit-rumoer Groot-Brittannië. Tal van grote andere problemen zijn blijven liggen. De kiezer wordt nu gepaaid met de belofte van miljardeninvesteringen in de gezondheidszorg. Voor armoede en het klimaatprobleem was nauwelijks aandacht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden