Japan

Vergrijsd Japan ziet aantal zwangerschappen tijdens coronacrisis sterk teruglopen

Japanse kinderen bij een bezoek aan een bibliotheek in Nikko.Beeld AFP

Het aantal zwangerschappen in Japan is de afgelopen maanden sterk gedaald. Zo krijgt de sterke vergrijzing van het land opnieuw een zetje.

Wie dacht dat de coronapandemie voor een geboortegolf zou zorgen, komt in Japan bedrogen uit. Het land dat zo’n golf goed kan gebruiken, ziet nu juist vanwege die pandemie het aantal zwangerschappen sterk teruglopen. Japanners hebben in deze onzekere tijden even niet zoveel zin om een nakomeling op de wereld te zetten.

In de maanden mei, juni en juli daalde het aantal zwangerschappen met 11,4 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. In mei was de daling zelfs 17,1 procent, zo meldt het ministerie van volksgezondheid. De meeste zwangerschappen die in die maand werden geregistreerd zijn begonnen in maart, toen het nieuwe coronavirus grote onrust veroorzaakte. In april was het aantal nieuw gemelde zwangerschappen nog ongeveer gelijk aan dezelfde maand vorig jaar.

Een nieuw dieptepunt is in aantocht

Als de cijfers zo doorgaan, stevent Japan volgend jaar af op een nieuw dieptepunt van minder dan 800.000 geboorten. Vorig jaar werden al minder Japanners geboren dan ooit sinds eind negentiende eeuw: 865.000. De gemiddelde Japanse vrouw krijgt in haar leven 1,36 kinderen, een van de laagste cijfers ter wereld. Voor een stabiele bevolking - migratie niet meegerekend - is een getal net boven de twee nodig. In Nederland ligt dat rond de 1,7.

Er is geen onderzoek gedaan naar de redenen van Japanners om nu even geen kinderen op de wereld te zetten. Deskundigen noemen tegenover persbureau Kyodo drie mogelijke oorzaken: economische onzekerheid vanwege de coronapandemie, reisbeperkingen terwijl Japanse vrouwen vaak naar hun geboorteplaats gaan om te bevallen en de behoefte om juist in deze tijden maar even niet naar het ziekenhuis te gaan. Veruit de meeste bevallingen in Japan vinden in het ziekenhuis plaats, net als de controles tijdens de zwangerschap.

Het land kent een bijzonder hoge levensverwachting

Naast een zeer laag geboortecijfer heeft Japan ook een bijzonder hoge levensverwachting: ruim 87 jaar voor vrouwen en meer dan 81 jaar voor mannen. Die twee factoren zorgen samen voor een sterke vergrijzing, die de Japanse economie nu al onder druk zet en dat de komende decennia nog veel meer zal doen. De regering probeert, na veel aarzelingen, immigratie wel te bevorderen maar tot nu toe leidt dat niet tot grote aantallen nieuwkomers.

De totale bevolking, op dit moment 126 miljoen mensen, is aan het dalen. Als de daling doorzet leven er rond 2050 nog maar 100 miljoen mensen in Japan. Deskundigen vrezen nu dat de coronadip in geboorten de trend alleen maar zal versterken. De regering probeert het krijgen van kinderen al jaren te stimuleren, maar zonder veel effect. Japanners noemen de extreem hoge werkdruk en dure kinderopvang als bezwaren voor gezinsuitbreiding.

De kinderopvang is onlangs wel gratis gemaakt voor sommige ouders, maar er zijn lange wachtlijsten. Juist in de kinderopvang is er een groot gebrek aan arbeidskrachten. De nieuwe premier Yoshihide Suga zoekt ook naar maatregelen om zijn landgenoten meer kinderen te laten krijgen. Zo heeft hij onder meer beloofd dat dure vruchtbaarheidsbehandelingen vergoed zullen worden door de zorgverzekering.

De coronapandemie heeft in Japan overigens relatief weinig mensen geraakt, in vergelijking met West-Europa of de Verenigde Staten. Zonder veel harde maatregelen blijft het aantal besmettingen vrij laag, de laatste tijd gaat het om enkele honderden nieuwe gevallen per dag.

Lees ook:
Kinderen? Japan heeft er geen tijd voor

De vergrijzing slaat hard toe in Japan. Twee kleuterleidsters vertellen over hun leven als werkende moeder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden