Verenigde Staten

Verenigde Staten krijgt mogelijk eerste zwarte vrouw als opperrechter

De Amerikaanse president Joe Biden licht de pers in over het vertrek van de rechter Stephen Breyer (links).  Beeld AP
De Amerikaanse president Joe Biden licht de pers in over het vertrek van de rechter Stephen Breyer (links).Beeld AP

De nieuwe rechter in het Amerikaanse Hooggerechtshof wordt een zwarte vrouw. Enige haast is geboden.

Bas den Hond

President Biden zal uiterlijk eind februari bekendmaken wie hij voordraagt als nieuw lid van het Hooggerechtshof. Hij hernieuwde donderdag, in gezelschap van vertrekkend rechter Stephen Breyer, de belofte die hij deed tijdens zijn verkiezingscampagne: dat hij de eerste zwarte vrouw in het hof zal voordragen.

Bij zijn partij is de opluchting over het vertrek van Breyer groot. Van alle kanten was er bij de 83-jarige rechter, lid van de progressieve minderheid in het negen leden tellende Hooggerechtshof, op aangedrongen dat hij zou vertrekken op een moment dat de Democraten zijn opvolging zelf kunnen regelen. In de Senaat, die de benoeming moet bekrachtigen, hebben ze een krappe meerderheid.

Bejaarde rechters

De Democraten waren bang dat ze die kans zouden verspelen als de 83-jarige Breyer te lang aan zou blijven. In november dit jaar zijn er verkiezingen voor een deel van de Senaat, en er is een goede kans dat ze dan hun meerderheid kwijtraken. En als een van de Democratische senatoren ziek wordt of overlijdt – achttien van hen zijn zeventig jaar of ouder, drie zijn tachtigers – dan kan de meerderheid nog sneller verdwenen zijn. In zo’n geval benoemt de gouverneur van de staat die de senator vertegenwoordigde een tijdelijke opvolger. Als die gouverneur een Republikein is, kan hij een Republikein naar Washington sturen, en moet fractieleider Chuck Schumer de leiding in de Senaat weer overdragen aan zijn aartsrivaal Mitch McConnell.

Breyer heeft dat soort argumenten steeds van de hand gewezen, hij vond niet dat politieke overwegingen een rol zouden moeten spelen bij het werk van rechters. Maar hij zal zich bewust zijn geweest van de gevolgen die het aanblijven van zijn progressieve collega Ruth Bader Ginsburg had.

Overlijden Ginsburg

Ginsburg trad niet af tijdens de regeerperiode van de Democratische president Barack Obama, en overleed in september 2020, 87 jaar oud, in het laatste jaar van de Republikeinse president Trump. Die kon daardoor een conservatieve rechter voordragen, die door de toenmalige Republikeinse meerderheid in de Senaat in recordtijd werd goedgekeurd. Dat had als gevolg dat er een conservatieve meerderheid in het Hooggerechtshof ontstond die er geen gras over laat groeien. Het hof lijkt zich onder andere op te maken voor het afschaffen van het landelijke recht op abortus, en het verder verzwakken van de regels voor vuurwapens.

Door zijn vertrek een klein halfjaar van tevoren bekend te maken, deed Breyer dus toch aan politiek: hij geeft zo Biden en de Democraten de gelegenheid een opvolger aan te wijzen nu dat nog kan.

De Republikeinen kunnen hoogstens proberen met procedurele manoeuvres in de Senaat de goedkeuring te vertragen. Hun fractieleider Mitch McConnell loste donderdag al een schot voor de boeg: “Biden”, zo zei hij, “moet deze belangrijke beslissing niet uitbesteden aan de radicale linkervleugel.”

Lees ook:

Het Hooggerechtshof is gepolitiseerd - en de oplossing ook

Het Amerikaanse Hooggerechtshof is gewaarschuwd. Een streep halen door het al bijna een halve eeuw staande precedent dat abortus het recht van een vrouw is, levert een existentieel gevaar op.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden