Beeld Trouw

ColumnBas den Hond

Verdacht veel Republikeinen doen hun best voor Kanye West

De aankondiging van Kanye West dat hij kandidaat is voor het presidentschap van de VS, leek zomaar uit de lucht te komen vallen. Maar toen details over zijn kandidatuur bekend werden, gingen politieke journalisten en Democratische campagnevoerders een licht op. Er deden namelijk wel erg veel Republikeinen hun best voor West.

Neem Lane Ruhland, de advocaat die op 4 augustus voor hem een bundel handtekeningen ging inleveren in Madison, de hoofdstad van Wisconsin, zodat hij daar op de stembiljetten kon komen te staan.

Ruhland werkt regelmatig voor de Republikeinse partij in de staat, en werd nog niet zo lang geleden ingehuurd door de campagne-organisatie van Trump in een proces tegen een tv-station, vanwege een anti-Trump advertentie die niet door de beugel zou kunnen. 

Dat Kanye West president kan worden, is uitgesloten. Niet alleen omdat hij in de peilingen nog niet eens een voetnoot is, maar omdat hij lang niet overal op de kandidatenlijst staat. Daarvoor heeft hij in teveel staten de deadline gemist.

Maar zijn campagne zou toch effect kunnen hebben op de uitslag.

Kiezers die van Trump af willen, maar Biden geen aantrekkelijk alternatief vinden, zouden voor West kunnen stemmen. En hij zou misschien wat stemmen van zwarte Amerikanen kunnen wegtrekken bij de favoriet van die groep, Joe Biden.

Met een beetje geluk voor Trump is een verschuiving die West veroorzaakt in deze of gene staat net genoeg om de balans naar hemzelf te laten doorslaan. Met als gevolg misschien een meerderheid in het kiescollege en nog eens vier jaar in het Witte Huis.

Dat is in elk geval duidelijk de inschatting van sommige Republikeinse adviseurs en activisten. In Colorado vroeg een van hen aan een politieke vriend of die niet voor West in dat kiescollege wilde zitten. Een kandidaat moet daar bij zijn inschrijving een lijst met vrijwilligers voor presenteren. “Ik maak geen grap, al snap ik dat het hilarisch is”, schreef de Republikein in de email die in handen kwam van de website Vice.

Het steunen van iemand die strikt genomen een concurrent is, heeft al oude papieren in de Amerikaanse politiek. Het is een logisch uitvloeisel van een systeem waarin twee grote partijen voortdurend vechten om de macht. Na verloop van tijd zullen die vanzelf allebei ongeveer de helft van de bevolking achter zich krijgen – een partij die ver achter raakt in de volksgunst zal immers zijn standpunten aanpassen. En als de verschillen klein zijn, kan een slimme actie die de koers of populariteit van de tegenstander beïnvloedt, de doorslag geven.

Kanye West in juli, toen hij een verkiezingsbijeenkomst hield.Beeld REUTERS

Een mooi voorbeeld is de manier waarop senator Claire McCaskill in Missouri de verkiezingen van 2012 overleefde. Ze stond er in de peilingen niet goed voor. Maar de Republikeinen moesten nog beslissen wie haar uitdager zou worden. Na lang aarzelen gaf ze toestemming om 1,7 miljoen dollar uit te geven voor tv-advertenties die de extreem-conservatieve Republikein Todd Akin meer bekendheid zouden geven. Volgens peilingen die ze had laten uitvoeren onder Republikeinen, zou Akin dan de voorverkiezingen van zijn partij kunnen winnen. Maar volgens peilingen onder alle kiezers van Missouri, zou Akin vervolgens van haar verliezen.

De opzet lukte, en nog beter dan verwacht. Dankzij de stiekeme bijdrage van de Democraten – een groter bedrag dan wat hij zelf voor zijn hele campagne kon uitgeven – werd Akin de Republikeinse kandidaat. En daarna debiteerde hij in interviews standpunten die ook bij conservatieve Missourians de wenkbrauwen omhoog lieten gaan – bijvoorbeeld dat als vrouwen ‘echt verkracht’ worden, ze daarvan praktisch niet zwanger kunnen raken. McCaskill kon dankzij haar campagnetruc haar senaatszetel nog zes jaar langer bezetten.

Dit jaar probeerden de Democraten iets soortgelijks in Kansas. Om de vacant komende senaatszetel daar streden diverse Republikeinen in de voorverkiezingen, waaronder Kris Kobach, voormalig minister van justitie. Ze schatten in dat Kobach een zwakke Republikeinse kandidaat zou zijn. Hij is een fervent aanhanger van Donald Trump, en een voorstander van het keihard aanpakken van illegale immigratie en van vermeende stemfraude. In 2018 verloor hij de race om het gouverneurschap van Kansas van een Democraat. Met hem als kandidaat zouden de Democraten voor het eerst in 90 jaar weer eens een senaatszetel in de staat kunnen winnen.

De opzet mislukte echter. Het scheelde maar 50.000 stemmen, maar Kobach haalde het niet. De Democratische kandidaat Barbara Bollier zal het tegen de wat meer gematigde Republikein Roger Marshall moeten opnemen. Het zal er nog steeds om spannen, in de peilingen staat de Republikein Marshall maar 2 procent voor.

Bij de presidentsverkiezingen kunnen de verschillen in sommige staten ook klein zijn. In Texas staat Trump bijvoorbeeld maar een half procent voor in de peilingen. Maar daar staat Kanye West nou net weer niet op de kandidatenlijst. Ook niet in Michigan en Pennsylvania, twee staten waar Trump in 2016 met klein verschil won en die daarmee een doorslaggevende rol speelden in zijn landelijke verkiezingsoverwinning.

Maar Wisconsin was in 2016 ook zo’n staat, en daar zijn de papieren tenminste netjes ingeleverd. Dacht West en dacht zijn Republikeinse advocaat. Alleen vond de verkiezingscommissie van Wisconsin van niet. De stukken hadden 4 augustus ‘niet later dan vijf uur ‘s midddags’ ingeleverd moeten zijn, zo staat in de verkiezingswet van die staat. En advocaat Ruhland overhandigde ze pas 14 seconden na dat tijdstip.

De zaak is nog niet afgedaan. De campagne van Kanye West heeft een klacht ingediend, en betoogt daarin dat het pas geen vijf uur meer is, als de wijzer naar 17.01 is gesprongen. Maar of hij daarin gelijk zal krijgen, is twijfelachtig. Trump zal het vermoedelijk ook in die staat alleen moeten opknappen.

Trouw-correspondent Bas den Hond (standplaats Boston) schrijft wekelijks een column over de Amerikaanse politiek. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden