Europese Commissie

Verbazing over bemoeienis Von der Leyen met Kroatische verkiezingen

Ursula von der Leyen. Beeld AP
Ursula von der Leyen.Beeld AP

Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen trad op in een campagnefilmpje voor een Kroatische zusterpartij. Dat zou voorganger Juncker nooit hebben gedaan.

Christoph Schmidt

Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie is in opspraak geraakt door haar steunbetuiging aan een Kroatische politieke partij tijdens een verkiezingscampagne. Doorgaans mengen commissievoorzitters zich daar niet in. De gedragscode van de commissie verbiedt het zelfs.

Vrijdag verspreidde de centrumrechtse Kroatische Democratische Unie (HDZ) van premier Plenkovic een video op sociale media, waarin kopstukken van de Europese Volkspartij (EVP) de woorden ‘Sigurna Hrvatska’ uitspreken (Veilig Kroatië), de HDZ-campagneleus voor de verkiezingen van afgelopen zondag. De voormalige CDU-minister Von der Leyen verschijnt als eerste, gevolgd door onder anderen Sebastian Kurz (bondskanselier Oostenrijk) en Donald Tusk (voorzitter EVP-koepel).

Van die laatste kopstukken is zo’n steunbetuiging niets bijzonders, maar de deelname van de commissievoorzitter wekte verbazing. Van die functie hoort immers een zekere neutraliteit uit te gaan. Von der Leyens voorganger Jean-Claude Juncker liet zich erop voorstaan zich nooit te bemoeien met nationale verkiezingen.

De twee jaar geleden bijgewerkte gedragscode is helder: “De leden (van de Europese Commissie, red.) onthouden zich van publieke verklaringen of uitspraken namens een politieke partij. (…) Dit laat het recht van de leden om hun persoonlijke mening te uiten, onverlet.”

Dat laatste was de bedoeling: volgens een woordvoerder sprak Von der Leyen niet als commissievoorzitter, maar op persoonlijke titel, als EVP-kopstuk. Daarbij is van alles mis gegaan, zo erkende een commissiewoordvoerder maandag. De eerste fout was dat het commissiegebouw in Brussel als achtergrond diende voor Von der Leyens korte filmpje, inclusief EU-vlag. Vervolgens zette het HDZ-bureau in Zagreb ongevraagd de titel ‘voorzitter Europese Commissie’ onder haar bijdrage.

De woordvoerder spreekt van ‘onbedoelde fouten’ die in de toekomst niet meer gemaakt zouden mogen worden. Een excuus kwam er niet. Von der Leyen zelf heeft nog niets van zich laten horen.

Ze verdedigde zich wel via dezelfde woordvoerder met de opvatting dat ‘het een goede zaak is voor de Europese democratie als Eurocommissarissen deelnemen aan het actieve politieke leven’. Als bij de productie van dit filmpje geen fouten zouden zijn gemaakt, dan zou Von der Leyens steunbetuiging aan een haar toegenegen partij ‘toelaatbaar moeten zijn’.

In een opiniebijdrage op website Politico Europe neemt Europarlementariër Sophie in ’t Veld (D66) het voor Von der Leyen op. Ze breekt een lans voor een politieker profiel van de Europese Commissie, ook al willen de lidstaten haar rol het liefst zo technocratisch (en dus neutraal) mogelijk houden. ‘De Europese Commissie is een politiek lichaam, bestaande uit politici, die beleid maken in antwoord op politieke vragen.’

Lees ook:
De ‘groenste Europese Commissie ooit’ krijgt de zegen van het parlement, maar niet van de Groenen

De ‘politieke commissie’ van Jean-Claude Juncker is dood, leve de ‘geopolitieke commissie’ van Ursula von der Leyen. Het Europees Parlement gaf in november vorig jaar zijn zegen aan het nieuwe dagelijkse bestuur van de Europese Unie.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden