Venezuela

Venezolaanse oppositieleider waarschuwt voor nieuwe diplomaat in Den Haag

De Venezolaanse oppositieleider Leopoldo López zet zijn strijd tegen Maduro tegenwoordig voort vanuit Spanje, waar hij sinds 2020 woont.  Beeld REUTERS
De Venezolaanse oppositieleider Leopoldo López zet zijn strijd tegen Maduro tegenwoordig voort vanuit Spanje, waar hij sinds 2020 woont.Beeld REUTERS

Een van de bekendste oppositieleiders van Venezuela heeft minister Stef Blok gewaarschuwd voor een diplomaat in Den Haag. ‘Zij is medeverantwoordelijk voor de tragedie, honger en dood in Venezuela.’

Edwin Koopman

De Venezolaanse oppositieleider Leopoldo López waarschuwt Nederland voor de komst van een hoge diplomaat uit Venezuela naar Den Haag. “Het is belangrijk dat men hier weet wie zij is, want zij is medeverantwoordelijk voor de tragedie, honger en dood in Venezuela”, zegt de 50-jarige López, die eerder deze week in Den Haag was. López sprak over haar met minister van buitenlandse zaken Stef Blok.

Voormalig voorzitter van het hooggerechtshof Gladys Gutiérrez Alvarado werd onlangs benoemd tot vertegenwoordiger van de regering van president Nicolás Maduro bij het Internationaal Strafhof en de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens, beide in Den Haag. “Zij is verantwoordelijk voor het ontmantelen van het parlement, de rechtsstaat en de instituties, en voor heel veel veroordelingen (van politieke gevangenen, red.) waaronder de mijne.”

‘Ze pakken iedereen die verandering wil’

López was jarenlang een van de meest charismatische oppositieleiders in Venezuela. Hij kreeg tienduizenden mensen de straat op in antiregeringsdemonstraties in 2014, tot hij werd opgepakt en veroordeeld tot bijna veertien jaar gevangenisstraf wegens opruiing. Tijdens de drie jaar die hij uiteindelijk in de cel zat en zijn daaropvolgende huisarrest was hij de belangrijkste én bekendste van de honderden politieke gevangenen van Maduro, en een van Venezuela’s meest populaire oppositieleiders.

Op een vroege aprilochtend in 2019 verscheen hij als uit het niets voor een camera op straat, samen met partijgenoot, parlementsvoorzitter én pupil Juan Guaidó, die door de gezamenlijk oppositie inmiddels was benoemd tot rechtmatige president van Venezuela, in plaats van Maduro. Ontsnapt uit zijn huisarrest en omringd door dissidente militairen riep hij de rest van de strijdkrachten op om zich tegen Maduro te keren. Maar dat gebeurde niet. Maduro bleef aan de macht, en López vluchtte naar de Spaanse ambassade. Anderhalf jaar later slaagde hij erin stiekem het land te verlaten.

Hij is een van de tientallen politici die Venezuela moesten ontvluchten. “De repressie raakt niet alleen ons als strijders voor de vrijheid, maar ook onze families”, vertelt López. “Mijn kinderen, mijn vrouw, mijn ouders hebben allemaal het land moeten verlaten. Maar ook verdere familie wordt achtervolgd, collega’s van de partij, vrienden. Ze pakken iedereen die verandering wil, zodat er geen brede beweging ontstaat tegen de dictatuur.”

Vanuit Spanje zet López zijn strijd voort

Twee jaar na López’ spectaculaire actie zit Maduro nog altijd stevig in het zadel. Zijn land is gecrasht. De inflatie bedroeg afgelopen maand 40 procent. De coronabesmettingen lopen op. Het aantal vluchtelingen evenaart dat van Syrië: zeker vijf miljoen Venezolanen hebben hun heil gezocht over de grens. Toch slaagt de oppositie – verdeeld, machteloos en onzichtbaar – er niet in de enorme onvrede te mobiliseren. Mensen zijn druk met overleven, politici zijn irrelevant geworden. In een recente peiling noemde slechts 17 procent van de ondervraagden een van de oppositieleiders als gewenst alternatief voor de toekomst.

Ondertussen zet López vanuit Spanje zijn kruistocht voor de democratie voort – tot ergernis van Maduro, die hem vanuit de Venezolaanse hoofdstad Caracas beschuldigt van terrorisme. “Helaas zijn door corona geen grote demonstraties mogelijk en bovendien is er een repressie-apparaat”, vertelt de dissident. “Bij demonstraties worden mensen gevangengezet of gedood. Er wordt wel gedemonstreerd, en dat is belangrijk, maar niet voldoende. Daarom vragen we hulp aan de Europese landen.” López mobiliseert politici in Berlijn, Rome, Madrid en Brussel, waar zijn vader, die het Spaanse staatsburgerschap heeft, sinds 2019 lid is van het Europarlement.

Alleen onderhandelingen kunnen de impasse doorbreken

In de eerste plaats pleit López voor meer sancties tegen hooggeplaatste personen in de Venezolaanse regering. “Er staan 55 personen op de Europese sanctielijst wegens schendingen van mensenrechten en corruptie. Die lijst moet worden uitgebreid en gecoördineerd met de VS”, zegt López. Zo staat bijvoorbeeld diplomaat Gutiérrez, die dus binnenkort naar Den Haag komt, niet op de Europese lijst maar wel op de Amerikaanse.

Daarnaast kan Europa helpen met diplomatie. Volgens López bestaat in Europa, de VS én Latijns-Amerika de consensus dat alleen onderhandelingen met Maduro de impasse kunnen doorbreken. Drie jaar geleden liepen López’ partijgenoten weg van gesprekken omdat Maduro geen enkele concessie wilde doen. “Dat is zo”, zegt López, “maar daar kunnen we van leren. Makkelijk is het niet, maar de Venezolaanse crisis is ook niet makkelijk.” Bovendien, wat is het alternatief? “Wat we niet kunnen doen is stoppen te proberen iets te veranderen.”

Lees ook:

Er zijn verkiezingen in Venezuela, maar met democratie hebben ze niets te maken

Voedselschaarste, hyperinflatie, en een coronapandemie beletten de Venezolaanse regering niet om verkiezingen te organiseren. Maar het spel wordt zo vals gespeeld dat de oppositie niet meedoet.

Gastvrij Colombia worstelt met Venezolaanse immigranten

Colombia geeft een kleine twee miljoen Venezolaanse immigranten een verblijfsstatus voor tien jaar. Het is een groot politiek risico voor president Ivan Duque.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden