null

Onderhandelingen

Veilige ‘corridors’ in de Zwarte Zee moeten voedselcrisis voorkomen

Beeld AFP

Gaat de graanschuur van de wereld weer open? Dankzij diplomatisch overleg komen er mogelijk binnenkort ‘voedselcorridors’ over de Zwarte Zee, om onder meer graan het land uit te krijgen.

Arjen van der Ziel

Diplomaten hebben de afgelopen dagen vooruitgang geboekt in overleg over de hervatting van de export van graan en andere landbouwproducten uit Oekraïne en Rusland via de Zwarte Zee. Het Russische persbureau Interfax meldde donderdag dat Moskou akkoord is met de instelling van veilige ‘corridors’ voor schepen met voedsel.

De Amerikaanse regering is bovendien bereid garanties te geven aan overheden en bedrijven die meewerken aan de export, om te zorgen dat zij niet in de problemen komen door handelssancties.

“Ik heb goede hoop, maar er is nog een weg te gaan”, verklaarde Antonio Guterres, secretaris-generaal van de Verenigde Naties, eerder deze week. “We zetten ons volledig in om dingen voor elkaar te krijgen.” Een topdiplomaat van de VN ontmoette donderdag Russische vertegenwoordigers.

Ook Turkije probeert te bemiddelen. Volgens de Turkse tv-zender NTV, die de hand legde op een conceptplan, wil Ankara delegaties uit Oekraïne en Rusland in de komende dagen in Turkije rond de tafel krijgen. Aanstaande woensdag wordt de Russische buitenlandminister Sergej Lavrov in Ankara verwacht om over het plan te praten.

Paus Franciscus: gebruik graan niet als oorlogswapen

Er zouden inderdaad veilige ‘voedselcorridors’ moeten komen over de Zwarte Zee. Via die corridors moet de export van landbouwproducten dan weer op gang komen, om een wereldwijde voedselcrisis als gevolg van stijgende prijzen af te wenden. Vooral in sommige arme delen van de wereld, zoals de Hoorn van Afrika, dreigt anders hongersnood. Daarom riep paus Franciscus woensdag ook op om snel een eind te maken aan de zeeblokkades. “Alstublieft, gebruik graan, een basisbehoefte, niet als oorlogswapen!”

Voor de Russische invasie waren Oekraïne en Rusland samen goed voor bijna een derde van de wereldwijde graanvoorziening, en vier vijfde van de zonnebloemolieleveranties. Rusland was bovendien een grote exporteur van kunstmest.

Vrachtschepen vol graan wachten op bestemming

De uitvoer kwam grotendeels stil te liggen door mijnen die beide partijen legden in de Zwarte Zee, door de Russische bezetting van een deel van de Oekraïense kust, en door een blokkade van Oekraïense havens door Russische marineschepen. Tientallen vrachtschepen vol graan liggen momenteel in de haven van de Oekraïense stad Odessa en in silo’s wacht nog eens 20 tot 25 miljoen ton graan op vervoer. De Oekraïners proberen een deel van hun graan nu per vrachtwagen en trein te exporteren, maar dat gaat om relatief kleine hoeveelheden.

VN-topman Guterres noemde de onderhandelingen over de zeecorridors deze week ‘bijzonder ingewikkeld’. Zo vrezen de Oekraïners dat, als ze de haven van Odessa ontmijnen, deze stad opnieuw kwetsbaar wordt voor een Russische aanval. Eerder in de oorlog werd nog gevreesd dat de Russen een landingsoperatie zouden beginnen.

Op zijn beurt wil Rusland dat zijn oorlogsschepen vrij kunnen blijven opereren in de Zwarte Zee. Ook probeert Moskou, in ruil voor medewerking, een afzwakking van de handelssancties los te peuteren.

Lees ook:

EU heeft nog geen passend antwoord op de dreigende voedselcrisis. ‘Was het maar waar’

De Europese regeringsleiders hebben dinsdag nog niet de oplossing kunnen vinden voor de voedselcrisis in Afrika en het Midden-Oosten nu enorme hoeveelheden graan vast blijven zitten in Oekraïne. ‘Was het maar waar’, zei premier Rutte.

Odessa is van levensbelang, maar Rusland blokkeert de graanschepen

Een ‘wereldwijd antwoord’ op de Russische blokkade is vereist, maar niet snel gevonden, schrijft buitenlandverslaggever Eric Brassem.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden