Coronavirus

Van koeienurine tot bleekmiddel: de gekste (niet-werkende) middelen tegen het coronavirus

Vrome hindoevrouwen in de Indiase hoofstad New Delhi drinken zaterdag koeienurinen tegen het coronavirus.Beeld Getty Images

Van koeienurine tot bleekmiddel – her en der in de wereld worden de gekste kuren tegen het coronavirus gepropageerd.

Bent u bang het coronavirus op te lopen? Nou, daar hebben vrome Indiase hindoes wel een middeltje tegen hoor. Afgelopen zaterdag kwamen tientallen van hen bijeen in de hoofdstad New Delhi om demonstratief urine van heilige koeien te drinken. Dit zou beschermen tegen het gevaarlijke longvirus.

Tegelijk doen op sociale media in India ook volop berichten en filmpjes de ronde waarin wordt verkondigd dat allerlei kruidenmiddeltjes helpen tegen besmetting. En nog eens duizenden kilometers oostelijker, in Indonesië, verkondigde een provinciegouverneur laatst dat het drinken van melk van wilde paarden – een lokaal gebruik – helpt tegen besmetting. Intussen verspreiden samenzweerderige fans van president Trump in Amerika al enige tijd online het verhaal dat het drinken van chloordioxide bescherming biedt. Zij prijzen dit onder meer aan als ‘Miracle Mineral Solution’, of MMS. “Ze zeggen dat er geen medicijn is tegen het coronavirus”, twitterde een bekende Amerikaanse complotdenker. “Maar het ziet er naar uit dat chloordioxide er korte metten mee maakt.”

Nu het coronavirus wereldwijd onzekerheid veroorzaakt, neemt ook de verspreiding van dit soort nepnieuws er over toe. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) spreekt bezorgd van een ‘infodemie’.

Het snelst verspreidende nepnieuws speelt vaak in op bestaande emoties, zoals het groeiend hindoenationalisme in India, of het wantrouwen van Trump-fans jegens de overheid en wetenschappers. En soms krijgen de nepverhalen ook steun van machthebbers, die er munt uit proberen te slaan. Zo poken Chinese staatsmedia momenteel de complottheorie op dat het virus niet in hun land is ontstaan, maar door Amerikaanse militairen in de Chinese provincie Hubei is geïntroduceerd.

In reactie hierop werkt de WHO samen met sociale-media-bedrijven als Facebook, YouTube en Twitter om gevaarlijke misinformatie te weren en internetgebruikers naar betrouwbare adviezen te leiden. En ook nationale autoriteiten doen hun best om ondermijnende indianenverhalen te ontkrachten.

Zo wees de Amerikaanse Food and Drug Administration er de afgelopen weken op dat het gehypte chloordioxide, dat eerder ook is gepropageerd tegen kanker en aids, in werkelijkheid een ‘bleekmiddel’ is, dat niet geschikt is voor consumptie. Zaterdag drukte de Indiase premier Narendra Modi zijn landgenoten op het hart om geen geloof te hechten aan alle wilde onlinegeruchten.

En de Indonesische vicepresident Ma’ruf Amin nam, misschien wel minstens zo effectief, met een kwinkslag de opzienbarende medische tip van zijn provinciale gouverneur op de hak. “We moeten voorzichtig zijn”, grapte de vicepresident. “We moeten ook oppassen voor het effect van wildepaardenmelk. Wees geen wild paard!”

Lees ook:

Is alle aandacht voor het virus echt nodig of is dit een mediahype?

De berichtgeving van de traditionele media over het coronavirus wordt als redelijk afgewogen beoordeeld. Maar ook nepnieuws en complottheorieën steken de kop op.

Het is juist opvallend hoe de media nuchter over het coronavirus berichten

Trouw jaagt de lezer in de aanloop naar de pandemie nauwelijks onnodige angst aan, constateert ombudsman Edwin Kreulen. Respect voor het RIVM wijst op gevoel voor de publieke taak van de krant. Maar journalistiek vergt ook aandacht voor tegenstemmen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden