Vooroverleun-feminist

Van feministisch icoon tot gezicht van controverses: Sheryl Sandberg verlaat Facebook

Sheryl Sandberg en Mark Zuckerberg.  Beeld AFP
Sheryl Sandberg en Mark Zuckerberg.Beeld AFP

Sheryl Sandberg, die Facebook groot maakte, verlaat het bedrijf. Van de glans die ze in het begin van haar carrière bij het bedrijf had, is niet veel meer over.

Seije Slager

Toen de 38-jarige Sheryl Sandberg in 2008 haar goedbetaalde baan bij Google verliet om operationeel directeur bij Facebook te worden, was dat een sprong in het diepe. Facebook was in 2008 nog niet de moloch met miljardenomzet die het nu is, maar een jonge, innovatieve, nog verlieslijdende start-up in het kersverse veld van ‘sociale netwerken’.

De vijftien jaar jongere oprichter Mark Zuckerberg bleef het gezicht van Facebook, maar hij besteedde zijn tijd vooral aan technische problemen. In zijn schaduw was nummer twee Sandberg verantwoordelijk voor het mogelijk maken en managen van de onstuimige groei van het bedrijf, door de advertentie-afdeling en de interne organistie op poten te zetten.

“Een half decennium lang hadden snel groeiende start-ups het openlijk over ‘een Sheryl vinden’ om ze te helpen groeien”, memoreert techjournalist Casey Newton. “Sandberg was de blauwdruk”.

In die jaren groeide ze uit tot een rolmodel voor vrouwen, die toonde dat het mogelijk was om zakelijke carrière te maken terwijl je ook nog eens moeder bent - ze had een zoon van twee en een baby toen ze bij Facebook begon - als je maar durfde om je plek te claimen. ‘Vooroverleunen’, noemde ze dat ook wel, in haar boek ‘Lean In: Women, Work, and the Will to Lead’, dat in 2013 uitkwam en een bestseller werd.

Kritiek op powerfeminisme

Maar een paar jaar later was haar status als vrouwenicoon alweer uitgedoofd. Een nieuwe generatie feministen was opgestaan, die erop wezen dat ‘vooroverleunen’ alleen werkt als je al genoeg privileges hebt om überhaupt aan de vergadertafel plaats te mogen nemen, en meer aandacht vroegen voor de structurele beperkingen waar vrouwen tegenaan lopen.

Voormalig first lady Michelle Obama leek het powerfeminisme van Sandberg direct te bekritiseren, toen ze in 2018 tijdens een toespraak zei: ‘Het is niet altijd genoeg om voorover te leunen, want dat werkt niet in alle situaties’.

Intussen had de wereld ook oog gekregen voor de negatieve aspecten van sociale netwerken als Facebook, en hun rol bij het verspreiden van misinformatie. Zo werd Sandberg de laatste jaren van feministisch icoon tot het gezicht van de talloze controverses waar Facebook mee worstelde, zoals Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen, het illegale gebruik van persoonlijke data door Cambridge Analytica, en de rol van Facebook bij het verspreiden van haatzaaiende berichten tegen de Rohingya in Myanmar. Hoewel de groei er al tijden uit is, bleef Facebook, tegenwoordig omgedoopt tot Meta, wel zakelijk succesvol.

Sandberg weet nog niet wat ze gaat doen, schrijft ze in een uitgebreide Facebook-post, maar ze wil in ieder geval meer tijd besteden aan haar liefdadigheidswerk.

Lees ook:

Nepnieuws, complotten, mensenhandel; Facebook lijkt de grip op zijn netwerk kwijt te zijn

Facebook maakt liever excuses dan dat het echt iets doet aan het verspreiden van desinformatie en haatberichten. Dat blijkt uit nieuwe informatie in de Facebook Papers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden