Verkiezingen VSPeilfouten

Uitkomst verkiezingen 'verwoestend' voor opiniepeilers

Een stapeltje stembiljetten in een telpost in de VS.  Beeld REUTERS
Een stapeltje stembiljetten in een telpost in de VS.Beeld REUTERS

En wéér zaten ze ernaast, sommigen nog meer dan in 2016. Nee, de presidentsverkiezingen van 2020 zijn niet goed voor het aanzien van de opiniepeilers, die vooraf een ruime zege van Joe Biden in het verschiet zagen.

"Met politieke opinie-onderzoeken is het gedaan", concludeerde Frank Luntz, van beroep politiek opinie-onderzoeker, meestal werkzaam voor Republikeinse kandidaten, nadat de meeste uitslagen van de Amerikaanse presidentsverkiezingen binnen waren.

Op dat moment had Donald Trump verscheidene staten gewonnen, waaronder Florida, waar Joe Biden in de peilingen een bescheiden maar stabiele voorsprong had. Een aantal andere staten had Biden gewonnen, maar bepaald niet met de overmacht die peilingen hadden gesuggereerd. In Wisconsin bleek hij woensdag te hebben gewonnen met ongeveer een half procentpunt voorsprong. In een gemiddelde van peilingen stond hij vlak voor de verkiezingen 8,4 procentpunt voor.

Daarmee vertonen de peilingen in afzonderlijke staten hetzelfde manco als in 2016, toen Hillary Clinton in Wisconsin en andere sleutelstaten een voorsprong werd toegedicht die niet bleek te bestaan. Ze verloor de presidentsverkiezingen.

Maar in dat jaar voorspelden de peilingen tenminste wel correct dat Clinton in de landelijke telling de meeste stemmen zou winnen. 

Een man met een stembiljet in een stembureau in Des Moines, Iowa. Beeld AFP
Een man met een stembiljet in een stembureau in Des Moines, Iowa.Beeld AFP

Dit jaar is dat anders. Ook Joe Biden haalde tot nu toe meer stemmen dan Donald Trump, het verschil lag woensdagavond op 2 procentpunt. Maar in landelijke peilingen had hij op het laatst 8,4 procentpunt voorgestaan.

Niet alle peilers zaten er naast. Afgelopen zondag kwam de krant Des Moines Register met een peiling voor de staat Iowa, uitgevoerd door het peilingbedrijf Selzer, dat in de bedrijfstak torenhoog respect geniet. Selzer gaf Trump een voorsprong van 7 procentpunt, terwijl het gemiddelde van peilingen hem tot dan toe hem 1,5 procentpunt voorsprong gaf. "Als dit klopt, is Trump in een veel betere positie dan aangenomen, en kan de race veel spannender worden dan verwacht", analyseerde de peilingenexpert van CNN. Dinsdag won Trump uiteindelijk met 3,4 procentpunt. En werd het landelijk inderdaad spannend.

In 2016 was na afloop de consensus dat de onderzoekers niet hadden gecontroleerd of in hun steekproeven het juiste aantal lager opgeleide kiezers zat. Die kozen massaal voor Trump. Wat er dit keer fout ging, is nog niet bekend. Maar wat het ook is, volgens Luntz is het verder tijdverspilling om nog op politieke peilingen te letten. "Dit is verwoestend voor mijn bedrijfstak.”

En dat is niet alleen een probleem voor opiniepeilers, schrijft David Graham van tijdschrift The Atlantic. In de perioden tussen verkiezingen willen politici weten wat de kiezers denken. En in het Amerikaanse kiessysteem, waar een stem gemakkelijk verspild kan worden aan een kansloze kandidaat, hebben de kiezers ook geen houvast meer. Graham: "Als peilen niet werkt, dan vliegen we blind."

Lees ook: 

Of het nou Trump of Biden wordt, ‘Amerika is gedoemd tot blijvende polarisatie’

Zijn de Amerikaanse verkiezingen historisch te noemen? Historicus James Kennedy volgt de verkiezingen in zijn moederland op de voet. Volgens hem begon de polarisatie in de VS al rond de eeuwwisseling. ‘Dit is geen grote breuk met het verleden.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden