Nepnieuws

Twitter gaat politieke advertenties weigeren

Beeld Fadi Nadrous

Terwijl Facebook politieke advertenties uit principe niet wil reguleren, verbiedt Twitter ze juist helemaal. Maar of dat de kritiek doet verstommen, is de vraag.

Waarschijnlijk sloegen ze bij Twitter met enig leedvermaak het geworstel van Facebook-topman Mark Zuckerberg gade, die in de afgelopen weken steeds heviger onder vuur kwam te liggen vanwege zijn beleid om advertenties van politici niet te fact-checken. En dachten ze: we besparen onszelf deze ingewikkelde discussie, zo’n groot deel van onze omzet zijn die advertenties toch niet, we kappen er gewoon helemaal mee.

Dat maakte Twitter-topman Jack Dorsey deze week dus bekend: vanaf half november mogen politici geen advertenties meer indienen op het sociale netwerk. Om te voorkomen dat ze met een omweg toch proberen om kiezers te bereiken, zijn alle advertenties over politieke onderwerpen vanaf dan verboden, ook door particulieren of maatschappelijke organisaties. Het beleid geldt wereldwijd.

“Wij geloven dat het bereik van politieke boodschappen verdiend moet worden, niet gekocht”, aldus Dorsey. Los van zulke principiële overwegingen zal in zijn achterhoofd wellicht meegespeeld hebben dat hij de druk op grote concurrent Facebook zo nog wat verder opvoert.

Zuckerberg stottert tijdens hoorzitting

Want nu de Amerikaanse verkiezingen van 2020 in zicht komen, liggen sociale media weer onder een vergrootglas. In 2016 speelde via Facebook verspreid nepnieuws een grote rol in de verkiezingscampagne. Inmiddels heeft Facebook zijn verantwoordelijkheid geaccepteerd en probeert het misleidende informatie weg te halen. Maar in advertenties van politici wil het bedrijf dan weer niet ingrijpen. Zo weigerde Facebook vorige maand in te grijpen toen de Trump-campagne een advertentie publiceerde waarin onwaarheden over zijn politieke tegenstander Joe Biden werden verteld.

Om tegemoet te komen aan de kritiek, hield Zuckerberg eerder deze maand een toespraak over ‘vrijheid van meningsuiting’, waarin hij betoogde dat die vrijheid een groot goed was, en dat het niet aan private partijen zoals Facebook is om de uitingen van politici te censureren.

Het overtuigde weinig van zijn tegenstanders. Tijdens een hoorzitting in het Congres werd hij door afgevaardigde Alexandria Ocasio-Cortez meermaals aan het stotteren gebracht. Mag ik dan ook advertenties specifiek op zwarte kiezers richten en de verkeerde verkiezingsdatum communiceren, wilde ze weten. Nee, dat mocht dan weer niet, waarschijnlijk. Waar de grens ligt, blijft onduidelijk.

Betalen voor bereik

Daarnaast merkten critici op dat het al dan niet toestaan van politieke advertenties helemaal geen kwestie is van censuur of van vrijheid van meningsuiting, maar van de keuze om jezelf te laten betalen voor het verspreiden van bepaalde boodschappen. Daar liep Zuckerberg in zijn toespraak met een wijde boog omheen, en dat aspect wreef Twitter-baas Dorsey er dus nog eens extra in: “Dit gaat niet over vrije meningsuiting. Dit gaat over betalen voor bereik.”

Twitter-baas Jack Dorsey Beeld AFP

Zijn heldere nieuwe beleid leverde Dorsey over het algemeen waardering op. Maar het is ook een beetje makkelijk scoren, klonk het uit de mond van sommige critici. Want zo veel geld verdient Twitter helemaal niet aan politieke advertenties. Bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van 2018 kwam voor zo’n drie miljoen dollar binnen aan advertenties. Op een jaaromzet van ruim tweeënhalf miljard dollar een schijntje.

Maar Twitter verdient die miljarden wel doordat gebruikers de site blijven gebruiken, en om die gebruikers vast te houden, versterkt Twitter bepaalde boodschappen die de aandacht van mensen trekken, via allerlei algoritmes. Zo hoeft de bekendste twitteraar van allemaal, president Trump, dus helemaal niet te betalen om tweets te blijven verspreiden die volgens factcheckers vaak vol onwaarheden zitten, maar die een enorm bereik krijgen.

De Democratische politiek strateeg Teddy Goff kon er tegenover The Washington Post dus niet meer dan een allereerste beginnetje in zien. Ieder beleid dat de ‘algoritmische verspreiding van haat, discriminatie en oneerlijkheid’ ongemoeid laat, laat volgens hem ook de problematische verhouding tussen sociale media en nepnieuws bestaan.

Lees ook:

Mark Zuckerbergs mijmeringen over de vrijheid van meningsuiting zullen weinig critici overtuigen

In Mark Zuckerbergs speech over vrijheid van meningsuiting bleef een serieus antwoord op de kritiek op Facebook uit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden