Afghanistan

Twee raketten vereffenden een 21 jaar oude rekening met Al-Qaida

Osama bin Laden samen met zijn adviseur Ayman al-Zawahiri tijdens een interview. Beeld Reuters
Osama bin Laden samen met zijn adviseur Ayman al-Zawahiri tijdens een interview.Beeld Reuters

De Verenigde Staten hebben in het weekend de leider van Al-Qaida, Ayman al-Zawahiri, gedood. Hij verschanste zich in een ‘papaverpaleis’ in Kaboel.

Bas den Hond

Ayman al-Zawahiri mocht graag na het ochtendgebed de zon zien opkomen boven Kaboel. Die regelmatige gang naar het balkon van zijn huis in een rijke wijk van de Afghaanse hoofdstad werd hem fataal. Zondagochtend lokale tijd werd dat balkon getroffen door twee Hellfire raketten, afgevuurd door een Amerikaanse drone.

Daarmee vereffenden de VS een 21 jaar oude rekening. De 71-jarige leider van Al-Qaida was mede-oprichter van de terreurorganisatie en tweede man achter Osama bin Laden toen ze samen de aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten beraamden. Gekaapte vliegtuigen vlogen in de Twin Towers in New York en het Pentagon bij Washington; een vierde toestel stortte neer in Pennsylvania. Er kwamen bijna drieduizend mensen bij om.

Biden trad in het voetspoor van zijn vroegere baas

“We hebben opnieuw duidelijk gemaakt”, zei president Biden in een korte tv-toespraak maandagavond, “dat hoe lang het ook duurt, waar je je ook verstopt, als je een bedreiging vormt voor onze mensen, dan zullen de Verenigde Staten je vinden en uitschakelen.”

Biden trad met zijn toespraak in het voetspoor van zijn vroegere baas. President Barack Obama kon in mei 2011 aankondigen dat Amerikaanse commando’s in Pakistan het huis van Osama bin Laden waren binnengevallen en hem hadden gedood – een militair en politiek riskante operatie waar Biden als vice-president destijds zijn twijfels over had.

De inlichtingendiensten hadden vastgesteld dat Zawahiri, na zich jarenlang in Pakistan en op het Afghaanse platteland te hebben schuilgehouden, in Kaboel was komen wonen. Hij had zich gevestigd in de gegoede wijk Sherpur, in een van de huizen die lokaal bekend staan als ‘papaverpaleizen’ omdat er ooit krijgsheren woonden die hun macht en rijkdom aan de opiumteelt te danken hadden. Nu wonen er hoge functionarissen van het Taliban-regime.

Dat Zawahiri daar ook zijn plek vond, kan een teken zijn geweest van respect van de Taliban voor Al-Qaida en zijn leider, maar het kan ook zijn dat hij een soort huisarrest had.

Amerikaanse media wisten te melden dat er Biden alles aan gelegen was andere slachtoffers bij de aanval te vermijden.

De afgelopen maanden werd hierover regelmatig met Biden overlegd

De inlichtingendiensten hadden een model gebouwd van het huis en bestudeerd wat er met de constructie zou kunnen gebeuren na de inslag van de – mogelijk niet van explosieven voorziene – raketten. Ze brachten het naar de Situation Room in het Witte Huis, waar de afgelopen drie maanden regelmatig met Biden over de voorgenomen aanval werd overlegd. Op 25 juli gaf hij zijn toestemming.

Voor zover bekend zijn er inderdaad geen andere slachtoffers gevallen. Volgens het Witte Huis is de getroffen woning nog een tijd vanuit een drone in de gaten gehouden. Uit de waarnemingen werd duidelijk dat de vrouw en kinderen van Zawahiri ongedeerd waren.

In zijn toespraak zei Biden, te hopen dat de dood van een van de beramers van de aanslagen van 11 september de nabestaanden wat meer rust zal geven.

Nancy Pelosi roemde het ‘sterke leiderschap’ van de president

Volgens het Witte Huis toont het succes van de operatie aan dat Amerika inderdaad, zoals Biden volhield tijdens het vertrek van de Navo-strijdkrachten uit Afghanistan, van grote afstand en zonder troepen aan de grond kan toeslaan als het in zijn veiligheid wordt bedreigd.

De actie tegen Zawahiri werd in de VS toegejuicht door zowel Democraten als Republikeinen. De Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, roemde het ‘sterke leiderschap’ van de president. De Republikeinse fractieleider in de Senaat, Mitch McConnell, zei dat ‘de wereld nu een betere, veiliger plaats is’. Hij wees er wel op dat Zawahiri in Kaboel kon wonen, ondanks de belofte van de Taliban in 2020, toen bij onderhandelingen in Doha in Qatar de Amerikaanse terugtrekking werd beklonken, dat de Taliban de banden met terreurorganisaties zouden verbreken.

Maar een perfect moment van nationale eenheid werd het net niet. De rechtse Republikeinse afgevaardigde Marjorie Taylor Greene twitterde dat ‘niemand in Amerika de laatste tijd bang was voor een aanval van Al-Qaida of zelfs maar van ze had gehoord.’ Volgens haar had Biden, wiens populariteitscijfers de laatste tijd bijzonder laag zijn, de gelegenheid aangegrepen om ‘de stoere vent uit te hangen op televisie’.

Lees ook:

De overwinning van de Taliban inspireert jihadisten overal ter wereld

De Amerikanen waarschuwen de Taliban dat Afghanistan niet weer een ‘broeinest’ van terrorisme mag worden, zoals vroeger. Maar de Britten vrezen dat de terugkeer van bijvoorbeeld Al-Qaida een kwestie van tijd is.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden