Verkiezingen

Turkse oppositie verenigt zich op de valreep

De voorzitter van de belangrijkste Turkse oppositiepartij CHP, Kemal Kiliçdaroglu, zal het bij de verkiezingen van 14 mei namens zes partijen opnemen tegen zittend president Recep Tayyip Erdogan.   Beeld AFP
De voorzitter van de belangrijkste Turkse oppositiepartij CHP, Kemal Kiliçdaroglu, zal het bij de verkiezingen van 14 mei namens zes partijen opnemen tegen zittend president Recep Tayyip Erdogan.Beeld AFP

CHP-leider Kemal Kiliçdaroglu wordt alsnog de presidentskandidaat namens zes oppositiepartijen.

Ghassan Dahhan

De belangrijkste Turkse oppositiepartijen gaan toch als verenigd blok de verkiezingen in. De leider van de grootste oppositiepartij CHP, Kemal Kiliçdaroglu, gaat het op 14 mei namens een coalitie van zes partijen opnemen tegen president Recep Tayyip Erdogan.

De keuze voor Kiliçdaroglu lag voor de hand, maar kwam toch onverwacht. Vorige week lag de oppositie nog overhoop over zijn kandidatuur. De leiders van de oppositiepartijen kwamen bijeen voor een rondetafelgesprek, waarin ze afspraken dat ze een gezamenlijke kandidaat zouden aanwijzen. Al snel was de consensus dat Kiliçdaroglu de kar zou gaan trekken, totdat Meral Aksener van de rechts-nationalistische IYI-partij de stekker eruit trok. “Het is niet langer een platform waar potentiële kandidaten besproken worden, maar een tafel waar een kandidaat als een hamerstuk behandeld wordt”, aldus Aksener. De kandidatuur van Kiliçdaroglu was uitgesloten, wat haar betreft.

Aksener staakte haar verzet tegen de kandidatuur van de 74-jarige Kiliçdaroglu na een succesvolle bemiddeling. De IYI stelde als voorwaarde voor haar steun aan de kandidatuur van de CHP-leider dat de populaire burgemeesters van Istanbul (Ekrem Imamoglu) en Ankara (Mansur Yavas) bij een verkiezingsoverwinning benoemd zullen worden als vicepresidenten. Kiliçdaroglu ging akkoord. Ook de vijf andere leiders van de oppositiecoalitie is het vicepresidentschap in het vooruitzicht gesteld.

Limiet stellen aan aantal ambtstermijnen

Nu de plooien zijn gladgestreken kan Kiliçdaroglu beginnen met de verkiezingscampagne. “Ons enige doel is om het land een periode van welvaart, vrede en geluk te bezorgen”, zei hij maandagavond. De oppositie wil onder meer de staatsinrichting, waar Erdogan de afgelopen jaren aan gesleuteld had, drastisch hervormen door veel bevoegdheden bij de president weg te halen en een limiet te stellen aan het aantal ambtstermijnen.

Hoewel de rust is teruggekeerd binnen de coalitie, blijven de twijfels over Kiliçdaroglu’s succeskansen bestaan. De weinig charismatische en technocratische politicus mist het vuur om de harten van de kiezers voor zich te winnen. Maar tegelijkertijd wekt hij ook niet de weerstand op die veel andere oppositieleiders oproepen. Door hem naar voren te schuiven, maar tegelijkertijd de andere oppositieleiders een belangrijke rol toe te bedelen in de campagne en in een eventueel volgende regering, hoopt de oppositie de kansen te spreiden.

De steun voor Erdogan en de AKP is nog altijd groot, ondanks de hevige kritiek op zijn regeringsbeleid vanwege de nasleep van de aardbeving - de hulp kwam traag op gang - en de economische problemen, bleek uit een opiniepeiling van afgelopen vrijdag. De vraag is of hij deze steun weet vast te houden tot aan de verkiezingen. Ook moet nog blijken of de oppositie verenigd blijft tot aan het einde van de rit.

Nipte overwinning bezorgen

De eenheid van de oppositie wordt ook op de proef gesteld door het voorstel van de Koerdische oppositiepartij HDP om zich bij haar aan te sluiten. De HDP stelde maandag voor om met de oppositie aan tafel te zitten. De steun van de HDP kan de oppositie een nipte overwinning bezorgen, maar kan ook de cohesie ondermijnen. Vooral de achterban van de rechts-nationalistische Aksener zit niet te wachten op steun uit Koerdische hoek en wil niet geassocieerd worden met de HDP.

De Koerdische oppositiepartij wordt in verband gebracht met de militante Koerdische beweging PKK - de partij zelf ontkent de banden. Door de HDP op te nemen in de coalitie, riskeert Kiliçdaroglu dat de IYI opnieuw wegloopt. Ook zal Erdogan de samenwerking met de HDP waarschijnlijk uitbuiten om de oppositie in diskrediet te brengen. Kiliçdaroglu heeft nog niet gereageerd op het voorstel van de HDP.

Lees ook:

Wie kan Erdogan verslaan? Turkse oppositiepartijen zijn het oneens over kandidaat

De Turkse oppositie is er niet in geslaagd een gezamenlijke kandidaat aan te wijzen die het gaat opnemen tegen president Erdogan.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden