Osman Kavala

Turkse filantroop wacht op vonnis in controversiële rechtszaak

Demonstranten steunen Osman Kavala buiten de rechtbank in Istanbul. Beeld AFP
Demonstranten steunen Osman Kavala buiten de rechtbank in Istanbul.Beeld AFP

De Turkse filantroop en activist Osman Kavala hoort maandag het vonnis van de rechter. Hij riskeert een levenslange gevangenisstraf.

Ingrid Woudwijk

Het was duwen en trekken geblazen vrijdag in het gerechtsgebouw in Istanbul. De rechtszaak tegen Turkse filantroop Osman Kavala en zestien medeverdachten trok zoveel belangstelling dat niet iedereen in de zaal paste. De 64-jarige Kavala woonde de zaak bij via videoverbinding vanuit zijn cel, waar hij al 4,5 jaar zonder veroordeling vastzit.

Het marathonproces tegen hem begon in 2017. Kavala werd toen op het vliegveld van Istanbul opgepakt, nadat hij was teruggekomen van een bezoek aan een cultureel centrum in de Turkse stad Gaziantep. De voormalig zakenman ondersteunde de laatste jaren vooral culturele projecten en het maatschappelijk middenveld met zijn organisatie Anadolu Kültür.

Het was het begin van een lange serie aanklachten zonder harde bewijzen. Kavala werd verdacht van betrokkenheid bij het organiseren van anti-regeringsprotesten in 2013, maar werd daar in 2020 van vrijgesproken. Op vrije voeten kwam hij echter niet, want hij werd meteen weer opgepakt, deze keer op verdenking van dat hij het brein was achter de mislukte coup in 2016.

Geen vertrouwen in eerlijk proces

De mensenrechtenactivist zelf heeft dit altijd ontkend, maar riskeert een levenslange gevangenisstraf als hij maandag schuldig wordt bevonden. In eerdere zittingen kwam Kavala niet opdagen, omdat hij geen vertrouwen had in een eerlijk proces. Vrijdag voerde hij toch zijn eigen verdediging; zijn laatste kans voordat de rechter op maandag een uitspraak doet.

“Nu ik 4,5 jaar van mijn leven kwijt ben, is de mogelijkheid dat dit proces de cruciale problemen in het rechtssysteem van Turkije laat zien het enige waar ik verlichting in kan vinden”, aldus de grijze, bebaarde activist via het scherm.

De rechtszaak staat voor velen symbool voor de inperking van de vrijheden in Turkije, met name voor dissidenten. Zijn tegenstanders, zoals de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, zien in Kavala juist een kwaadaardige Turkse ‘George Soros’, die erop uit zou zijn om de Turkse staat omver te werpen.

Veel internationale belangstelling

De zaak wordt ook gevolgd in het buitenland. Naast een leger aan advocaten en journalisten waren er bij de laatste zitting op vrijdag ook veel internationale diplomaten, waarnemers en politici aanwezig. In oktober riep de Nederlandse ambassadeur in Turkije, samen met negen collega’s, nog op tot de vrijlating van de dissident. De ambassadeurs wezen op een uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Dit hof oordeelde twee jaar geleden al dat de zakenman vrijgelaten moet worden, maar Turkije trok zich hier niks van aan.

Het resulteerde in een diplomatieke rel, waarbij Erdogan dreigde de diplomaten het land uit te zetten. Zo ver kwam het uiteindelijk niet, maar de zaak zorgde voor veel spanningen tussen Turkije en de EU. Volgens Garo Paylan, politicus van de Turkse oppositiepartij HDP, speelt de internationale druk ook mee in de rechtszaak: “Erdogan is degene die beslist. Als Erdogan relaties wil met Europese landen, zal hij gehoor moeten geven aan de uitspraken van het Europees Hof.”

Lees ook:

Turks satirisch blad strijdt met grappen tegen de repressie

Terwijl de hoge inflatie de sfeer drukt in Turkije, probeert het satirische blad LeMan ruimte te houden voor grappen. ‘Je bent pas echt arm als je je niet meer kunt uitspreken.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden