Vrije doorgang

Turks-Russisch plan om graan uit Oekraïne te krijgen is onverteerbaar voor Zelenski

De Russische minister van buitenlandse zaken Lavrov (links) was gisteren op bezoek bij zijn Turkse ambtgenoot Mevlüt Çavusoglu.  Beeld AP
De Russische minister van buitenlandse zaken Lavrov (links) was gisteren op bezoek bij zijn Turkse ambtgenoot Mevlüt Çavusoglu.Beeld AP

Turkije en Rusland denken dat een veilige corridor voor graantransporten uit Oekraïense havens binnen handbereik ligt. Oekraïne meent van niet.

Eric Brassem

Rusland zal vrachtschepen die in de Zwarte Zee graan vervoeren vanuit Oekraïne vrije doorgang verlenen. Dat zei de Russische minister van buitenlandse zaken Sergej Lavrov donderdag, op bezoek bij zijn Turkse ambtgenoot Mevlüt Çavusoglu.

Maar de kleine lettertjes staan zo’n akkoord voorlopig nog in de weg. Rusland eist dat het Westen eerst sancties ongedaan maakt. Volgens Moskou wordt de export van graan en kunstmest uit Rusland bemoeilijkt door strafmaatregelen die Ruslands internationale betalingsverkeer treffen en verzekeringen van Russische schepen hinderen.

Oekraïne moet havens ontmijnen

Moskou legt de zwartepiet voor de stijgende voedselprijzen zo bij het Westen, en ook bij Kiev. Oekraïne moet zijn havens ontmijnen, vindt het Kremlin, en ook wil Moskou schepen onderweg naar Oekraïne controleren op wapens. Het plan is een uitwerking van suggesties van de Verenigde Naties. Turkije zou schepen begeleiden. ‘Redelijk’ en ‘haalbaar', noemde Çavusoglu het plan op een gezamenlijke persconferentie met Lavrov.

Maar Oekraïne wil zijn zeemijnen niet ruimen in ruil voor Russische beloftes. Ook voor de grootscheepse invasie op 24 februari had Rusland immers wekenlang verzekerd dat het Oekraïne niet zou aanvallen.

“Zodra we de toegang tot de haven van Odessa vrijmaken, zal de Russische vloot er zijn”, stelde een woordvoerder van het regionale bestuur. Volgens Oekraïne is de Turkse marine niet bij machte vrachtschepen te begeleiden en de Oekraïense havens te bewaken: andere Navo-landen zouden ook moeten meedoen. Ook Rusland heeft mijnen gelegd, zegt Kiev, en het kost maanden om die allemaal te ruimen.

20 miljoen ton graan in Oekraïense silo’s

Oekraïne was voor de oorlog een van de belangrijkste tarwe-exporteurs, en leverde de helft van de wereldhandel in zonnebloempitten en -olie. De graanexport is gedaald tot een zesde van wat het voorheen was, omdat Rusland de havens aan de Zee van Azov heeft veroverd en Odessa, ’s lands belangrijkste haven, blokkeert.

In Oekraïense silo’s ligt nu ruim 20 miljoen ton graan, die het land niet kan verlaten. President Volodimir Zelenski waarschuwde deze week dat die hoeveelheid kan verdrievoudigen als over enkele maanden de oogst wordt binnengehaald.

Lees ook:

Rusland: Hongersnood is schuld van Oekraïne en het Westen

Rusland speelt de vermoorde onschuld. Stijgende graanprijzen, hongersnood? Dat is de schuld van het Westen en Oekraïne.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden