Ankara

Turkije wil pro-Koerdische oppositiepartij HDP via de rechter verbieden

Omer Faruk Gergerlioglu nadat hem woensdag zijn zetel in het parlement was ontnomen. Beeld AP
Omer Faruk Gergerlioglu nadat hem woensdag zijn zetel in het parlement was ontnomen.Beeld AP

Een Turkse aanklager heeft het constitutioneel hof van het land gevraagd om de belangrijkste pro-Koerdische oppositiepartij te verbieden.

Turkije daagt de pro-Koerdische oppositiepartij HDP voor de hoogste rechter. Door de gang naar het constitutioneel hof te maken, hoopt Ankara een wettelijk verbod te realiseren. De Turkse regering ziet de par­-tij als een gevaar voor de ‘eenheid der natie’ en beticht de HDP er­van een politieke tak te zijn van de verboden Koerdische Arbeiderspartij PKK.

Met 55 van de zeshonderd parlements­zetels is de HDP de derde partij van het land. De partij is populair onder de Koerden, maar scoort ook goed onder linkse Turken. Bij de laatste parlementsverkiezingen in 2018 behaalde de HDP een kleine zes miljoen stemmen.

139 arrestaties bij grote politieoperatie

De Turkse regering oefent al geruime tijd druk uit op de HDP. In februari werden 139 leden gearresteerd bij een grote politieoperatie, nadat er dertien lichamen van Turkse militairen en politieagenten waren gevonden in een grot in het noorden van Irak – waar ze volgens Ankara waren omgebracht door PKK-leden.

Parlementariërs van de HDP protesteren in het Turkse parlement. Beeld AFP
Parlementariërs van de HDP protesteren in het Turkse parlement.Beeld AFP

Eerder werd voormalig HDP-leider Selahattin Demirtas gevangengezet. De oud-presidentskandidaat was lange tijd een belangrijke rivaal van president Recep Tayyip Erdogan, totdat hij in november 2016 werd gearresteerd op beschuldiging van terrorisme. Hij zit nog altijd vast. Er wordt een gevangenisstraf van 142 jaar tegen hem geëist. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) oordeelde vorig jaar dat er geen bewijs is om de oppositieleider langer vast te houden, maar Turkije erkent die uitspraak niet.

HDP-burgemeesters vervangen

Afgelopen jaar zijn vijftig gekozen HDP-burgemeesters vervangen door vertrouwelingen van president Erdogan. Daarnaast loopt er een procedure om sommige HDP-afgevaardigden in het Turkse parlement de immuniteit te ontnemen. Woensdag verloor HDP’er Omer Faruk Gergerlioglu al zijn zetel. Hij is lid van de mensenrechtencommissie in het parlement en durft zich als een van de weinige politici uit te spreken tegen mensenrechtenschendingen in Turkse gevangenissen.

Gergerlioglu is een celstraf van 2,5 jaar opgelegd vanwege een tweet uit 2016. In die tweet verwees hij naar een artikel waarin de PKK ­Ankara opriep om stappen richting vrede te zetten. Vorige maand werd hij in hoger beroep veroordeeld voor het verspreiden van ‘terroristische propaganda’.

Nu hem zijn immuniteit als parlementslid is ontnomen, kan hij opgepakt worden. De maatregel leidde tot protest in het Turkse parlement, waarbij partijgenoten van Gergerlioglu op bureaus sloegen en Erdogans AKP beschuldigden van een aanval op de democratie.

Andere naam na mogelijk verbod

Om de HDP te kunnen verbieden moeten in het constitutionele hof tien van de vijftien rechters vóór stemmen. Het is nog onbekend wanneer het hoogste Turkse rechts­orgaan zich over deze zaak buigt.

De vraag is of de HDP zich na een mogelijk verbod weer heropricht. In Turkije zijn pro-Koerdische partijen verschillende keren verboden, waarna zij terugkeerden onder een andere naam.

Het bewijs tegen de partij is volgens critici flinterdun. De HDP ontkent banden te hebben met de PKK, die niet alleen in Turkije verboden is als terroristische organisatie, maar ook binnen Europa en de Verenigde Staten te boek staat als terroristische groepering.

Lees ook:

Met een arrestatiegolf en een militaire operatie richt Turkije de aandacht weer op de Koerdische kwestie

Nadat er in een Iraakse PKK-grot dertien lichamen werden gevonden van Turkse politieagenten en militairen, stond het conflict tussen de Koerden en Turkije in februari weer op de agenda.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden