Noord-Irak

Turkije bombardeert tientallen doelen in Noord-Irak. ‘De aanvallen passen in een patroon’

De Turkse minister van defensie (rechts) overlegt met een legercommandant.Beeld AFP

Turkije heeft maandag in alle vroegte bombardementen uitgevoerd op tientallen doelen in Noord-Irak. ‘De aanvallen passen in een patroon.’

De Turkse luchtmacht heeft maandagochtend tientallen doelen in Noord-Irak gebombardeerd. Daarbij zijn schuilplaatsen geraakt en is ‘ervoor gezorgd dat grotten boven de hoofden van terroristen zijn ingestort’, twitterde het Turkse ministerie van defensie. Met de operatie vielen Turkse gevechtsvliegtuigen ruim tachtig doelen van de PKK in Noord-Irak aan. Daarmee reageerde Ankara naar eigen zeggen op een toename van aanvallen op Turkse legerbases.

De piloten zijn inmiddels terug en zijn door de minister van defensie persoonlijk bedankt voor het ‘veilig uitvoeren van de operaties’. Daarbij is zo veel mogelijk geprobeerd de levens en bezittingen van burgers te sparen, stelt het ministerie van defensie in een verklaring. Daar denkt Bagdad - dat zijn territoriale integriteit al geschonden ziet door de aanwezigheid van Turkse bases - anders over. Volgens de Iraakse opperbevelhebber zou een vluchtelingenkamp in de buurt van Sinjar zijn geraakt. Dat de Turkse vliegtuigen bijna 200 kilometer het Iraakse luchtruim binnen waren gevlogen, werd door hem eveneens ‘betreurd’.  

Turkije bestookt geregeld doelen van PKK waarmee het sinds 1984 – toen de beweging de wapens opnam tegen de Turkse staat – een conflict uitvecht en waarbij in totaal zo’n 40.000 doden zijn gevallen. Periodes waarin het conflict oplaaide of juist wat luwde hebben elkaar de afgelopen decennia afgewisseld. Net als de plaats van handelen. Confrontaties vonden zowel op het onherbergzame platteland plaats in het zuidoosten van het land als in drukke steden. Ook in het noorden van Irak - waar verschillende bases en kopstukken van de PKK gevestigd zijn - vinden vaker confrontaties plaats.

Aantal aanvallen op PKK-posities is toegenomen

De International Crisis Group (ICG) heeft het laatste jaar de Turkse luchtaanvallen in die regio wel zien toenemen. De organisatie houdt sinds de zomer van 2015 zo nauwkeurig mogelijk bij hoeveel doden bij het conflict , dat dus zowel in Turkije als in Noord-Irak wordt uitgevochten, vallen: de teller staat op ten minste 4900 inclusief ongeveer vijfhonderd burgers. In de cijfers zijn de slachtoffers van de laatste luchtaanvallen nog niet verwerkt. 

“Het laatste jaar vallen de meeste dodelijke slachtoffers bij het conflict in Noord-Irak”, zegt ICG-onderzoeker Berkay Mandiraci. “Daarmee past de laatste Turkse actie in een patroon - dat we al wat langer zien - waarbij het aantal aanvallen op PKK-posities in Noord-Irak is toegenomen. Maar de intensiteit van de aanvallen is nieuw. Bovendien valt op dat tegelijkertijd posities in het oosten als in het westen in Noord-Irak werden aangevallen.”

De Hakurk-regio in het oosten is voor de PKK vooral belangrijk als doorvoerkanaal naar de beweging in Turkije. De ruige Qandil-bergen dienen als een natuurlijk fort en schuilplaats voor de top van de PKK-beweging van waaruit aanvallen op Turkse doelen worden voorbereid. Sinjar, in het westen, dient als verbinding tussen de PKK-strijders in Irak en Syrië. In die regio zou de aanwezigheid van de PKK, volgens Mandiraci, de laatste tijd zijn toegenomen. “Met deze militaire operatie hoopt Turkije de mobilisatie van de PKK op beide plekken te hebben verstoord.”

Daarbij zou Turkije weleens hulp kunnen hebben gehad van de regionale regering van de autonome Koerdische regio. Die vreest al langer dat de PKK-aanwezigheid de stabiliteit in zijn gebied verder in gevaar brengt. “Het lijkt er in elk geval op dat Ankara bij deze operatie baat heeft gehad, bijvoorbeeld door het uitwisselen van inlichtingen, bij een verbeterde band met het regio-bestuur.” Of daarmee ook een nieuwe fase in het voortslepende conflict zal worden ingeluid, durft Mandiraci niet te voorspellen. “Daarvoor is het nog te vroeg.”

Lees ook:
Koerden zitten in de val in de ‘veilige zone’

Turkije wil met zijn offensief in Noord-Syrië een veilige zone creëren. Zo’n zone geeft president Erdogan een middel in handen om zich te ontdoen van zijn huidige zuiderburen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden