Tunesië

Tunesische rechters staken tegen ‘inmenging’ door president

Een gerechtsgebouw in Tunis. Beeld ANP / EPA
Een gerechtsgebouw in Tunis.Beeld ANP / EPA

Het verzet tegen de autocratische neigingen van president Saied groeit.

Arjen van der Ziel

Rechters in Tunesië zijn deze hele week in staking uit protest tegen het ontslag van tientallen van hun collega’s door de steeds autocratischer regerende president Kais Saied. De magistraten in het Noord-Afrikaanse land maken bezwaar tegen de ‘voortdurende inmenging door de president in de rechterlijke macht’.

De Tunesische president Saied kondigde vorige week het ontslag van 57 rechters aan, met als voornaamste argument dat zij corrupt zijn. Ook zouden sommige magistraten te nauwe banden hebben met de gematigd islamistische partij Ennahda, de belangrijkste oppositiegroepering tegen het bewind van Saied. Een aantal van hen zou bovendien het onderzoek hebben tegengewerkt naar de moord in 2013 op twee linkse leiders. In reactie op de staking verklaarde de president dat rechters geen salaris krijgen voor dagen waarop ze niet werken.

De confrontatie tussen Saied en de rechters verergert de politieke crisis in Tunesië. De president werd in 2019 democratisch gekozen, maar trok in juli vorig jaar met steun van het leger en de veiligheidsdiensten vrijwel alle macht naar zich toe. Hij ontsloeg de premier, stuurde tanks naar het parlement, dat gesloten werd, en gaf zichzelf per decreet de bevoegdheid om rechters te benoemen, schorsen en ontslaan.

Ontwerp voor een nieuwe grondwet

Later deze maand presenteert Saied een ontwerp voor een nieuwe grondwet die veel meer macht geeft aan de president, aan hemzelf dus. De voorzitter van de commissie die de grondwet schrijft, vertelde onlangs aan persbureau AFP dat er ook niet langer in zal staan dat de islam de staatsgodsdienst is van Tunesië.

Op 25 juli, de eerste verjaardag van zijn machtsgreep, wil Saied deze ontwerpgrondwet in een referendum voorleggen aan de kiezers. Maar de kans dat dit proces eerlijk zal verlopen lijkt klein. Vrijwel alle politieke partijen zijn tegen de grondwetswijziging, terwijl Saied er juist op gebrand is zijn macht een formele basis te geven.

Tunesië was tot voor kort het enige land dat aan de massale volksprotesten van de Arabische Lente in 2010 en 2011 een prille democratie had overgehouden. Tunesische politici bleken echter slecht in het delen van de macht en het tolereren van rivaliserende opvattingen. Het land versleet in één decennium negen regeringen en belandde in een diepe crisis.

Economische problemen

Inspelend op onvrede daarover won Saied in 2019 de presidentsverkiezingen. En toen de voormalige hoogleraar constitutioneel recht vorig jaar de bestaande grondwet aan de kant schoof, genoot hij nog steeds behoorlijk veel steun. Maar inmiddels groeit het verzet. En de spanning wordt vergroot door escalerende economische problemen, waaronder fikse inflatie, hoge werkloosheid en een nijpend begrotingstekort.

Saieds bewind onderhandelt momenteel over zo’n 3,7 miljard euro aan noodleningen van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) om overheidsfinanciën op orde te krijgen. Maar in ruil voor de IMF-leningen moet de president subsidies op voedsel en brandstof afbouwen, wat zal leiden tot verdere prijsstijgingen. Ook dient hij de ambtenarensalarissen te bevriezen.

De machtige Tunesische vakcentrale UGTT, die ook tegen de grondwetswijziging is, heeft voor komende donderdag 16 juni een grote ambtenarenstaking aangekondigd tegen het volgens haar falende economische beleid. Sommige waarnemers voorspellen dat deze weerstand van de UGTT de grootste uitdaging tot nu toe wordt voor de president.

Lees ook:

Tunesië hoopt dat toeristen de economie gaan redden, maar die laten het vooralsnog afweten. ‘Ik snap het niet’

De autocratische president Saied probeert met een toerismecampagne de economie van Tunesië aan de praat te krijgen. Maar veel ondernemers zijn pessimistisch.

Tunesische president ontbindt parlement: ook het laatste restje democratie is niet veilig

De president van Tunesië heeft het parlement ontbonden. De politieke repressie in het land neemt toe.

Tien jaar na de Arabische Lente is er van de hoop op democratie weinig over in Noord-Afrika

Na de Arabische Lente, tien jaar geleden, belichaamden gematigde islamisten in Noord-Afrika de hoop op democratie. Maar daar is weinig van over. ‘De islamisten hangen in de touwen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden