Tunesië

Tunesische president draait laatste restjes democratie de nek om

Honderden betogers demonstreerden afgelopen zaterdag tegen de alleenheerschappij van president Kaïs Saied, die twee maanden geleden de macht naar zich toetrok. Beeld REUTERS
Honderden betogers demonstreerden afgelopen zaterdag tegen de alleenheerschappij van president Kaïs Saied, die twee maanden geleden de macht naar zich toetrok.Beeld REUTERS

Critici proberen in Tunesië een protest te organiseren tegen de machtsgreep van president Saied.

De Tunesische president Kaïs Saied heeft, twee maanden na zijn machtsgreep van 25 juli, per decreet nog meer bevoegdheden naar zich toe getrokken. Saied verstevigt hiermee zijn alleenheerschappij. Tunesië was tot voor kort het enige land dat aan de Arabische Lente van 2010 en 2011 een prille democratie had overgehouden, maar de nieuwe sterke man draait vrijwel alle restanten daarvan nu de nek om.

De gematigd islamistische partij Ennahda, de belangrijkste tegenstander van Saied, reageert getergd. Zo schrijft Ennahda-kopstuk Samir Dilou op Facebook dat Tunesië is overgegaan op ‘bestuur door één man’.

President Saied had op 25 juli al veel macht naar zich toe getrokken in het kleine Noord-Afrikaanse land, dat ingeklemd ligt tussen Algerije en Libië. Saied ontsloeg toen de premier, nam zelf de regeringsmacht op zich en schorste het parlement. Maar de nieuwe ingrepen, die de president woensdagavond afkondigde, gaan nog verder.

Geschorst

Zo kan Saied voortaan per decreet wetgeving uitvaardigen en moet de regering verantwoording afleggen aan hem, in plaats van aan het parlement. Het parlement blijft ook geschorst en de salarisbetaling aan de volksvertegenwoordigers wordt opgeschort. Volgens Mouna Kraïem, hoogleraar publiek recht, komen de maatregelen neer op ‘de vestiging van een dictatuur in de volle betekenis van het woord’.

Saied, die in 2019 tot president gekozen werd, verkondigt dat hij ‘de volkswil’ vertegenwoordigt en dat zijn ingrepen tijdelijk zijn. Hij belooft een commissie in te stellen, die moet helpen om de grondwet te wijzigen. Tunesië zou een presidentieel stelsel moeten krijgen, waarin niet de premier maar de president de leiding heeft. Pas dan wordt het land volgens hem ‘een ware democratie waarin het volk echt soeverein is’.

Voordat Saied twee jaar geleden president werd, was hij een conservatieve, tamelijk formeel pratende hoogleraar constitutioneel recht. Zijn oorspronkelijke machtsgreep op 25 juli genoot de sympathie van heel wat Tunesiërs, die genoeg hadden van de diepe economische crisis, de ineffectieve aanpak van de coronapandemie en het voortdurende politieke geharrewar sinds de Arabische Lente. In tien jaar versleet het land maar liefst negen regeringen.

Erfenis in gevaar

Maar tegelijk groeit, zeker bij een deel van de politieke klasse in de hoofdstad Tunis, het besef dat de erfenis van de Arabische Lente in gevaar is. Zo lijkt Saied zijn beloofde strijd tegen corruptie te misbruiken om tegenstanders uit te schakelen. Al meerdere parlementariërs zitten, deels met opgeklopte beschuldigingen, in de cel.

Een potentiële zwakte van Saied is dat hij geen eigen partij achter zich heeft. Afgelopen zaterdag was er in Tunis voor het eerst in twee maanden een demonstratie tegen zijn machtsgreep, waar honderden betogers op afkwamen. En voor komende zondag is nieuw protest aangekondigd. “Wij roepen op tot een nationale alliantie tegen de coup”, zei Osama al-Khalifi, functionaris van de seculiere partij Hart van Tunesië, op Twitter.

Lees ook:

Tunesische president Saied houdt het parlement buitenspel

Tegenstanders van het Tunesische staatshoofd Kais Saied vrezen dat het land verder afglijdt richting een autocratie.

President ‘Robocop’ heeft nu alle macht in Tunesië naar zich toegetrokken

Twee jaar geleden verscheen de Tunesische president Kais Saied voor het eerst op het politieke toneel, nu lijkt hij alle macht in handen te hebben. Wie is hij?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden