Vs-columnBas den Hond

Trumps verhalen over stembusfraude komen Republikeinen in Georgia even niet goed uit

Eigenlijk had januari een kalme periode moeten zijn in de Amerikaanse politiek. Het oog van de orkaan. November was de maand van de verkiezingen, de tellingen, hertellingen en rechtszaken. December wordt de ‘lame duck’ maand, waarin de oude politieke situatie nog geldt. Donald Trump vaardigt besluiten uit en het Congres in oude samenstelling timmert, als alles goed gaat, een laatste noodbegroting in elkaar zodat de overheid niet per 11 december zonder geld komt te zitten. 

En januari zou de maand van de machtswisseling moeten zijn. De oude president pakt zijn koffers en vaardigt de laatste gratiebesluiten uit. Het Congres wacht – inmiddels in nieuwe samenstelling – op de inhuldiging van Joe Biden.

Machtsverhoudingen in Washington

Maar het wordt anders. In januari pas wordt beslist hoe de machtsverhoudingen in Washington liggen. Of de Democraten, met een president in het Witte Huis en meerderheden in beide huizen van het Congres, de toon zullen zetten. Of dat er opnieuw een patstelling komt, met een door de Republikeinen beheerste Senaat die veel kan blokkeren wat Biden en de Democraten willen.

Die beslissing valt in Georgia. Daar zijn de verkiezingen voor twee senaatszetels onbeslist geëindigd. En dus zijn er op 5 januari beslisronden tussen Kelly Loeffler (R) en Raphael Warnock (D), en tussen David Perdue (R) en Jon Ossoff (D). Alleen als de Democraten beide zetels winnen, hebben ze het de komende twee jaar voor het zeggen in de Senaat. Ze hebben dan 50 van de 100 zetels. Geen meerderheid, maar als de stemmen staken mag de vice-president van de VS, Kamala Harris, een doorslaggevende stem uitbrengen.

Dubbeltje op zijn kant

Gaat dat lukken? Het is een dubbeltje op zijn kant. In Georgia won Joe Biden met klein verschil van Donald Trump. Dat suggereert dat de Democraten hoop mogen koesteren. Maar Biden had zijn overwinning in belangrijke mate te danken aan de grote afkeer onder Democraten van Donald Trump, die voor een hoge opkomst zorgde. Blijven ze nu thuis onder het motto ‘missie geslaagd’, of zullen ze ook naar de stembus komen om Biden de komende jaren werkelijk aan de macht te brengen in Washington? Het is onzeker.

Aan de Republikeinse kant ligt het nog ingewikkelder. Ook bij die partij was de opkomst hoog – veel meer mensen dan de peilingen voorzagen kwamen naar de stembus om de aanval op Donald Trump te proberen af te slaan. Dat lukte hen in die staat net niet. Daarbij zal een rol gespeeld hebben dat er ook Republikeinen zijn die niet veel op hebben met Trump. Veel van hen bleven thuis, of sloegen het vakje bij de naam van Donald Trump over.

Trump is nog niet weg

De twee Republikeinse senatoren moeten beide groepen naar de stembus zien te krijgen. En dat is niet eenvoudig, want Donald Trump is nog niet weg. Sterker nog, hij beweert dat hij de presidentsverkiezingen gewonnen heeft. Wie hem dat enthousiast nazegt, trapt daarmee op de tenen van de groep die hoopt van hem af te zijn. Wie het tegenspreekt, krijgt het aan de stok met Trumps trouwe fans.

Die fans domineren momenteel onder de Republikeinse kiezers. Het lijkt het verstandigst voor de twee Republikeinse senatoren om dan toch maar volledig op de Trump-tour gaan. Maar dat heeft nog een ander nadeel. Wie zegt dat Trump gelijk heeft dat hij de winnaar was van de presidentsverkiezingen, beweert daarmee dat die verkiezingen oneerlijk zijn verlopen. Dat een wijdvertakt Democratisch complot ervoor heeft gezorgd dat miljoenen stemmen, en ook honderdduizenden in Georgia, gestolen of vals uitgebracht zijn. Als je dat gelooft, waarom zou je dan nog gaan stemmen?

Ijdele hoop

Misschien dat Donald Trump het weet. Zaterdag zou hij in Georgia campagne komen voeren. Zijn partij hoopt, dat hij vooruit kijkt, dat hij zal waarschuwen tegen het gevaar van een Democratische president zonder een Republikeins blok aan het parlementaire been. En dat hij het onderwerp stemfraude een keer laat liggen. Maar Trump kennende, is die hoop ijdel.

Trouw-correspondent Bas den Hond (standplaats Boston) schrijft wekelijks een column over de Amerikaanse politiek. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden