null Beeld Trouw
Beeld Trouw

VS-ColumnBas den Hond

Trumps lof voor Poetin is pijnlijk, maar in kritiek op Biden vinden de Republikeinen elkaar weer

Redactie Trouw

Donald Trump en Vladimir Poetin kun je vinden in dezelfde politieke stal: “Twee misselijkmakende, angstige varkens die haten waar Amerika voor staat”, zo werden ze donderdag genoemd. “Alles wat ze doen, komt voort uit hun eigen zwakheid en onzekerheid, hun neuzen tegen elkaar wrijvend en feestvierend terwijl onschuldige mensen hun leven verliezen.”

Dat was geen onstuimige tv-commentator die zich in deze varkensvergelijking verloor. Maar de adjunct-voorlichter van het Witte Huis, Andrew Bates.

Of het veel indruk op beide heren zal maken, valt te betwijfelen. Poetin wordt al langer voor moordenaar uitgemaakt. En terwijl het niet bekend is of de Russische president persoonlijk genoegen beleeft aan uitgescholden te worden door een Amerikaanse presidentiële woordvoerder, valt dat van Trump wel aan te nemen. Immers, je telt niet mee, als je woorden geen rimpels meer veroorzaken in de vijver van de publiciteit.

Wat had hij dan gezegd dat Bates zo boos maakte? Dat Poetin een briljant strateeg is. En zo fijn hard. “Ik kwam gisteren thuis en ik zag een tv-scherm en ik zei: dit is geniaal”, vertelde hij in een interview met twee conservatieve radiocommentatoren. “Poetin zegt ‘dit gebied is onafhankelijk’ tegen een groot deel van Oekraïne. Kan het nog slimmer? Nu kan hij er naartoe en een vredeshandhaver zijn.”

Later, tijdens een fondsenwervings-bijeenkomst in zijn landhuis Mar-a-Lago, kwam daar kritiek bij op de aanpak van president Joe Biden, die op de invasie van Oekraïne met sancties heeft geantwoord. “Poetin neemt het land over voor sancties ter waarde van twee dollar. Een enorme locatie, een geweldig stuk land met een heleboel mensen erop, en hij wandelt er doodleuk naar binnen.”

Dat wil niet zeggen dat Trump de invasie zelf goedkeurt. Woensdag noemde hij de inval ‘een droevige zaak voor het land en zeker voor al die mensen die onnodig gedood gaan worden.’ Trump liet ook optekenen dat de invasie nooit zou zijn doorgezet als hij nog president was geweest.

Trump bezorgt de Republikeinen weer hoofdpijn

Het zat er dik in dat Trump zichzelf pontificaal in het midden van de Oekraïne-kwestie zou plaatsen. Voor Joe Biden en zijn regering is dat niet zo’n probleem. Maar voor Trumps eigen partijgenoten, de Republikeinen, wel. Die moeten hun lijn bepalen tegenover zowel Biden als Poetin.

Gezien de magere resultaten van Bidens beleid – hij heeft Poetin nergens van kunnen weerhouden – ligt het voor de hand om te pleiten voor een nog hardere aanpak tegen de Russische leider dan de president tot op heden heeft laten zien. Maar dat Trump tegelijkertijd de Russische president bewondert, maakt zijn kritiek wat ongemakkelijk.

Want uiteindelijk is de ex-president nog steeds de leider van de partij. Dat is geen formele titel, maar een praktische rol die hij kan opeisen doordat hij nog zo populair is onder de harde kern van de Republikeinen. Dat is de groep die opkomt bij de voorverkiezingen – ze staan voor dit voorjaar op het programma - en daar de carrière van een afgevaardigde of senator kan maken of breken.

Maar vindt die harde kern hetzelfde over de oorlog in Oekraïne en Poetins genialiteit als wat Trump vindt? In een peiling van tv-netwerk CBS sprak een paar weken geleden 41 procent van de Republikeinse kiezers zijn steun uit voor Oekraïne, terwijl maar 9 procent sympathie had voor Rusland.

Wat dat betreft zitten de Republikeinse congresleden die oproepen tot nog strengere maatregelen tegen Rusland beter op de lijn van Trumps achterban dan Trump zelf.

Waar Trump en die Congresleden het in ieder geval over eens zijn, is dat het eigenlijk allemaal de schuld is van Joe Biden, die in de weken dat Poetin zijn aanval openlijk voorbereidde veel te slap zou zijn opgetreden. “Dit zou nooit zijn gebeurd als ik nog regeerde”, zei Trump nogmaals tegen de rechtse tv-zender Fox News. “Bidens zwakheid in het algemeen, en zijn overgave als het ging om de Nord Stream 2 pijpleiding, maakte ongetwijfeld Poetins invasie van Oekraïne gemakkelijker”, twitterde Republikeins senator Ted Cruz.

Ze zullen allebei hopen dat de kiezers kort van memorie zijn. En dat ze niet zullen terugdenken aan hoe de vorige president de levering van Javelin-luchtverdedigingsraketten aan Oekraïne in de ijskast zette, totdat het land presidentskandidaat Joe Biden corruptie in de schoenen zou hebben geschoven.

Landsbelang was toen Trump-belang. En wat de Republikeinen betreft is het dat nog steeds. Wat hij ook verder over Oekraïne te melden heeft.

Trouw-correspondent Bas den Hond (standplaats Boston) schrijft wekelijks een column over de Amerikaanse politiek. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden