Harde woorden

Trump zoekt confrontatie met China over WHO en Hongkong

De Amerikaanse president Donald Trump vrijdagmiddag tijdens zijn toespraak in de Rozentuin van het Witte Huis.Beeld EPA

De VS zullen Hongkong voortaan niet meer anders behandelen dan China. En omdat ze de Wereldgezondheidsorganisatie een speelbal van dat land vinden, verbreken ze er alle banden mee.

In een toespraak in de Rozentuin van het Witte Huis zei president Donald Trump vrijdagmiddag dat China zijn belofte heeft gebroken dat Hongkong binnen China zijn eigen economische en politieke regels zou mogen hebben. Hij trekt die conclusie uit het aannemen door het Volkscongres in Peking van een wet op de openbare veiligheid in Hongkong. Bij de overdracht van de Britse kroonkolonie aan China werd vastgelegd dat er een situatie zou blijven van ‘één land, twee systemen’, tot 2047.

“China heeft die belofte verbroken”, zei Trump. “Daarom instrueer ik mijn regering om het proces te beginnen van het elimineren van vrijstellingen die Hongkong een andere en speciale behandeling gunnen. Mijn aankondiging van vandaag betreft het volledige spectrum van overeenkomsten die we met Hongkong hebben, van ons uitleveringsverdrag tot exportregels over [civiel en militair] te gebruiken technologie, en nog andere dingen, met maar weinig uitzonderingen.”

De VS zullen ook sancties uitvaardigen tegen functionarissen in zowel China zelf als Hongkong die hebben bijgedragen aan het ondergraven van de autonomie van de stad.

En de aandelen van een aantal Chinese bedrijven mogen misschien binnenkort niet meer verhandeld worden op Amerikaanse beurzen. Een financiële werkgroep zal ‘de verschillende praktijken onderzoeken’ van die bedrijven, ‘met als doel het beschermen van Amerikaanse investeerders.’

Andere verwijten

Trump legde een verband tussen de ontwikkelingen rond Hongkong en andere verwijten die hij China al langer maakt: de scheve handelsbalans, het verdwijnen van banen in de Amerikaanse industrie naar China en het stelen van intellectueel eigendom. Met bijzondere nadruk, in de week dat het aantal doden door de coronapandemie in de VS de 100.000 overschreed, op China’s vermeende rol bij die uitbraak.

Opnieuw suggereerde Trump dat China het virus bewust op de rest van de wereld heeft afgestuurd: “De wereld heeft antwoorden nodig van China over het virus. Waarom blokkeerde China het reizen van geïnfecteerde mensen uit Wuhan naar alle andere delen van China? Het ging niet naar Peking, het ging nergens anders heen, maar ze stonden die mensen toe om vrijuit over de wereld te reizen, Europa en de VS inbegrepen.”

WHO

Het is ook vanwege China dat de VS nu niets meer te maken willen hebben met de Wereldgezondheidsorganisatie, de WHO. “De Chinezen negeerden hun verplichting verslag uit te brengen aan de WHO en oefenden druk uit op die organisatie om de wereld te misleiden toen het virus voor het eerst werd ontdekt door de Chinese autoriteiten.”

Volgens Trump had de WHO orde op zaken moeten stellen. Eerder al schortte hij de Amerikaanse betalingen op. “China heeft de totale controle over de WHO, ondanks het feit dat ze maar 40 miljoen dollar betalen, vergeleken met wat de VS betalen, ongeveer 450 miljoen per jaar. We hebben in detail verteld welke hervormingen ze moesten doorvoeren, maar ze hebben geweigerd actie te ondernemen.”

Volgens Trump zullen de VS het uitgespaarde geld niet in eigen land houden, maar inzetten voor andere ‘dringend nodige’ gezondheidsprojecten.

Trump beantwoordde na zijn persconferentie geen vragen. Vermoedelijk koos hij daarvoor omdat de verzamelde pers waarschijnlijk alleen vragen zou stellen over de dood van een zwarte arrestant, George Floyd, in Minneapolis, nadat diens nek minutenlang onder de knie van een agent werd geklemd. Op Trumps reacties op die gebeurtenis en vooral op de rellen en plunderingen daarna, was veel kritiek gekomen. Twitter markeerde een van zijn tweets als ‘verheerlijking van geweld.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden