Liquidatie

Trump wilde niet zwak lijken en koos voor de extreme optie: een doodvonnis voor Soleimani

President Donald Trump tijdens een campagnebijeenkomst in Miami, Florida dit weekend. Beeld REUTERS

Amerikaanse media melden druppelsgewijs over het besluitvormingsproces in Washington dat aan de drone-aanval voorafging.

De avond dat Donald Trump toestemming gaf voor het doden van Qassem Soleimani, afgelopen donderdag, was hij ‘kalm, cool, alles op een rijtje’. Maar de dagen daarvoor was hij geagiteerd geweest. Woedend dat raketaanvallen op een Iraaks-Amerikaanse basis in Kirkuk het leven hadden gekost aan een Amerikaanse tolk. Bezorgd dat een blokkade van de Amerikaanse ambassade hem ‘zwak’ deed lijken.

Uit reconstructies door de Amerikaanse media de afgelopen dagen, op basis van anonieme bronnen, blijkt dat de adviseurs van de president inderhaast moesten reageren op een besluit dat ze niet hadden verwacht. Hardere maatregelen tegen Iran en met Iran verbonden milities in Irak en andere landen in het Midden-Oosten stonden al maanden op de agenda. Iran, economisch in het nauw gebracht door wereldwijd doorwerkende Amerikaanse sancties, nadat Trump het akkoord over Iraanse nucleaire technologie had opgezegd, sloeg steeds feller om zich heen. Groot in het nieuws kwamen aanslagen op tankers in de Perzische Golf afgelopen zomer, raketaanvallen op Saoedische olie-installaties en het neerschieten van een Amerikaanse drone. Er waren steeds meer aanvallen met raketten op Amerikaanse bases in Irak. Op 27 december viel daarbij een Amerikaanse dode. Volgens overheidsfunctionarissen waren er meer, en grotere acties op komst.

Vergeldingsopties

Trumps medewerkers leverden hem kort na kerst een lijst met mogelijke vergeldingen. Een van de opties was het doden van de Iraanse generaal, de spin in het web van milities die overal in de regio de belangen van Iran bevorderen: Qassem Soleimani.

Maar dat was, zo meldde The New York Times, in de ogen van Trumps adviseurs een extreme en eigenlijk niet eens een serieuze mogelijkheid. Zowel George W. Bush als Barack Obama hadden daar tijdens hun regeringsperioden vanaf gezien, om het conflict met Iran niet onnodig hoog te laten oplopen. De optie stond er eigenlijk alleen bij om de andere keuzes die de president kon maken, meer gematigd te laten lijken.

In eerste instantie reageerde Trump zoals verwacht. Als represaille voor de dood van de Amerikaanse tolk gaf hij toestemming tot aanvallen op bases van Kataib Hezbollah in Syrië en Irak, de militie die verantwoordelijk werd gehouden. Daarbij vielen 25 doden. Daarop volgde een belegering van de Amerikaanse ambassade in Bagdad door shiieten. Daarmee werd volgens Trump weer een grens overschreden. Het beeld van de zich in beveiligde ruimten terugtrekkende Amerikaanse diplomaten, terwijl daarbuiten vernielingen werden aangericht, liet Amerika, en hemzelf, zwak lijken. Hij koos voor de extreme optie: een doodvonnis voor Soleimani.

Het uitvoeren daarvan was voor de Amerikaanse krijgsmacht niet moeilijk. De generaal reisde de laatste jaren openlijk door de regio. Ook hij ging er vanuit dat een Amerikaanse aanslag op hem geen serieuze mogelijkheid was.

Dat hij vrijdagochtend, lokale tijd, vanuit Beiroet in Bagdad zou aankomen, was bekend. De enige vraag was wie hem zou verwelkomen. Als het een hoge functionaris van de Iraakse regering was geweest, dan was de actie op dat moment niet doorgegaan. Maar het was, zo werd in het jargon van de inlichtingendiensten aan Washington gemeld, een ‘zuiver gezelschap’. En dus gaf Trump het sein

Lees ook:

Trump neemt groot risico met aanslag op Iraans kopstuk

Tot nu toe was president Donald Trump geen groot liefhebber van militaire escalatie. Met het uitschakelen van een Iraanse generaal toont de president zich van een ongewone kant. Wat bewoog hem?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden