AnalyseSomalië

Trump trekt zijn troepen terug uit Somalië en speelt daarmee terreurgroep Al-Shabaab in de kaart

Strijders van de Somalische radicaal-islamistische groep Al Shabaab. Beeld AP
Strijders van de Somalische radicaal-islamistische groep Al Shabaab.Beeld AP

De regeringen van Somalië en buurlanden hopen dat aankomend Amerikaanse president Joe Biden straks het besluit van Trump terugdraait om troepen terug te trekken uit Somalië.

Met ontzetting en angst hebben Somaliërs gereageerd op de beslissing van de VS om troepen terug te trekken uit het land. Zij vrezen dat het de islamitische terreurbeweging Al-Shabaab vrijwel zeker meer kans biedt om haar invloed weer uit te breiden. Bovendien had Washington geen slechtere tijd kunnen bedenken voor het besluit, juist nu de spanningen in Somalië stijgen in aanloop naar de presidentsverkiezingen in februari.

De VS hebben zo’n 700 militairen in Somalië die vooral belast zijn met de training, maar ook begeleiding van de goed functionerende elite-eenheid Danab (Bliksembrigade). Die moet als voorbeeld gelden voor de rest van het Somalische leger dat zwak is en waar deserties door slechte betaling en clangeschillen aan de orde van de dag zijn. De vraag is of Danab al in staat is, zonder Amerikaanse steun, goed te blijven opereren.

Juist in de laatste paar jaar zijn territoriale successen op Al-Shabaab behaald door Danab, vaak met Amerikaanse ondersteuning uit de lucht, en Amisom, de militaire macht van de Afrikaanse Unie in Somalië. De Somalische president Mohamed Abdullahi Farmajo zei onlangs: “De Amerikaanse militaire steun heeft ons de kans geboden effectief Al-Shabaab te bestrijden en daarmee grotere veiligheid te brengen voor de hele regio”.

Evenveel inkomen als de federale regering

Al-Shabaab, geaffilieerd aan Al-Qaida, voert geen conventionele oorlog, maar heeft zich geperfectioneerd in het plegen van bomaanslagen op militaire, politieke en burgerdoelen. Niet alleen in Somalië maar ook in andere landen in de regio, waaronder vooral in Kenia. Het Amerikaanse troepenbesluit baart ook daar grote zorgen. De Keniaanse president, Uhuru Kenyatta, heeft eerder gezegd dat de voor volgend jaar geplande terugtrekking van Keniaanse eenheden uit Somalië, afhankelijk is van de veiligheidssituatie in het land.

Ook Amisom, 19.000 man sterk, is na dertien jaar begonnen aan vermindering van haar aanwezigheid, Somalië komt er steeds meer alleen voor te staan na bijna dertig jaar chaos, veroorzaakt door krijgsheren, clanleiders en Al-Shabaab. Daarnaast is het politiek erg onrustig omdat de federale regering in de hoofdstad Mogadishu het steeds vaker aan de stok heeft met autonome regionale besturen.

Al-Shabaab heeft tussen de 5000 en 10.000 strijders en wil een regering die het land leidt volgens een strikte versie van de islamitische wetgeving. Aan geld heeft de beweging geen gebrek. Al-Shabaab incasseert maandelijks een kleine 15 miljoen euro door afpersing en bedreiging van bedrijven en burgers, zo blijkt uit een recent rapport van het Somalische Hiraal Instituut. Daarmee heeft het evenveel inkomsten als de federale regering.

Afghanistan en Irak

De VS hebben niet gezegd of alle militairen uit Somalië worden teruggetrokken, maar wel dat de bestrijding van Al-Shabaab met drones zal doorgaan, mogelijk vanaf bases in Kenia en Djibouti. Analist Rashid Abdi gelooft dat hoe dan ook de terreurbeweging zich over het Amerikaanse besluit in de handen wrijft. “Ze zal het nieuws zeker gebruiken als ‘overwinning’ voor haar propagandadoeleinden.”

In Somalië en de Oost-Afrikaanse buurlanden is nu alle hoop gevestigd op de toekomstige Amerikaanse president Joe Biden om het besluit over de terugtrekking na zijn inauguratie in januari terug te draaien. Trump besloot eerder al om troepen uit Afghanistan en Irak weg te halen.

Lees ook:

De jihad gedijt goed in het sociaal-economische klimaat van Afrika

In Afrika heeft de afgelopen tien jaar heeft een jihadistische geweldsexplosie plaatsgevonden. Al-Qaida en IS hebben vaste voet aan de grond gekregen op het continent.

Amerikanen uitgedaagd door Somalische terroristen

Leden van de Somalische jihadistische terreurorganisatie Al-Shabaab sloegen dit weekeinde hard toe op een Amerikaanse militaire basis in Kenia. Ondanks de vele raketten die de VS op hen afvuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden