Nieuwe regels

Trump tot 2023 verbannen van Facebook, politici verliezen beschermde status

De bestorming van het Capitool in Washington op 6 januari. Toenmalig president Trump had via sociale media opgeroepen tot verzet tegen de vaststelling van de verkiezingsuitslag. Beeld AP
De bestorming van het Capitool in Washington op 6 januari. Toenmalig president Trump had via sociale media opgeroepen tot verzet tegen de vaststelling van de verkiezingsuitslag.Beeld AP

Donald Trump blijft voorlopig geschorst van Facebook. Politici verliezen deels hun status aparte op het sociale netwerk.

Donald Trump kan op zijn vroegst op 7 januari 2023 weer iets op Facebook posten. Tegen het einde van zijn schorsing zal het grootste sociale netwerk ter wereld evalueren of het veilig is om Trump weer toe te laten. Maar als dat zal gebeuren, dan worden zijn bijdragen voortaan grotendeels langs dezelfde maatstaf gelegd als de bijdragen van ‘gewone gebruikers’.

Met die aankondigingen kwam Facebook op vrijdagavond tegemoet aan kritiek die het platform onlangs kreeg van zijn eigen ‘Oversight Board’. Dat is een onafhankelijke toezichtsraad die door Facebook is opgericht om bindend advies te geven bij controversiële beslissingen over wat wel en niet toegestaan is op het sociale netwerk.

De toezichtsraad kon de schorsing van Trump op 7 januari van dit jaar billijken, omdat er toen sprake was van een acuut bedreigende situatie. De president had een dag eerder zijn supporters via sociale media opgeroepen tot een bestorming van het Capitool in Washington, waarbij doden vielen, en waarbij de bekrachtiging van de resultaten van democratische verkiezingen in de war geschopt werd. Maar de toezichtsraad was ook kritisch dat Facebook Trump voor onbepaalde tijd geschorst had.

Heldere regels opstellen

De twee belangrijkste aanbevelingen van de raad waren om heldere regels voor dit soort schorsingen op te stellen, en Trump aan de hand daarvan een sanctie op te leggen. Bovendien adviseerde de raad om de speciale behandeling van politici te heroverwegen.

Die speciale behandeling kwam erop neer dat Facebook heel terughoudend was met het verwijderen van bijdragen van politici, ook als ze de voorwaarden schonden die voor andere gebruikers wel gelden. Wat zij zeggen is immers inherent nieuwswaardig. “Mensen moeten kunnen zien wat politici zeggen”, zo zei Zuckerberg een jaar geleden nog in een televisie-interview.

Die houding kwam Facebook op veel kritiek te staan, in een tijd dat nepnieuws en geweldsoproepen door politici een groot bereik kunnen krijgen, juist dankzij sociale media. Die kritiek ging overigens niet alleen over de Amerikaanse politiek. De rol van Facebook bij het aanwakkeren van haat tegen de Rohingya in Myanmar werd in dit verband vaak aangehaald.

Bestorming Capitool was keerpunt

De bestorming van het Capitool was voor Facebook een keerpunt; het besloot snel daarna om het account van Trump te schorsen. Nu het bedrijf die impulsbeslissing met terugwerkende kracht in een nieuw beleid heeft ingebed, blijkt dat de draai niet 180 graden is, maar wel degelijk plaatsvindt.

Want Facebook behoudt zich het recht voor om nieuwswaardigheid van een bijdrage mee te wegen in de beslissing om die al dan niet weg te halen. In de praktijk zal dat betekenen dat politici soms met iets weg komen waar gewone gebruikers voor geschorst worden. Maar de categorische bescherming voor politici wordt losgelaten. “We gaan er niet van uit dat de uitingen van welke persoon dan ook inherent nieuwswaardig zijn, inclusief die van politici.”

In de gevallen waarin Facebook besluit iets opruiends of onwaars te laten staan vanwege de nieuwswaardigheid, zal het die overweging ook expliciet delen.

Trump zelf stopte deze week overigens met het blog op zijn eigen site. Hij was daar een maand geleden mee begonnen om toch een platform te hebben om met zijn achterban te communiceren. Maar naar verluidt was hij gefrustreerd door het lage bereik.

Lees ook:

Wie is het nieuwe Hooggerechtshof van Facebook, dat bepaalt dat Trump zijn accounts niet terugkrijgt?

De beslissingen over wat je wel en niet mag zeggen op het grootste platform ter wereld zijn uitbesteed aan de Facebook Oversight Board, dat een soort Hooggerechtshof voor de online vrijheid van meningsuiting wil zijn. Maar wat is dat voor een club?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden