null Beeld

ColumnBas den Hond

Trump struikelde even in Texas, maar staat na Ohio alweer overeind als partijleider

Na een voorverkiezing in Texas leek het leiderschap van Donald Trump over de Republikeinse partij even te wankelen. Maar na een andere voorverkiezing, in Ohio, was hij weer helemaal terug.

“Geweldige Republikeinse overwinning voor Mike Carey. Grote aantallen! Dankjewel Ohio en al onze geweldige Amerikaanse patriotten”, liet Trump dinsdag weten toen de door hem gesteunde kandidaat gewonnen bleek te hebben.

Mike Carey is nu de Republikeinse genomineerde voor een zetel in het Huis van Afgevaardigden. Hij feliciteerde op zijn beurt de voormalige president: “Vanavond hebben de mensen van Ohio’s 15e congresdistrict de duidelijke boodschap aan de natie gestuurd dat President Donald J. Trump zonder enige twijfel de leider van onze partij is.”

Trump had zijn best gedaan

Daar was dus wel enige twijfel over toen een week eerder in Texas een voorverkiezing werd gehouden, eveneens voor een Republikeinse zetel in het Huis van Afgevaardigden. Daar nam Jake Ellzey het op tegen Susan Wright. En ondanks het feit dat Trump zijn steun voor Wright had uitgesproken, won Ellzey met 53 procent van de stemmen.

Trump had met name in de laatste dagen voor die verkiezing zijn best gedaan. Twitteren kan hij niet meer, maar hij gaf een verklaring uit waarin hij uitlegde dat Wright “de Amerika Eerst programmapunten steunt en onze krijgsmacht en onze veteranen, sterk is als het om de grenzen gaat, hard tegen de misdaad, voor het leven [dus tegen abortus] en voor het tweede amendement [dat het recht op wapenbezit garandeert].” Zijn politieke actiecomité gaf 100.000 dollar om tv-advertenties uit te zenden. Maar het hielp allemaal niet voldoende.

Die twee verkiezingsuitslagen spreken elkaar dus tegen. Dat hoeft niet te verwonderen, ze vormen in feite een minieme steekproef uit de politieke wereld. Als je maar twee mensen vraagt naar hun mening over Trump of Biden, weet je ook nog niet veel over hun steun in het land. Pas als je honderden, liefst zo’n duizend mensen peilt, ontstaat er een stabiel beeld.

De ex-president is nog te populair

Maar iets valt er wel te zeggen over de positie van Trump. In Texas steunde hij een verliezende kandidaat die geen doorgewinterd politica was. Susan Wright is de weduwe van Don Wright, lid van het Huis van Afgevaardigden tot februari, toen hij overleed aan Covid-19. Haar tegenstander Jake Ellzey, een voormalig piloot van gevechtsvliegtuigen bij de marine, zit nu nog in de Senaat van Texas, beschikte over een goed gevulde campagnekas en had de steun van een groot aantal prominente Texaanse Republikeinse politici, zoals voormalig gouverneur – en minister van energie onder Donald Trump - Rick Perry.

Ellzey liet het verder ook wel uit zijn hoofd om Donald Trump te bekritiseren. Toen de voormalige president samen met de gouverneur van Texas in juli de grens met Mexico bezocht, om de aandacht te vestigen op wat de Republikeinen graag een migrantencrisis noemen, was Ellzey erbij.

Ook in Ohio, waar Trumps kandidaat wel won, was geen van de Republikeinse gegadigden voor de nominatie zo roekeloos om Trump af te vallen. Daarvoor is de ex-president nog te populair bij de Republikeinen.

Die relatie is wel een heel klein beetje aan het bekoelen. Vorig jaar november kon hij de goedkeuring wegdragen van 90 procent van de Republikeinse kiezers, en de sterke goedkeuring van 73 procent. In juli was 82 procent hem goed gezind, en had hij de sterke goedkeuring van 62 procent.

Trumps positie is aan het verzwakken

Dat duidt op een verzwakking van zijn positie, maar in voorverkiezingen zoals die in Texas en Ohio maakt dat nog niet uit. Want bij zulke verkiezingen is de opkomst traditioneel laag, het gaat per district om tienduizenden in plaats van honderdduizenden kiezers. Wie in een voorverkiezing gaat stemmen, doet dat vanwege een sterke politieke motivatie, en bij de Republikeinen zal die vaak voorkomen uit trouw aan Trump.

Dat betekent dat zelfs Republikeinse politici die op Trump afgeknapt zijn, hem wijselijk niet zullen aanvallen. Het schoolvoorbeeld daarvan is de Republikeinse fractieleider in de Senaat, Mitch McConnell, momenteel de machtigste politicus van zijn partij. Hij heeft Trump nooit vergeven dat die probeerde de uitslag van de presidentsverkiezingen in november verdacht te maken en dat hij een groot deel van de partij voor dat karretje spande. Hij spreekt hem nooit meer. Maar het actiecomité dat ijvert voor de verkiezing van Republikeinse senatoren volgend jaar, en dat onder leiding staat van McConnell, verkoopt volop T-shirts en andere voorwerpen met het gezicht van Trump erop, met onderschriften als: “Mis je me al?”

Trumpmokken en -petten

Ook andere takken van de Republikeinse partij die geld inzamelen, doen goede zaken met Trumpmokken en -petten. Wie op de email-lijst staat van de Republikeinse partij zelf, kreeg begin juni maar liefst 19 berichten over de aanstaande verjaardag van Trump (op de 14e). Bij het ondertekenen van een felicitatie voor de president kon in één moeite door een klein bedrag aan de partij worden geschonken. Volgens WinRed, de organisatie die dergelijke giften voor de Republikeinen verwerkt, leveren webpagina’s met Trumps naam erop twee keer zoveel geld op als webpagina’s zonder.

Door zich aan die realiteit over te geven, spekken de Republikeinen hun partijkas. Ook Trump zelf doet er goede zaken mee – zijn politieke actiecomité heeft meer dan 100 miljoen dollar in kas.

Voor Democraten die zich daar zorgen over maken is er één troost: in al die mails waarin Trump wordt genoemd, valt maar zelden de naam van Joe Biden. Als vijand die het bloed doet koken, de donatiedrift opvoert en conservatieve kiezers naar de stembus laat optrekken om hem de pas af te snijden, is de huidige president van de VS kennelijk totaal ongeschikt gebleken. En dat is voor de Democraten een voordeel dat niet in geld is uit te drukken.

Trouw-correspondent Bas den Hond (standplaats Boston) schrijft wekelijks een column over de Amerikaanse politiek. Lees ze hier terug.

Lees ook:

De machtige juridische waakhond gaf eerst pootjes aan Trump en nu zit-ie op voor Biden

Wie nog steeds nieuwsgierig is naar de rijkdom van Donald Trump, of denkt dat hij tot over zijn oren in de schulden zit die uitstaan bij onfrisse types, mag hoop koesteren, schrijft Bas den Hond.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden