Sancties

Trump straft Chinese hightech-bedrijven vanwege Oeigoeren

Dorpen en steden in Xinjiang hangen al vol beveiligingscamera’s, zoals bij deze moskee in Yengisar. Beeld AFP

De Verenigde Staten stellen sancties in tegen Chinese bedrijven vanwege de onderdrukking van de Oeigoerse bevolking. Gaat het echt om hen, of is dit een stap in de handelsoorlog?

In de westelijke Chinese regio Xinjiang zitten naar schatting meer dan een miljoen mensen opgesloten in kampen, al noemt Peking die liever ‘opleidingscentra’. De centra hebben wachttorens en hoge hekken en de weinigen die er weer uitkomen en willen praten, vertellen over verschrikkelijke schendingen van de mensenrechten.

Maar de Chinese controle in Xinjiang gaat verder dan het opsluiten van de islamitische bevolking, die voornamelijk bestaat uit Oeigoeren, een volk dat verwant is aan de Turken. Peking houdt de mensen in het gebied ook in de gaten met videocamera’s, gezichtsherkenning gecombineerd met kunstmatige intelligentie. Voor de bedrijven die zich daarmee bezighouden is Xinjiang een grote proeftuin met fantastische mogelijkheden.

Zware klap 

Juist die bedrijven treffen de VS nu met sancties. Het gaat om twintig beveiligingsbureaus en acht ondernemingen die technologie ontwikkelen voor deze groeisector. In augustus verbood president Donald Trump al aankopen van de Amerikaanse overheid bij deze bedrijven, nu mogen de ondernemingen op de lijst ook geen onderdelen meer kopen in de VS. 

Het bekendste bedrijf op de lijst is Hikvision, naar eigen zeggen de grootste leverancier van video-beveiligingsapparatuur ter wereld, met een beurswaarde van 42 miljard dollar. Andere ondernemingen zijn SenseTime en Megvii, die zich toeleggen op gezichtsherkenning. iFlytek doet hetzelfde met spraak. Het zijn makers van beveiligingsapparatuur en ondernemingen die zich specialiseren in het verwerken van data. 

De sancties zijn een zware klap in de verdere ontwikkeling van deze bedrijven, menen kenners van de technologiemarkt. Ze gebruiken producten van Amerikaanse toeleveranciers als Intel en Nvidia en het is de vraag of ze daar snel hoogwaardige vervangers voor kunnen vinden. Intel maakt bijvoorbeeld computerchips die Chinese bedrijven niet zomaar kunnen leveren.

Of de Oeigoeren veel opschieten met deze maatregelen is onduidelijk. De steden in dorpen in Xinjiang hangen al vol camera's. De Chinese controle is vrijwel waterdicht. 

Etnische minderheden

Dat roept de vraag op wat de bedoeling is van de Amerikaanse sancties. Minister Wilbur Ross is stellig: “De Amerikaanse regering kan en wil de wrede onderdrukking van etnische minderheden in China niet toestaan”, laat hij weten in een verklaring. Maar opvallend is wel dat de minister van handel dit verkondigt, en niet zijn collega Mike Pompeo van buitenlandse zaken.

De sancties kunnen ook niet los worden gezien van de handelsoorlog tussen de VS en China. De twee landen hebben elkaar getroffen met heffingen op vrijwel de gehele handelsstroom, van vele honderden miljarden dollars per jaar. Die maatregelen vertragen de wereldhandel en hinderen daarmee ook de economieën van veel andere landen.

Washington en Peking blijven wel in gesprek over de handel, maar het is onzeker wanneer een resultaat te verwachten is. Eerder troffen de VS al het Chinese telecombedrijf Huawei met sancties, omdat dat bedrijf de Amerikaanse staatsveiligheid zou bedreigen door mee te werken aan spionage voor Peking. De nieuwe maatregelen tegen de technologiebedrijven, afgekondigd vanwege het Chinese beleid tegen de Oeigoeren, zijn nu ook een puzzelstukje in de handelsbesprekingen geworden.

Lees ook: Omir Bekali zat in een strafkamp omdat hij Oeigoers is: ‘China wil ons vernietigen’

Omir Bekali is een van de weinigen die lang in de beruchte kampen voor Oeigoeren heeft gezeten en het kan navertellen.

Europa voelt de pijn van handelsoorlog tussen VS en China

Trump draait China de duimschroeven aan.Ook Europa kan daarvan de dupe zijn. ‘De Europese vooruitzichten worden slechter en slechter.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden