Coronavirus

Trump kondigt noodtoestand af, belooft testkits, en blijft handen schudden

President Trump voor het afkondigen van de noodtoestand.Beeld EPA

In de VS is de corona-epidemie sinds vrijdag officieel een nationale noodtoestand.

President Trump maakte dat bekend tijdens een persconferentie in de Rozentuin van het Witte Huis, in gezelschap van onder anderen de directeuren van enkele grote winkelketens, waaronder Walmart en Target. Die zegden de overheid het gebruik van hun parkeerplaatsen toe – daar zullen loketten komen komen waar Amerikanen die vrezen dat ze besmet zijn met het nieuwe coronavirus zich vanuit hun auto kunnen laten testen.

Officieel waren er in de VS vrijdagavond ruim 2100 coronabesmettingen, waaronder 48 sterfgevallen. Maar epidemiologen zijn ervan overtuigd dat veel meer Amerikanen het virus bij zich dragen, omdat er maar mondjesmaat getest wordt.

De afgelopen dagen ontkenden zowel Trump als vice-president Mike Pence, die de bestrijding van het virus coördineert, dat er een gebrek aan testkits was. Maar op de persconferentie vrijdag werd bekendgemaakt dat het farmaceutische bedrijf Roche zijn tests op de Amerikaanse markt mag brengen. In tegenstelling tot de nu gebruikte test, gemaakt door de overheidsorganisatie CDC, geeft die binnen een paar uur al een uitslag. Twee andere bedrijven krijgen meer dan een miljoen dollar om tests te ontwikkelen die al na een uur duidelijkheid geven.

50 miljard dollar voor bestrijding

Het was vrijdag de tweede keer in korte tijd dat Trump het land toesprak over de epidemie. Zijn tv-toespraak woensdag had niet het gewenste geruststellende effect, mede omdat de president een aantal vergissingen maakte. Zo meldde hij dat het inreisverbod uit Schengenlanden ook goederen betrof. En dat wie ziek werd door het coronavirus voor medische behandeling geen eigen risico zou hoeven betalen. De dag erop stortten de beurzen, waar de koersen al dagen aan het dalen waren, compleet in.

Die koersen herstelden zich vrijdag weer wat nadat de president gesproken had. Hij kan door het verklaren van de noodtoestand 50 miljard dollar besteden aan de bestrijding van het virus. En Trump bereikte later vrijdagavond een akkoord met de Democraten, die in het Huis van Afgevaardigden de meerderheid hebben, over een economisch hulppakket. Dat regelt onder meer doorbetaald ziekte- en zorgverlof voor mensen met een laag inkomen.

Tijdens zijn persconferentie leek Trump terneergeslagen en defensief. “Ik neem daar geen verantwoordelijkheid voor”, zei hij over de beperkte beschikbaarheid van tests – een misser die zijn eigen medewerkers nu toegeven.

Varkensgriep

Volgens de Amerikaanse president was dat toch echt de schuld van vorige regeringen, zei hij vrijdag. Die zouden het gebruiken van de tests aan regels hebben gebonden die niet geschikt waren voor een grote, zo snel om zich heen grijpende epidemie als de huidige. Volgens Trump had de regering-Obama ook ernstig gefaald bij het reageren op de varkensgriep-epidemie van 2009. Factcheckers in de media haalden die beweringen echter snel onderuit. De regering-Trump kon over de tests beslissen wat ze wilde. En testkits voor het varkensgriep-virus werden gedistribueerd binnen twee weken na ontdekking ervan, zo zocht The New York Times uit – een dag voor de eerste patiënt eraan overleed.

Op de vraag van een verslaggever over het afschaffen in 2018 van het bureau op het Witte Huis dat zich bezighield met mogelijke pandemieën, bleef hij helemaal het antwoord schuldig. Hij vond dat ‘een gemene vraag’, en dat afschaffen ‘heb ik niet gedaan’.

Handdruk

Al even afhoudend was Trump over berichten dat hij mogelijk zelf besmet is met het coronavirus, omdat hij in zijn buitenhuis Mar-a-Lago heeft gedineerd met de Braziliaanse president Jair Bolsonaro, in gezelschap van twee mensen die inmiddels besmet blijken te zijn, diens perschef en de Braziliaanse ambassadeur in de VS. Terwijl de richtlijn van de CDC is dat iemand die in contact is gekomen met een besmet persoon zich moet laten testen, heeft Trump dat tot nu toe niet gedaan. “Ik heb geen symptomen.” Maar na de vraag van een verslaggever of dat niet egoïstisch was, omdat hij misschien anderen zou kunnen aansteken, antwoordde hij: “Ik zei niet dat ik geen test zou laten doen. Heel waarschijnlijk doe ik het. Niet hierom, maar gewoon omdat ik het ga doen.”

Besmet of niet zou Trump ook geen handen meer moeten schudden, eveneens volgens het algemene advies van de CDC. Maar die regel had hij zich duidelijk nog niet eigen gemaakt. De ene na de andere directeur die een paar woorden sprak, kreeg van hem een stevige handdruk.

Huis van Afgevaardigden voor maatregelen om coronavirus

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft een pakket noodmaatregelen aangenomen om de verspreiding van het nieuwe coronavirus tegen te gaan. Amerikanen krijgen onder meer betaald ziekteverlof en kunnen zich gratis laten testen op het besmettelijke virus. Ook wordt extra geld gepompt in Medicaid, het zorgprogramma voor de allerarmsten. Verder gaan de werkloosheidsuitkeringen omhoog en worden voedselbanken extra aangevuld.

Het maatregelenpakket moet nog wel door de Senaat, die zich er volgende week over buigt. President Donald Trump heeft al gezegd voorstander van de maatregelen te zijn. Hij kondigde vrijdag de noodtoestand af in de VS, waardoor 50 miljard dollar vrijkomt voor staten om maatregelen te treffen tegen het longvirus. Eerder schortte Trump al het vliegverkeer op tussen Europa en de VS, wat hem op kritiek kwam te staan van de Europese Unie. Die keurt het inreisverbod af, mede omdat deze maatregel ‘eenzijdig en zonder overleg’ is genomen.

Het nieuwe coronavirus drukt zwaar op de Amerikaanse economie. Economen zijn zelfs bang voor een recessie.

Lees ook:

Corona in de VS: ziek zijn is voor velen een luxe

Niet alle Amerikanen kunnen het zich veroorloven om ziek te worden, laat staan om naar de dokter te gaan. Dat maakt de bestrijding van de corona-epidemie in de Verenigde Staten een stuk moeilijker.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden