Verkiezingen VS

Trump en Biden vliegen elkaar in de haren tijdens chaotisch eerste debat

Joe Biden in Tampa, Florida, en Donald Trump in Atlanta, Georgia.Beeld AFP

In het eerste debat tussen kandidaten Donald Trump en zijn Democratische uitdager Joe Biden vlogen de kandidaten elkaar vanaf het begin in de haren. Debatleider Chris Wallace verloor geregeld de regie. Zijn pogingen Trump in toom te houden leverden hem een sneer van de president op: “Ik heb het gevoel dat ik met jou in debat ben, maar goed, dat is prima”, zei Trump sarcastisch.

Biden hield zijn rug grotendeels recht tegenover zijn Republikeinse rivaal, die hem regelmatig onderbrak tijdens de minuten spreektijd die door Wallace aan beide kandidaten werden toegewezen. Trump probeerde stemmers ervan te overtuigen dat hij het land de afgelopen jaren economisch vooruit heeft geholpen en dat hij tijdens de coronacrisis geen steken heeft laten vallen. Biden stelde op zijn beurt dat het land onder Trump ‘zwakker, zieker, armer, meer verdeeld en gewelddadiger’ is geworden.

Fox News-presentator Wallace modereerde zes delen van ieder een kwartier, zonder pauzes. Het debat duurde uiteindelijk acht minuten langer dan de negentig minuten die ervoor waren uitgetrokken omdat vooral Trump, zo klaagde Wallace, zich niet aan de spreektijd hield.

Hooggerechtshof

Het debat ging van start met een discussie over Amy Coney Barrett, de conservatieve hoge rechter die de Republikeinen nog voor de verkiezingen willen benoemen. Biden vindt dat de Republikeinen geen mandaat hebben om een nieuwe hoge rechter te benoemen omdat Amerikanen al gestemd hebben in de huidige verkiezingen. President Donald Trump zegt dat zijn presidentschap en de Republikeinse meerderheid in de Senaat hem wel degelijk een mandaat geeft. ‘Ik ben vier jaar lang president, niet drie jaar lang”, aldus Trump. Het is dan ook zijn recht om de benoeming van Barrett de komende maand door te drukken.

Nadat het onderwerp naar gezondheidszorg verschoof, vielen de kandidaten elkaar voor het eerst direct aan. Biden waarschuwde Amerikanen dat Barrett Obamacare gaat afschaffen. Trump ontkent dit en noemt Obamacare ‘een ramp’. Biden sloeg terug: “Alles wat Trump zegt is een leugen.” Na meerdere onderbrekingen probeerde Wallace het debat terug op de rails te krijgen. ‘Ik ben de leider van dit debat. Laat mij mijn vraag stellen’, zei. “Ik heb nu het gevoel dat ik met jou in debat ben”, beet Trump van zich af.

Vragen van Wallace over de haalbaarheid van een vaccin voor het einde van het jaar werden door Trump weggewuifd. Het vaccin is er over ‘enkele weken’, aldus Trump. Dat is onmogelijk, zei Biden, die het moment gebruikte om Trumps benadering van coronavirus te bekritiseren: “Dit is dezelfde man die zei dat het virus weg zou zijn bij Pasen. Dat het weg zou gaan met warmer weer. Dit is de man die zei dat je bleekmiddel in je arm moet spuiten.” Volgens Biden heeft Trump na een half jaar nog altijd geen enkel plan om de gevolgen aan te pakken. “Jij moet uit je bunker komen, van je golfveld komen en geld voorzien voor de Amerikanen die lijden.”

Toen de Democraat zich tot kiezers richtte die een vriend of familielid hebben verloren tijdens de pandemie, onderbreek Trump hem door te zeggen dat onder Biden ‘miljoenen slachtoffers meer’ zouden zijn gevallen.

Economie

Aangekomen bij het onderwerp economie, claimde Trump dat zijn regering ‘de beste economie ooit’ heeft gebouwd. “Maar we moesten die platleggen vanwege de China-pest”, zoals hij Covid-19 noemt. Volgens de president is de Amerikaanse economie in recordsnelheid hersteld na de heropening. “Hij wil alles weer sluiten, het wordt een ramp”, zei Trump over Biden. De Democratische kandidaat bleef vooral hameren op het feit dat Trump in februari al wist dat het virus zeer dodelijk was, maar maandenlang deed alsof het wel meeviel omdat hij de economie belangrijker vond dan mensenlevens.

Wallace stelde Trump een directe vraag over de recente onthulling van de New York Times, die schreef dat Trump in zowel 2016 als 2017 slechts 750 dollar inkomstenbelasting zou hebben betaald. De president ontkende dit en zei dat hij ‘miljoenen’ aan belasting heeft afgedragen.

Biden stelt dat de regering-Trump vooral de rijken heeft geholpen en de werkende Amerikanen in de steek heeft gelaten. “Miljardairs zijn er beter van geworden. Maar jullie, gewone Amerikanen, hoe gaat het met jullie?”, sprak Biden de kijker rechtstreeks toe.

Racisme

Op de vraag hoe de kandidaten zich verhouden tot de thema’s racisme en ongelijkheid, verweest Biden al snel naar Trumps weigering in 2017 om extreemrechtse demonstranten in Charlottesville te veroordelen. Bij de Unite the Right-demonstratie in Charlottesville liepen toen onder anderen leden van de Ku Klux Klan mee en kwam het tot opstootjes tussen extreemrechts en linkse tegendemonstranten. “Ik denk dat er hele goede mensen waren aan beide kanten”, zei Trump toen. Die uitspraak achtervolgt hem nog altijd.

Biden noemde als enige de naam van George Floyd, de zwarte man die in Minneapolis om het leven kwam door buitensporig politiegeweld, hetgeen een golf van protesten in het land ontketende. Ook erkende hij dat racisme een probleem is in de VS. Trump wilde zo ver niet gaan. De president weigerde ook om witte suprematie te veroordelen, volgens hem zijn juist linkse antifascisten het probleem. Hij wees op een misdaadwet waar Biden in 1994 als senator voor stemde. Die wet had als gevolg dat onevenredig veel zwarte mensen in de gevangenis belandden. “Je noemde ze superroofdieren”, beet Trump Biden toe. Ook verweet hij Biden dat hij de politie niet steunt. “Ik steun de politie. U kan het woord wetshandhaving niet eens uitspreken”, aldus de president.

Stembusfraude

Tot slot herhaalde de president de ongefundeerde bewering dat stemmen per brief fraudegevoelig is en riep hij zijn aanhangers op om op 3 november stembureau’s is in de gaten te houden. Biden roept alle Amerikanen op om te gaan stemmen. “Trump probeert mensen te ontmoedigen en bang te maken”, verweet hij de president. Biden zegde toe zijn verlies te zullen accepteren als Trump de verkiezingen wint. “Stem”, zei hij toen hij zich rechtstreeks tot de kiezers richtte. “Jij hebt in de hand wat er met dit land gebeurt.”

Lees ook:

Vanavond zal het eerste debat tussen Trump en Biden meer om henzelf dan om de feiten draaien

De een noemt de ander een bejaarde en twijfelt aan zijn mentale gezondheid. De toon is gezet voor het eerste debat tussen de twee Amerikaanse presidentskandidaten.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden