Verkiezingen VS

Trump eist hertellingen, kan dat de uitslag nog veranderen?

Stemmen tellen in Beloit, Wisconsin. Beeld AFP
Stemmen tellen in Beloit, Wisconsin.Beeld AFP

De Trump-campagne eist een hertelling in Wisconsin. Het zou een enorme logistieke operatie worden, maar de kans dat de uitslag verandert is miniem. In Georgia ligt het mogelijk anders.

Het lijkt een traditie te worden: in Wisconsin is de verkiezing nog niet klaar als de stemmen geteld zijn. In 2016 won Donald Trump er met een kleine marge, en vroeg de kandidaat van de Groene Partij, Jill Stein, een hertelling aan. In 2020 verloor Donald Trump er, met een ongeveer een even kleine marge. En al snel nadat die uitslag binnen was, kondigde zijn campagne aan dat ze ‘onmiddellijk’ om een hertelling zouden vragen.

Dat ‘onmiddellijk’ zal niet lukken, want de campagne moet wachten tot de resultaten officieel gecertificeerd zijn, en dat duurt nog een paar dagen. Bovendien moet er vervolgens een hele logistieke operatie opgetuigd worden. Er moeten ruimtes afgehuurd worden, personeel gevonden, en alle biljetten moeten opnieuw in stemmachines worden ingevoerd. In Wisconsin hebben ze er dus ervaring mee, maar vanwege de pandemie, die daar momenteel flink huishoudt, zal het deze keer een extra uitdaging zijn.

Het is nog maar de vraag of Trump zijn dreigement echt waarmaakt. Want er is nog een horde: wie een hertelling aanvraagt, moet die in Wisconsin zelf betalen. En de Trump-campagne geeft niet graag geld uit. Amerikaanse lokale overheden hebben nog in totaal bijna twee miljoen dollar tegoed van de campagne, voor beveiligingskosten, maar krijgen nul op het rekest als ze een betalingsherinnering sturen (iets waar ook de campagnes van Democratische politici als Bernie Sanders en Hillary Clinton zich soms aan bezondigden).

Maar een hertelling in Wisconsin moet vooraf afgerekend worden. In 2016 kostte het ruim 3,5 miljoen dollar. Een hoop geld voor een hoop werk, met hoogstwaarschijnlijk geen noemenswaardig resultaat.

Want neem die hertelling uit 2016. Het verschil tussen de twee kandidaten was toen vooraf 22.617 stemmen, ongeveer evenveel als nu. Na de hertelling was het verschil 22.748 stemmen. Ook gegevens van andere hertellingen van de afgelopen jaren, sommige bij lokale verkiezingen, wijzen uit: meer dan een paar honderd stemmen verschil maakt het eigenlijk nooit.

Als het verschil inderdaad zo klein is, kan een hertelling de uitslag soms beïnvloeden. In Minnesota dacht de Republikeinse kandidaat voor de Senaat in 2008 dat hij gewonnen had, met 300 stemmen verschil. Maar na een hertelling bleek zijn Democratische tegenstander naar Washington te mogen, met een marge van 200 stemmen.

Er zijn ook veel Amerikanen die denken dat George W. Bush de verkiezingen van 2000 niet had mogen winnen. Voor die verkiezingen gaf Florida de doorslag, waar Bush met 2000 stemmen verschil won van Al Gore. Na enkele lokale hertellingen was dat verschil geslonken tot 538 stemmen; op dat moment gelastte het Hooggerechtshof een einde aan de hertellingen.

Dat roept wel gelijk de vraag op of een hertelling in Georgia kansrijk zou zijn; daar lijkt – op het moment dat dit artikel geschreven wordt – de marge immers nog een stuk kleiner uit te pakken dan in Wisconsin. En er zijn nog wat staten die in aanmerking zouden komen, want veel Amerikaanse politieke beschouwers vermoeden: Trump vraagt die hertellingen misschien niet alleen aan omdat hij echt denkt dat de uitslag anders wordt, maar ook als onderdeel van een bredere strategie om twijfel te zaaien over de integriteit van de verkiezingen.

Staten hebben allemaal hun eigen regels voor het organiseren van verkiezingen; en dus ook eigen regels voor of er een hertelling kán komen. Zo kan in Wisconsin een hertelling aangevraagd worden als het verschil tussen de twee kandidaten minder dan 1 procentpunt is. In Arizona zijn ze veel strenger: 0.1 procentpunt. Maar dan gebeurt het ook automatisch, zelfs als geen van de kandidaten erom vraagt.

In Georgia mag een hertelling aangevraagd worden als de marge kleiner is dan een half procentpunt. Dat zal zeker lukken. Dus goede kans dat Trump daar ook nog om een hertelling vraagt. Want in Georgia zijn ze bovendien vergeten om iets cruciaals in de wet op te nemen: wie die hertelling moet betalen.

Lees ook:

Trump volgt het autoritaire script, maar heeft hij zijn rol wel goed ingestudeerd?

Dat Donald Trump zichzelf prematuur tot winnaar uitriep, verbaasde weinigen, maar shockeerde toch velen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden