Presidentsdebat

Trump: de economie gaat boven milieu, klimaat of corona

Joe Biden (links) en Donald Trump (rechts) tijdens het debat.Beeld REUTERS

Donald Trump is de incompetente president die het land niet behoedde voor een pandemie. Joe Biden is de corrupte levenslange politicus die van alles belooft, maar in acht jaar samen met Obama niets daarvan klaarspeelde.

De nuance was zoals verwacht ver te zoeken in het tweede en laatste debat tussen Trump en Biden voor de verkiezingen van 3 november. En de waarheid werd zoals gebruikelijk flink geweld aangedaan, volgens de factcheckers van de New York Times en CNN vooral door Trump.

Maar de argumenten van de Republikeinse en Democratische kandidaten voor het presidentschap waren tenminste te volgen. Technische middelen – strategisch uitgezette microfoons – en sociale druk – de negatieve reacties op het interruptiefestijn van eind september – brachten Trump en Biden er toe naar hun tegenstander te luisteren voor ze op hem losgingen.

Om de beurt kregen ze twee minuten ongestoord het podium om een vraag van NBC-journaliste Kristen Welker te beantwoorden. De ander kreeg niet de kans om te interrumperen. Daarna stonden telkens beide microfoons aan, maar ook toen lieten de twee elkaar vaak uitpraten.

Dat was, ook al klaagde hij van tevoren steen en been over de aangescherpte regels, in het voordeel van Donald Trump. Doordat hij Biden de ruimte moest geven om zijn verhaal te doen, kon hij daar zwakke plekken in ontdekken en scoren. Toen Biden zei dat hij een einde wil zien aan de olie-industrie, zei hij meteen: “Hoor je dat, Texas?” Hij is in die staat niet zeker van de overwinning – wat iets zegt over de electorale tegenwind die hij ondervindt – en hij zag vermoedelijk de campagnespotjes al voor zich. Een soortgelijke opmerking van Hillary Clinton over het sluiten van de kolenmijnen deed haar vier jaar geleden veel kwaad in een sleutelstaat als Pennsylvania.

Biden deed iets wat je niet vaak ziet: het boetekleed aan

Trump pareerde veel aanvallen op zijn beleid met het verwijt dat Biden tijdens zijn periode als vice-president, en de tientallen jaren daarvoor als senator, de problemen die hij nu signaleert niet heeft op kunnen lossen, of het nu ging over de problemen met illegale immigratie, het klimaatprobleem, of de achterstelling van zwarte Amerikanen.

Over dat laatste deed Biden iets wat je in een politiek debat niet vaak ziet: hij trok het boetekleed aan. De strenge anti-misdaadwet die tijdens het presidentschap van Bill Clinton werd aangenomen, met zijn steun in de Senaat, en die zorgde voor een enorme stijging van vooral zwarte Amerikanen in de gevangenis, noemde hij ‘een fout’. Maar dan wel een die hij al lange tijd probeert te herstellen, voegde hij eraan toe. Onder Obama en hem daalde het aantal gevangenen in federale gevangenissen met 38.000.

Trump viel de ex-vicepresident persoonlijk aan met verwijzing naar zijn zoon, en emails die onlangs opdoken in een laptop die van hem zou zijn geweest. Volgens Trump doen die emails vermoeden dat Biden meedeelde in de winst van zakendeals van zijn familie die dankzij zijn hoge positie tot stand konden komen.

De herkomst van die computer is echter onzeker. Volgens Biden zitten de Russen erachter, die opnieuw proberen Trump aan de overwinning te helpen. “O, daar kom je weer met Rusland, Rusland”, riep Trump daarop, om vervolgens te claimen – in strijd met de waarheid – dat speciaal aanklager Robert Mueller hem en zijn campagnestaf volledig had vrijgepleit van samenspanning met de Russen, toen die in 2016 in het geheim zijn campagne aan het helpen waren.

Dat gaf Biden de kans, Trump aan te vallen op zijn omzichtige houding tegenover de Russen. “Ik weet niet waarom hij daar nooit iets over heeft gezegd tegen [de Russische president] Poetin.” In tegenstelling tot Trump, beloofde Biden, zal elk land dat zich bemoeit met de verkiezingen, daar een hoge prijs voor betalen.

‘New York is stervende, iedereen gaat er weg’

Verontwaardiging over ‘het Russische nepverhaal’ dat Trump zijn hele presidentschap al achtervolgt, of veronderstelde corruptie door Biden, zal vooral de trouwe aanhang van de president aanspreken. Hetzelfde geldt voor Trumps een paar keer herhaalde verwijt dat Biden praat als een politicus – suggererend dat Trump zelf er de afgelopen vier jaar niet een is geworden.

Vermoedelijk interessanter voor kiezers buiten die buiten die harde kern vallen, was zijn hoofdargument om de plannen van Biden op allerlei terreinen af te wijzen: de economie. Die zal bijvoorbeeld veel te veel schade oplopen door strenge beperkingen waarmee Biden de coronapandemie belooft terug te dringen. “Kijk naar New York en wat er is gebeurt met mijn prachtige stad. Ik hield ervan, al die jaren. Het was er levendig. Nu is ze stervende. Iedereen gaat er weg.”

Biden bracht daar tegenin dat de overheid bedrijven moet helpen te overleven zo lang te maatregelen nodig zijn, en schilderde het leed van degenen die dierbaren moeten missen, ‘een hand willen grijpen die er niet meer is’.

De economie kan volgens Trump ook een serieuze aanpak van het klimaatprobleem door het terugdringen van fossiele brandstoffen niet verdragen: windmolens kosten teveel vogels het leven en zonne-energie kan nog niet ‘al die mooie fabrieken’ van energie voorzien.

En zelfs als Trump gevraagd werd naar een concreet milieuprobleem, de gezondheidsschade voor mensen die vlak bij een olieraffinaderij wonen – was Trump niet geneigd hen te hulp te schieten: “Daar wordt een heleboel geld verdiend.”

Lees ook:

Het is voor Trump alleen maar goed dat zijn microfoon uit gaat

Donderdagavond was het laatste debat tussen Donald Trump en zijn uitdager Joe Biden. Trump moet op een klein wonder hopen om ook na 3 november in het Witte Huis te kunnen blijven. Althans, volgens de opiniepeilers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden