Machtsoverdracht VS

Trump blijft vechten, maar Biden is ‘klaar om de wereld te leiden’

Beeld AFP

De wisseling van de wacht in de Verenigde Staten lijkt alsnog ordelijk te zullen verlopen, maar president Donald Trump blijft vechten voor erkenning als winnaar van de verkiezingen. 

Donald Trump gaf dinsdag de kortste persconferentie van zijn presidentschap. In een toespraakje van nog geen minuut ging hij niet in op de feitelijke erkenning maandagavond van de verkiezingsoverwinning van Joe Biden door zijn eigen regering. Evenmin sprak hij over de ‘zeer grote rechtszaak’ tegen de verkiezingsuitslag, die hij eerder op Twitter aankondigde. Het enige nieuws van de dag was wat hem betreft dat de Dow Jones beursindex door de grens van 30.000 punten was gebroken.

Volgens Trump, die verder geen vragen beantwoordde, is de jubelstemming op de beurs een gevolg van al het goede nieuws over coronavaccins van de laatste dagen, en is dat te danken aan zijn regering. Maar achter de stijgende koersen lijkt eerder wereldwijde opluchting te zitten dat de wisseling van de wacht in de VS alsnog ordelijk zal verlopen.

Een strijd tegen windmolens

Een belangrijke bijdrage daartoe werd geleverd door Emily Murphy, het hoofd van de ambtelijke dienst die de toekomstige president van geld en kantoorruimte moet voorzien. Daarvoor moest zij officieel vaststellen dat Biden de ‘kennelijke winnaar’ van de verkiezingen is. Dat deed ze maandagavond, na er in strijd met de gewoonte ruim twee weken mee te hebben gewacht.

In een brief aan Biden benadrukte ze dat ze dat allemaal op eigen initiatief had gedaan. Pas nadat haar besluit bekend werd, twitterde Trump dat hij het ermee eens was, maar dat hij ook wil blijven vechten voor erkenning als winnaar van de verkiezingen. Dat gevecht was al nooit kansrijk, maar lijkt nu helemaal een strijd tegen windmolens. Dinsdag concludeerden twee staten waarin Trump de uitslag aanvocht, Pennsylvania en Nevada, formeel dat Joe Biden daar heeft gewonnen. Pogingen om in Pennsylvania die stap door de rechter te laten verbieden, strandden zaterdag jammerlijk omdat de advocaten van Trump opnieuw niet met bewijzen waren gekomen.

Maandag stelde de eveneens omstreden staat Michigan de uitslag definitief vast. Trump had druk uitgeoefend op Republikeinse functionarissen daar om dat uit te stellen. In de commissie die het laatste woord had, stemden twee Democraten en een Republikein voor. Een andere Republikein, die net als Trump zegt te twijfelen aan het eerlijke verloop van de verkiezingen, onthield zich van stemming. Hij zei bedreigd te zijn door mensen die wilden dat hij de uitslag zou goedkeuren.

Juridische tegenslagen

Door zijn juridische tegenslagen stond Trump van alle kanten onder druk om de machtsoverdracht te laten beginnen. Diverse senatoren, die tot dan toe hadden volgehouden dat de president ‘alle recht’ had om de geldigheid van verkiezingsuitslagen aan te vechten, zeiden maandag dat er ‘een grote kans’ was dat Biden de nieuwe president zal zijn, en dat hij daarom alle medewerking moet krijgen. In de media sijpelde door dat belangrijke ministeries dinsdag hun deuren zouden willen openzetten voor medewerkers van Biden die moeten worden ingewerkt.

En ook onder invloedrijke conservatieve mediafiguren begon het te schuiven. “Tenzij de juridische situatie op een dramatische en eerlijk gezegd ook onwaarschijnlijke manier verandert, zal Joe Biden op 20 januari beëdigd worden”, zei een van Trumps grootste fans, Laura Ingraham, in haar programma op tv-zender Fox News. “Dat te zeggen, is een teken dat je in de werkelijkheid leeft.”

Beeld AFP

Biden: Klaar om de wereld te leiden

De nieuwe Amerikaanse regering onder leiding van president Joe Biden is klaar om de wereld te leiden, zo zei hij dinsdag bij de presentatie van een aantal sleutelfiguren in zijn regeringsteam. “Laten we allereerst Amerika en de wereld verenigen”, zei Biden, verwijzend naar het America First-beleid van Donald Trump, die zich terugtrok uit tal van verdragen. “We hebben geen tijd te verliezen als het gaat om nationale veiligheid en buitenlands beleid.” Zijn ministersploeg, aldus Biden, “weerspiegelt het feit dat Amerika terug is.”

Janet Yellen
Bankier van het herstel

Drie jaar stond Janet Yellen (74) buitenspel. Van 2014 tot begin 2018 was ze de gerespecteerde voorzitter van de Federal Reserve, het stelsel van Amerikaanse centrale banken. Donald Trump had haar in die functie kunnen herbenoemen, maar deed het niet. Nu wordt ze opnieuw - als de Senaat het goedkeurt - een sleutelfiguur in de Amerikaanse economie: minister van financiën, als eerste vrouw, in het kabinet van Joe Biden.

In 1971 was ze ook al een uitzondering, toen ze aan de hoog aangeschreven Yale universiteit promoveerde in de economie als enige vrouw in haar jaar. Daarna gaf ze les aan de Harvard universiteit, adviseerde president Bill Clinton, was lid van de raad van bestuur van de Fed en voorzitter van het economische beleidscomité van de Internationale Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling.

Als voorzitter van de Fed droeg ze bij aan een gestaag herstel van de economie na de kredietcrisis van 2008. Hoewel de werkloosheid in de VS daalde, besloot de centrale bank dat het gevaar voor sterke loonstijgingen en daarmee inflatie gering was, en verhoogde het bestuur de rente daarom maar heel langzaam. Dat beleid bleek correct: de werkloosheid kon nog verder dalen dan economen algemeen hadden aangenomen.

John Kerry
Weer klimaatonderhandelaar

In 2016 ondertekende John Kerry (76) als minister van buitenlandse zaken namens de VS het klimaatakkoord van Parijs, met zijn kleindochter op de arm. Ruim een jaar later zegde Donald Trump het akkoord op. Drie weken geleden, op 4 november, was het formeel zo ver: de VS gaan op het gebied van energieverbruik en uitstoot van broeikasgassen hun eigen weg.

Maar een dag daarvoor waren er verkiezingen in de VS, en de winnaar daarvan draagt diezelfde John Kerry voor als speciaal gezant voor het klimaat.Biden heeft hem niet nodig om het land weer te laten toetreden tot het klimaatakkoord, maar wel om andere landen, en zijn Democratische achterban, ervan te overtuigen dat de Amerikanen het probleem nu serieus willen aanpakken. “Voor het eerst hebben we een fulltime leider op het gebied van klimaat, die meedoet op het niveau van een minister, zei Biden toen hij een aantal van zijn uitgekozen medewerkers aan het land voorstelde.

Kerry kan zich op dat niveau staande houden. Hij was van 1985 tot 2013 senator voor Massachusetts. In 2004 was hij de Democratische genomineerde voor het presidentschap, maar verloor van George W. Bush. Hij was minister van buitenlandse zaken onder president Barack Obama van 2013 tot het einde van diens presidentschap, begin 2017.

Lees ook:

De wereld organiseert zichzelf niet, en dus moet Antony Blinken het doen

Voor Amerika’s Europese bondgenoten breekt een nieuwe periode aan als Antony Blinken straks minister van buitenlandse zaken wordt. Maar de competitie met China zal niet verdwijnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden