Machtsstrijd

Troonopvolging overleden Zulukoning ontaardt in koningsdrama

De Zulu-koninginnen van links naar rechts: koningin Sibongile Dlamani, koningin Buhle Mathe, de vorige week plotseling overleden koningin Mantfombi MaDlamini, koningin Thandekile Ndlovu en koningin Nompumelelo Mamchiza. Beeld AFP
De Zulu-koninginnen van links naar rechts: koningin Sibongile Dlamani, koningin Buhle Mathe, de vorige week plotseling overleden koningin Mantfombi MaDlamini, koningin Thandekile Ndlovu en koningin Nompumelelo Mamchiza.Beeld AFP

Binnen de paleismuren van de koninklijke Zulufamilie woedt een machtsstrijd. De in maart overleden koning wees in zijn testament de oudste zoon van zijn derde vrouw als opvolger aan. Dat valt niet goed bij de andere nazaten.

Intriges, een mogelijke vergiftiging, geheime bijeenkomsten binnen het paleis, rechtszaken en venijnige persverklaringen. Het zouden de ingrediënten kunnen zijn van een toneelstuk van William Shakespeare. Maar het is momenteel de dagelijkse werkelijkheid binnen de koninklijke Zulu-familie in Zuid-Afrika, waar zich een koningsdrama voltrekt over de troonsopvolging en de miljoenenerfenis.

Iets meer dan een maand na het overlijden van Zulukoning Goodwill Zwelithini (72) op 12 maart stierf eind vorige week ook koningin-regentes Mantfombi MaDlamini Zulu (65). Zij was diens derde vrouw van de zes die hij huwde en tot koningin maakte. Bij al die koninginnen heeft de koning, die bijna vijftig jaar op de troon zat, tenminste 28 kinderen verwekt.

Na zijn dood en begrafenis, die bij Zulu’s ‘in de grond planten’ heet, moest een drie maanden lange rouwperiode in acht worden genomen. In zijn testament was vastgelegd wie hem als koning zou opvolgen. De oudste zoon van Mantfombi, prins Misuzulu (47), was de aangewezen nieuwe ceremoniële koning.

‘Wij zijn geen moordenaars’

Er ontbrandde een machtsstrijd, eerst binnen de paleismuren, maar daarna voor het oog van het twaalf miljoen koppige Zuluvolk en de rest van de wereld. Prinses Thembi kwam met een verklaring over de dood van koningin Mantfombi. “Mensen denken dat wij haar moordenaars zijn, maar ze is niet vergiftigd.” Waardoor ze zo plotseling overleed, weet niemand. Voor zover iedereen, wist verkeerde zij in redelijke gezondheid.

Zwelithini moest, toen hij koning werd in de jaren zeventig, drie jaar onderduiken omdat familieleden die zelf plaats op de troon wilden nemen hem zouden willen vermoorden. Zo wordt ook nu de troonsopvolging betwist. In de weken voor de dood van koningin Mantfombi waren er tal van geheime overleggen tussen delen van de koninklijke familie waar de interim-koningin buiten werd gehouden. Nu ze dood is, en nog niet eens begraven, komt de onderlinge animositeit als een openbarstend gezwel aan het licht.

Koningin Sibongile Dlamanie, Zwelithini's eerste vrouw, is naar het gerechtshof in Pietermaritzburg gestapt om de kroning van prins Misuzulu te verbieden. Ze wil ook dat hun huwelijk uit 1968 wordt bekrachtigd als zijnde in gemeenschap van goederen, iets wat volgens de Zuid-Afrikaanse wetten uit die tijd niet het geval was. Ze eist de helft van de bezittingen van haar overleden echtgenoot op, die vooral bestaat uit zo'n 30 procent van de grond in de provincie KwaZulu-Natal, wat neerkomt op miljoenen hectaren land plus boerderijen en vee.

Het handschrift van de koning is vervalst, claimen twee dochters

Haar dochters, de prinsessen Ntandoyenkosi en Ntombizosuthu, stappen naar de rechter om het testament van hun vader ongeldig te laten verklaren. Ze claimen dat de advocaat van de koninklijke familie fraudeerde en willen het document laten onderzoeken op authenticiteit. Het handschrift van hun vader is vervalst, beweren de twee prinsessen.

De erfopvolging was tot de dood van koning Zwelithini een goed bewaard geheim. Pas uit zijn testament bleek dat de oudste zoon van zijn derde vrouw Mantfombi door hem is aangewezen om de Isilo Samabandla Onke te worden, vrij vertaald: de koning van alle Zulukoningen. De troonopvolger, kroonprins Misuzulu, doet er nog het zwijgen toe.

Lees ook:

In het leven van Zoeloekoning Zwelithini waren schandalen en controverse nooit ver weg.

Goodwill Zwelithini kaBhekuzulu werd 72 jaar en stierf aan de gevolgen van diabetes. Hij was, 49 jaar op de troon, de langst zittende vorst van de Zoeloes ooit. Zij vormen, met 12 miljoen mensen, het grootste volk van Zuid-Afrika. Zwelithini was een afstammeling van de roemruchte Shaka Zoeloe, de vader van de Zoeloenatie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden